• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قازاقستان 30 ناۋرىز, 2018

1958-2018 جىلدار ىشىندەگى تەلەباع­دارلامالاردى بايان­داعان «ەلديدار» كىتابى جارىق كوردى

650 رەت
كورسەتىلدى

تەلەديداردىڭ ديدارىن­ اشىپ «كوكساندىقتىڭ» اجا­رىن كىرگىزىپ جان-جاقتى وي­لاستىرعان باعدارلاما, سول باعدارلامانى ءتىلى مۇ­­دىر­مەي, ديدارلارىنان نۇر توگىلە وتىرىپ جۇر­­گىزەتىن ازاماتتارعا تاۋەل­دى ەكەنى بەلگىلى. بۇل­ جا­­­­­­عىنان كەلگەندە ءار حا­بار­­­­دىڭ قايماعىنا اينالىپ, جۇرتتىڭ ءىلتيپاتىنا بولەنگەن جاقسىلار از بولعان جوق. ونداي مىق­تى­لار قازىر قازاق تەلە­ديدارىنىڭ ارداگەرلەر ساناتىنداعى ساربازدار سانالادى. 

بۇرىن راديونى سەرىك ەتىپ كەلگەن قازاق جۇرتى وسى­دان 60 جىل بۇرىن, ناقتىلاي تۇسسەك 1958 جىلى كوكتەمدە ۇلتتىق تەلەديداردىڭ تۇساۋى كەسىلىپ , اينا بەتىنەن ادام­دار كورىنە باستادى. بۇل ەل ومىرىندەگى كەرەمەت وقي­عا سانالعانى دا ءمالىم. سول­ قازاق تەلەديدارىنىڭ قا­­را شاڭىراعى بۇگىندە ءتورت قۇبىلاسى تۇگەل دەۋگە تۇرارلىق «قازاقستان» ۇلت­تىق ارناسى ەكەنى بەل­گىلى. كول-كوسىر حابار­لار مەن نەبىر ايتۋلى باعدارلامالار ۇلت تا­ري­حىنىڭ شەجىرەسىنە اينالعانى تۋرالى اتاۋلى 60 جىلدا سارالانىپ, مە­رەيتوي مەملەكەتتىك دا­رەجەدە دۇرىلدەپ ءوتتى. ءسان-سالتانات كەلىستى بولدى. تار­تۋ-تارالعى دا جەتىپ-ار­تىلدى. سونىڭ قاتارىندا 1958-2018 جىلدار ىشىندەگى باع­دارلامالاردى بايان­داعان «ەلديدار» اتتى ادەمى بەزەندىرىلگەن, ساپالى قاعازعا باسىلعان, ءتۇر­لى-ءتۇستى سۋرەتتەرمەن كومكەرىلگەن كىتاپ جۇرت قولىنا ءتيدى. بۇل رۋحاني قۇندىلىقتى قۇ­راستىرعاندار: فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, سۇلەيمەن دەميرەل ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, تەلەزەرتتەۋشى قۇ­داي­بەر­گەن تۇرسىن مەن ونەر­تانۋ ماگيسترى ەرجانار اشەي­حان ەكەنىن ايتا كە­تەلىك. 

ەفيردەن ساعات ساناپ, مينۋت ەسەپتەپ كورەر­مەن­دەرمەن جۇزدە­سۋگە, تىل­دەسۋگە, پىكىرلەسىپ سىر­لا­سۋعا جول تارتقان الپىس جىل­داعى ايتۋلى باعدار­لامالار لەگى تۋرالى وي قوزعاي كەلىپ, ونى الفاۆيت بويىنشا بەرۋى دە جاقسى اسەرگە بولەيدى. كىتاپتى پاراقتاپ وتىرعاندا نەبىر وقيعالار, جۇرتشىلىقپەن ديدارلاسۋ, ۇلت زيالىلارىمەن اڭگىمە دۇكەن قۇرۋ, ادەبيەت پەن مادەنيەتتىڭ الىپتارىمەن سىر-سۇحبات جاساۋ – ءبارى دە جاراسىمدى بەرىلگەن. 

جىلدار جىلجىپ, زامان وزگەرگەن سايىن ەسكى سۇرلەۋدىڭ ورنىن جاڭا ىزدەنىستەر باسىپ جاتادى. بۇگىنگىنىڭ ولشەمى, ەرتەڭگە بەدەل بولماسى دا بەلگىلى. سون­دىقتان دا داۋىرگە قاراي ءتاۋىر تالپىنباساڭ تاسادا قالىپ قويۋىڭ كادىك. بۇل العان بيىگىڭدى, جەت­كەن جەتىستىگىڭدى كومەسكىلەندىرىپ جىبەرۋى دە مۇمكىن. سوندىقتان دا بولار كىتاپتىڭ بەتاشارى «قازاقتىڭ باس اقىنى» ء(ا.بوكەيحان), ۇلتتىڭ با­­رى مەن جوعىن, اششىسى مەن ءتاتىسىن ايانباي ايتىپ, وسىنى تۇزەسەڭ تۇگەل بولاسىڭ دەگەن  ابايداي دانادان باستالىپتى. ءار كەزدەردە «اباي الەمى», «اباي – حالىقتىڭ ۇلى», «اباي­تانۋ» – وسىلاي جالعاسىپ كەتە بەرەدى. تاۋەلسىز ەلدىڭ باق پەن باقىتى تۋرالى ال­ۋان ءتۇرلى باعدارلامالار دا از بولماعان ەكەن. اسىرەسە ع.مۇسىرەپوۆ, ءا.مارعۇلان, ا.ماشانوۆ, ن.تىلەنديەۆ, ءا.كەكىلباەۆ, باسقا دا ۇلت زيالىلارى جايلى بەرىل­گەن اۋقىمدى حابارلاردا كوتەرگەن ماسەلەلەر قام­تىلىپتى. ءبىر سوزبەن ايت­قاندا, «قازاقستان» ۇلتتىق ارناسىنىڭ وتكە­نىن شەجىرەدەي شەرتكەن كىتاپتان الار تاعىلىم از ەمەس. 

سۇلەيمەن مامەت, «ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار