سانالى عۇمىرىندا سىندارلى سىرباز تۇلعاسىمەن, كوركەم مىنەز, كەڭ دۇنيەتانىمى, بيىك مادەنيەت تىلەگىمەن, تەرەڭ دە جان-جاقتى بىلىمىمەن, حالقىنا سىڭىرگەن ەرەن ەڭبەگىمەن جۇرت قادىرىنە بولەنىپ, ارتىندا عيبراتتى تاعىلىم, ونەگەلى ءىز قالدىراتىن نەگىزى تەكتى, بەينەسى بەكزات, رۋحى اسقاق, ارى كىرشىكسىز, كوڭىلى پاك دەگدارلار بولادى. ولاردى ەل «اسىلدىڭ سىنىعى» دەپ ۇرپاقتارىنا ۇلگى ەتىپ, كوزكورگەندەر ەلگە ولگەنشە ۇلاعاتىن قاستەرلەپ سۇيسىنە ەستەرىنە الادى. ادام تىرشىلىگىنىڭ ماعىنا-ماندىلىگى دە, باعى مەن باقىتى دا, ارمانىنىڭ باياندىلىعى دا وسىندا.
تۇلعالارعا لايىقتى قۇرمەت كورسەتۋ – قوعامنىڭ پارىزى. وسىنداي تۇلعالاردىڭ ءبىرى – قاسىمبەك مەدي ۇلى مەديەۆ.
مەن ۇلىتاۋ ءوڭىرىنىڭ تۋماسىمىن. اكەم دە, انام دا قاراعاندى مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىن بىتىرگەن ۇستازدار. اكەم سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرى, 40 جىل سانالى ءومىرىن ۇرپاق تاربيەسىنە ارنادى. انام 1955 جىلى اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ جولداماسىمەن جاڭادان اشىلىپ جاتقان ميبۇلاق اۋىلىنا قاراستى №20 اقكەڭسە سەگىزجىلدىق مەكتەبىنە ديرەكتور بولىپ تاعايىندالادى. سول جەردە تۋىپ-ءوسىپ, 1982 جىلى جەزقازعان پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىن ءبىتىرىپ, ەڭبەك جولىن ءوزىم بىتىرگەن №9 ميبۇلاق ورتا مەكتەپتە باستادىم. وزىمە ساباق بەرگەن ۇستازدارىممەن بىرگە جۇمىس جاسادىم. 1986 جىلى مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ تاربيە ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى بولىپ جۇرگەنمىن. وسى جىلدىڭ قاڭتار ايىندا جاڭادان سايلانعان جەزدى اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى قاسىمبەك مەدي ۇلى جۇمىس ساپارىمەن ءبىلىم مەكەمەسىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىمەن, وقۋ-تاربيە جۇمىستارىنىڭ جاعدايىمەن تانىستى. مەكتەپ جانىنداعى ينتەرناتتى ارالاپ شوپانداردىڭ بالالارىنىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن تانىستى. ابزال اعامەن تانىستىعىمىز وسىلاي باستالدى.
1986 جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا جەزدى اۋداندىق كومسومول كوميتەتىنە حاتشى بولىپ سايلاندىم. سودان بەرى 32 جىل ۋاقىت ءوتىپتى. وسى مەرزىمدە اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ حاتشىلارى: قوعام قايراتكەرى مۇحانبەت كوپەەۆ, مايرا سەركەباەۆا, مارقۇم امانجول كەنجەباەۆ ەڭبەك ەتتى. ول كەزدە جەزدى اۋداندىق كومسومول كوميتەتىن قازىرگى پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى, ىسكەر باسشى, بىلگىر ۇيىمداستىرۋشى رىسقالي قالياكبار ۇلى ابدىكەروۆ باسقاردى. وسىنداي ازاماتتارمەن بىرگە ەلدى كوركەيتۋ جولىندا قويان-قولتىق جۇمىس ىستەدىك.
اۋداندىق كومسومول كوميتەتىنىڭ جاستار اراسىنداعى جۇمىستارى وبلىس كولەمىندە الدىڭعى قاتاردا بولدى. تۋراسىن ايتقاندا, كومسومول ءومىر جانە تاربيە مەكتەبىنە اينالدى. بولاشاق ەل تۇتقاسىن ۇستاعان ازاماتتار وسى ۇيىمنىڭ ارقاسىندا شىڭدالدى. سول كەزدە وبلىس, قالا, اۋدان كولەمىندە كومسومول كوميتەتتەرىندە قاتار ەڭبەك ەتكەن قىز-جىگىتتەر: ەرلان قوشانوۆ, سەرىك شايداروۆ, قانات بالماعانبەتوۆ, جاعىپار باباتاەۆ, ءداۋىر ورازبەكوۆ, سالتانات ابەۋوۆا, الما قۇلجانبەكوۆا, پەرۋزا اباەۆا, ت.ب. قازىرگى كەزدە ءار سالادا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ ءجۇر.
جەزدى اۋدانى – اۋىل شارۋاشىلىعى جان-جاقتى دامىعان ءىرى اۋدانداردىڭ ءبىرى. اۋدانعا كەلگەن كۇننەن باستاپ قاسىمبەك مەدي ۇلى ءوزىنىڭ ىسكەرلىگىن ۇيىمداستىرۋ قابىلەتىنىڭ جوعارى ەكەندىگىن تانىتا ءبىلدى. ماڭايىنا تەك ىسكەر, جۇمىس ىستەيتىن كادرلاردى جينادى. ۋاقىتپەن قاتار ءجۇرۋ, زامان تالاپتارىنا ساي بولۋ, جۇمىسقا بار ءبىلىمىن, تاجىريبە مەن جانىن سالۋ قىزمەت اتقارۋ كەزەڭى بارىسىندا ايقىن كورىندى.
اۋدان ەكونوميكاسى مەن مادەنيەتىنىڭ, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق جاعدايىنىڭ جاقسارۋىنا, اۋىل ءومىرىنىڭ گۇلدەنۋىنە قولىنان كەلگەن كومەگىن اياعان جوق. ەلدى مەكەندەردى ساۋلەتتەندىرۋگە ەرەكشە كوڭىل ءبولدى. اۋدان ورتالىعى ادام تانىماستاي بولىپ وزگەردى. كوشەلەر مەن ۇيلەر تارتىپكە كەلتىرىلدى, كوشەلەر اسفالتتالىپ, قىزىل-جاسىلدى شامدار ورناتىلدى. اۋدان جوعارى ءۆولتتى ەلەكتر ەنەرگياسىنا قوسىلىپ, تەلەديدار مۇناراسى ورناتىلدى, جاڭادان ۇيلەر سالىندى. بايقوڭىر, پيونەر, قاراقۇم سوۆحوزارالىق تاس جولدار پايدالانۋعا بەرىلدى. بالالارعا ارنالعان «ەرتەگىلەر قالاشىعى» بوي تۇزەدى. تىكەلەي باسشىلىعىمەن اۋدان ورتالىعىندا ۇلى وتان سوعىسىندا قازا تاپقان جاۋىنگەرلەرگە ەسكەرتكىش ورناتىلىپ, «داڭق» اللەياسى اشىلدى. اۋدان, قالالىق ءبىرىنشى حاتشىلاردىڭ تاجىريبە الماسۋ وبلىستىق سەمينارلارى, رەسەيدىڭ قازاقستانداعى ونكۇندىگىنە ارنالعان فەستيۆالدەر وتكىزىلدى. قاسەكەڭ باسقارعان جىلدارى وبلىس, رەسپۋبليكا بويىنشا كورسەتكىشى ەڭ جوعارى اۋىل شارۋاشىلىعى, ونىڭ ىشىندە مال شارۋاشىلىعى دامىعان اۋدانداردىڭ بىرىنە اينالىپ, ءار ساۋلىقتان ءجۇز قوزى الىندى. اۋىسپالى قىزىل تۋدى ۇنەمى جەڭىپ الىپ وتىردى.
جەزدى اۋدانىن باسقارعان كەزەڭ قاسىمبەك مەدي ۇلىنىڭ شىرقاۋ شاعى بولدى. سونىڭ ايعاعى كەڭەس وداعىندا ماسكەۋدە وتكەن ءحىح پارتيا كونفەرەنتسياسىنا جەزقازعان وبلىسىنان ەكى دەلەگات سايلانسا, سونىڭ ءبىرى – قاسىمبەك مەديەۆ. بۇل اۋداننىڭ ەكونوميكالىق وسۋىنە, مادەني دامۋىنا بەرىلگەن ۇلكەن باعا ەدى. كەيىن ق.مەديەۆ جەزقازعان وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنە ەكىنشى حاتشى, قازاقستاننىڭ جوعارعى كەڭەسىنە ەكى مارتە دەپۋتات بولىپ سايلاندى. زەينەتكەرلىككە شىققانعا دەيىن قاراعاندى وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى قىزمەتىن اتقاردى.
ق.مەدي ۇلىنىڭ اۋداندا اتقارعان جۇمىسىن ايتۋ پارىزىم دەپ بىلەمىن. ول كىسىدەن ۇيرەنگەنىمىز كوپ. جۇرەگىنىڭ تازالىعى مەن جاستارعا دەگەن رياسىز قامقور پەيىلى مەن ءۇشىن ومىرلىك ونەگە بولىپ قالدى. بۇكىل ءومىر, ەڭبەك جولى وسى وڭىرلەردىڭ وركەندەۋىمەن تىعىز بايلانىستى. شەت اۋدانىنىڭ اۋدان مارتەبەسىن ساقتاپ قالۋى دا ق.مەدي ۇلىنىڭ ەڭبەگى دەر ەدىم. وسىنداي حالقى ءۇشىن قالتقىسىز قىزمەت ەتكەن ازاماتتارعا قانداي قۇرمەت كورسەتسەك تە جاراسادى ەمەس پە!
نۇرحان جولاشار جەزقازعان قالاسى