ولگا سافرونوۆا: بالا كەزىمنەن پوەزياعا عاشىق بولدىم

ولگا سافرونوۆا – 1991 جىلى قاراعاندى قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن. حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى. قازىرگى كەزدە پاۆلودار وبلىسىنىڭ نامىسىن قورعاپ ءجۇر. 100 مەترگە جۇگىرۋدەن قازاقستان رەكوردشىسى (11,09 س). 2014 جىلى ازيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى اتانعان. لوندون جانە ريو-دە-جانەيرو وليمپياداسىنا قاتىسقان. 

– ولگا, اناڭىز يرينا ساف­رونوۆا دا جەڭىل اتلەتيكامەن اينا­لىس­قانىن ەستىگەن ەدىك. سپورتتىڭ وسى ءتۇرىن تاڭداۋىڭىزعا اناڭىزدىڭ ىقپالى بولدى ما؟

– انامنىڭ جەڭىل اتلەتيكامەن كاسىبي تۇردە اينالىسقانى راس. بىراق مەنى سەكتسياعا جازىپ, وسى سپورتقا قاتىس دەپ كۇشتەگەن ەمەس. سەگىز جاسىمدا قۇربىمنىڭ شاقىرۋىمەن جەڭىل اتلەتيكا سەكتسياسىنا جازىلدىم. انام قولداۋ ءبىلدىردى. سودان بەرى بارلىق ءومىرىمدى وسى سپورت تۇرىنە ارناپ كەلەمىن. ەڭ العاشقى جارىسىمدا جەڭىسكە جەتىپ, ماقتاۋ قاعازىن العانىم قوسىمشا شابىت بەردى. بۇدان سوڭ جەڭىل اتلەتيكاعا دەگەن ماحابباتىم ودان سايىن كۇشەيە ءتۇستى. انام كەزىندە 100 مەترگە كەدەرگىلەر ارقىلى جۇگىرگەن. العاش جۇگىرىپ جۇرگەن كەزدەرى مەنىڭ كورسەتكىشىمدى ءالى قايتالاعان جوقسىڭ دەپ ايتاتىن. كەيىننەن جىلدامدىعىمدى ارتتىرىپ, انامنىڭ رەكوردىن جاڭارتقاندا ول مەنى مويىندادى (كۇلدى).

– اناڭىزدىڭ كەدەرگىلەر ارقىلى جۇگىرگەنىن ايتىپ قالدىڭىز. ال ءوزىڭىز سپرينتەرلىك جولدى تاڭدا­­دىڭىز. وسىنىڭ سەبەبىن ايتساڭىز؟

– بالا كەزىمنەن الىس قاشىقتىققا اسا قۇمار ەمەس بولاتىنمىن. انام سەكىلدى كەدەرگىلەر ارقىلى جۇگىرمەگەن سەبەبىم, بۇرىن ءبىر-ەكى رەت قۇلاپ قالعانمىن. سوندىقتان قورقىپ قالىپپىن. ال سپرينتەرلىك جۇگىرۋدە ءوزىمدى سىناپ كورىپ ەدىم, كورسەتكىشىم جامان بولعان جوق. نەگىزى بالا كەزىمدە جەڭىل اتلەتيكانىڭ بارلىق تۇرىنەن ءوزىمدى سىناپ كورگەنمىن. بىراق سوڭىندا وسى قىسقا قاشىقتىققا جۇگىرۋدى تاڭدادىم.

– سپورتشى ماقساتى ءتورت جىلدىقتىڭ باستى دوداسى – وليم­پيا ويىندارىنا قاتىسۋ ەكەنى بەلگىلى. ءسىزدىڭ بۇل ويىڭىز ەڭ العاش لوندون وليمپياداسىندا ورىندالدى. العان اسەرىڭىز ەرەكشە شىعار...

– جۇگىرۋ جولاعىنا شىققان كەزدەگى العان اسەرىم ءالى ەسىمدە. مەن امەريكالىق كارمەليتو دجەتتەرمەن جارىستىم. ول مەن ءۇشىن كۋمير, جۇگىرگەنى ۇنايتىن. سپورتشى رەتىندە قاتتى باعالايمىن. ستارت باستالعانشا بىرگە جاتتىعۋ جاسادىق. ونىڭ مەنىڭ توبىمدا ەكەنىن تىزىمنەن كورگەندە قاتتى اسەرلەندىم. جارىس تاڭەرتەڭ ەرتە باستالعان ەدى. سوعان قاراماستان ستاديون لىق تولدى. كورەرمەندەردىڭ قولداۋىن سەزىندىم. ستارتتان العاشقى 30 مەترگە ۇزاپ شىققانشا قاسىمدا ەشكىم بولمادى. كوشباسىندا كەلە جاتىر ەكەنمىن. نەگىزى مۇنداي ءىرى جارىس­تاردا بارلىعى الدىمدى وراپ كەتەتىن. بۇل جولى مارەگە ەكىنشى كەلىپ, جارتىلاي فينالعا ءوتتىم. مارەگە جەتكەندە ءوز-ءوزىمدى سابىرعا شاقىرىپ, ەموتسيامدى باسۋعا تىرىستىم. ونىڭ ۇستىنە ەرتەڭىندە جارتىلاي فينال. ال جارتىلاي فينالدا اياعىمنىڭ بۋىندارى اۋىرىپ, جۇگىرۋ قيىنعا سوقتى. شيرەك فينالدا بارلىق كۇشىمدى جۇمساپ قويعانىمدى ءتۇسىندىم. 

– شىنى كەرەك, ءسىزدىڭ ەسىمىڭىز 2014 جىلعى ازيا ويىندارىنان كەيىن تانىمال بولا باستادى. وڭ­تۇستىك كورەيا جەرىندە وتكەن سارى قۇر­­لىقتىڭ دوداسىنا تىڭعىلىقتى دايىندالدىڭىز با؟

– جالپى, كەز كەلگەن جارىستىڭ الدىندا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلەدى. ازيا ويىندارى باستالماس بۇرىن مەدال اكەلۋىڭ كەرەك دەگەندەر كوبەيدى. مۇنداي جاۋاپكەرشىلىك پسيحولوگيالىق تۇرعىدان وتە قيىن. ينچحوندا 100 مەتر­گە جۇگىرگەندە تولقىنىسىمدى باسا المادىم. سوندىقتان قولا جۇلدەمەن شەكتەلدىم. ال 200 مەترگە جارىسار الدىندا چەمپيون بولامىن دەپ ءوز-وزىمە ءسوز بەردىم. سول كۇنى وتە اشۋلى بولدىم. جەڭىسكە جەتكەننەن كەيىن جىلاپ, ىشكى ەموتسيامدى ءبىر شىعارىپ الدىم. ودان كەيىن كوماندالىق ەستافەتادان جۇلدەگەر اتاندىق. 

– بيىل ازيا ويىندارى يندو­نە­زيانىڭ دجاكارتا قالاسىندا وتەدى. وسىدان ءتورت جىل بۇرىنعى جەتىس­تى­گىڭىزدى قايتالاعىڭىز كەلەتىن شىعار؟

– ارينە. قۇراماداعى ارىپتەسىم ۆيكتوريا زيابكينا ەكەۋىمىز 100 جانە 200 مەترگە جۇگىرۋدەن بولەك, 4ح100 مەترلىك ەستافەتاعا دا جۇگىرەمىز. ەستافەتادان دا چەمپيون اتانۋعا مۇمكىندىك كوپ. سوندىقتان دجاكارتادان ءبىر ەمەس, ەكى التىن جەڭىپ العىم كەلەدى.

– ءۇي شارۋاسىنا يكەمىڭىز قانداي؟

– مەن تاماق ىستەگەندى قاتتى جاقسى كورەمىن. ءتىپتى ءحوببيىم دەپ ايتسام دا بولادى. ءاردايىم جاڭادان بىردەڭە پىسىرگەندى قالاپ تۇرامىن. كەيدە جارىستان كەلگەندە اسحاناعا كىرۋگە اسا قۇلشىنىس بولمايدى. ال ىسكە بەل شەشىپ كىرىسىپ كەتكەندە ءدامدى تاعامدار پىسىرەمىن. مەنىڭ ەڭ جاقسى كورەتىن اس ءمازىرىم – پاستا. سونداي-اق تاۋىق ەتىنەن ءبالىش پىسىرگەندى ۇناتامىن.

– سپورتتان وزگە قانداي قابى­لەتىڭىز بار؟

– مەكتەپتە وقىپ جۇرگەندە حيميا ءپانىن جاقسى كورەتىنمىن. سونداي-اق ادەبيەت تە ۇنايتىن ەدى. مانەرلەپ وقۋدان بايقاۋ وتكەن كەزدەرى ۇنەمى ولەڭ وقيتىنمىن. بۇل قاسيەت اتامنان دارىعان. اتامنىڭ اقىندىق قاسيەتى بار. بالا كۇنىمنەن ولجاس سۇلەيمەنوۆ, سەرگەي ەسەنين, اننا احماتوۆانىڭ پوەزياسىنا عاشىق بولدىم. ءالى كۇنگە ءبىراز ولەڭدى جاتقا ايتا الامىن. ءوزىم ولەڭ جازا قويمايمىن. مەكتەپتە ازداپ بايقاپ كوردىم. بىراق اقىن ەمەس ەكەنىمدى ءبىلدىم. 

– العاشقى تاپقان تابىسىڭىزدى قايدا جۇمسادىڭىز؟

– كاسىبي فوتواپپارات ساتىپ العانمىن. 

– سۋرەتكە تۇسىرۋگە قىزىعاسىز با؟

– سول كەزدە ماعان فوتوعا تۇسىرگەن ۇنايتىن. بىراق ارادا ءبىراز ۋاقىت وتكەن سوڭ, بۇل قىزىعۋشىلىعىم باسەڭدەدى. دەگەنمەن وزىمدە قابىلەت بار ەكەنىن سەزەمىن. كاسىبي فوتوگراف بولۋ ءۇشىن وقۋ قاجەت. وعان ءبىراز ۋاقىت كەتەدى. ازىرگە مەندە ونداي ۋاقىت جوق. 

– ولگا, ءومىرىڭىزدى تەك سپورتپەن عانا بايلانىستىراسىز با؟ الدە باسقا دا قىزىعۋشىلىقتار بار ما؟ ەگەر سپورت بولماسا قاي سالادا قىزمەت ەتەر ەدىڭىز؟

– ءدال قازىرگى كەزدە ءومىرىمدى سپورت­پەن عانا بايلانىستىرامىن. بىراق الداعى ۋاقىتتا نە بولارىن كىم بولجاپ بىلگەن؟ باپكەرلىكپەن اينالىسۋىما مۇمكىندىگىم بار. ويت­كەنى ءوزىم وسى سالا بويىنشا جوعارى وقۋ ورنىن ءبىتىردىم. فيت­نەس-جاتتىقتىرۋشىلىقپەن اينالىسىپ, ادامدارعا ءوز دەنەسىن دۇرىس شىنىقتىرۋعا كومەكتەسۋگە بولادى. سپورت – قيىندىعى مەن قىزىعى كوپ سالا. بالكىم, بولاشاقتا سپورتتان دا كەتىپ, ءومىرىمدى باسقا ارناعا بۇرۋىم مۇمكىن. ماعان سۇلۋلىق سالاسى قاتتى ۇنايدى: مانيكيۋر, پەديكيۋر سەكىلدى ماماندىقتارعا قىزىعامىن. مۇنىڭ ءبارى قىزىعۋشىلىق, بىراق... كىم بىلگەن؟ قازىرگى ۋاقىتتا ءوزىمدى وليمپيا ويىندارىنىڭ تۇعىرىنان كورگىم كەلەدى. ارمانداۋعا ەشكىم كەدەرگى بولماس. ءتورت جىلدىقتىڭ باس­تى دوداسىنا ۇلكەن دايىندىق كەرەك. مەن قازىر سول جولدامىن. 

اڭگىمەلەسكەن  ءالي بيتورە, «ەگەمەن قازاقستان»