«سەبەپسىز ەشنارسە بولمايدى» دەگەندەي, كەيدە ەرىكسىز قولعا قالام الاتىن جايلار بولادى. وسىدان بەس جىل بۇرىن زەرەندىگە تاياۋ ايدارلى اۋىلى اقساقالدارىنىڭ تىلەگى بويىنشا اۋدان, وبلىس ونوماستيكا كوميسسيالارىنا ەلدى مەكەننىڭ جانىنان جاناي اعاتىن شاعالالى وزەنىنىڭ ءبىر سالاسىنىڭ تاريحي اتاۋى – «شورانى» وزىنە قايتارۋ ماسەلەسىن كوتەرگەندە نەشە ءتۇرلى قۇجاتتار جيناۋ كەرەكتىگىن العا تارتىپ, سۇراعىمىز اياقاستى قالعان-تىن.
وسى ماسەلەنى اياقسىز قالدىرماۋ ءۇشىن ەلباسىمىزدىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسى شىققاننان كەيىن قايتادان قولعا الۋىمىزعا تۋرا كەلدى.1950 جىلدارعا دەيىن وزەن اتاۋى «شورا» دەپ اتالىپ كەلىپ, 1955 جىلدان بىلاي وبلىستار العاش ءوز كارتالارىن شىعارا باستاعاندا بۇل وزەننىڭ اتاۋى دا «چەرەمۋشكا», ودان سوڭ «قوشقاربايكا» بولىپ كەتە باردى.
قىسقاشا وزەننىڭ «شورا» اتالۋ سەبەبىنە توقتالا كەتسەك, سول ماڭدى ەجەلدەن مەكەن ەتكەن قاراۋىل رۋىنىڭ جاۋلىباي تارماعىنان دۇيسەن دەگەن شەبەر قۇسبەگى ۇلى ءجۇزدىڭ داڭقتى قۇسبەگىسى, ساياتشى جالايىر شورامەن دوس بولىپ, الاتاۋ-تارباعاتاي جەرىنەن بالاپان بۇركىت اكەلىپ, وراسان العىر, ەرەكشە تۇرپاتتى قاسقىر, تۇلكىلەردى باۋداي قىرعان قىران ۇستايدى. دۇيسەن سول قىراندى وزىنە بالاپانداي سىيلاعان شوراعا كورسەتپەك نيەتتە ونى قوناققا كوكشەگە شاقىرادى. بۇل وقيعاعا دەيىن كوپ جىلدار بۇرىن سول شورانىڭ اۋلەتتەرىنەن ءبىر شاعىن اۋىل جالايىرلار جاۋگەرشىلىك زاماندا دۇيسەننىڭ ەلىنە اۋىپ كەلىپ, ءسىڭىسىپ كەتكەن. دۇيسەننىڭ شاقىرۋىن قۇپ العان شورا ءبىر كۇندەرى قولىندا اق تۇيعىنى بار, ءبىر توپ جولداستارىمەن كەلەدى. جايلاۋدا اق ءۇي تىگىپ, دۇيسەن قارسى الادى. كوكشە ەلىنىڭ بۇركىتشىلەرى بۇركىتتەرىن سىناتادى. بۇكىل ەل بولىپ شورانىڭ اق تۇيعىنىن تاماشالاپ, شورا اعايىندارىندا قوناقتاپ, ەكى ايداي سول وزەن بويىن دۋمانداتادى. سودان حالىق وسى وزەندى «شورا» اتاپ كەتكەن. ەلدىڭ, حالقىمىزدىڭ دوستىق, بىرلىگى سولايشا قالىپتاسقان عوي. وبلىستىق ونوماستيكا كوميسسياسىنا تاپسىرىلعان وتىنىشكە زەرەندى اۋدانى اكىمدىگىنىڭ ريزاشىلىعى, ايدارلى اۋىلى تۇرعىندارى جينالىسىنىڭ حاتتاماسى, وبلىستىق تابيعات قورعاۋ, سۋ شارۋاشىلىعى دەپارتامەنتتەرىنىڭ قۇپتاۋ قۇجاتتارى, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ حاتتارى تاپسىرىلعان. ءۇش ايدان بەرى وبلىستىق ونوماستيكا كوميسسياسى ءتۇرلى كارتالاردان «شورا» دەگەن ءسوزدى ىزدەۋدە. ارحيۆتەردە 1950 جىلدارعا دەيىنگى كەرەكتى قۇجاتتار ساقتالماعان. تىم ارىدەگى كارتالاردا ونداي شاعىن وزەندى قويىپ, كەيبىر ۇلكەن ەلدى مەكەندەر مەن كولدەردىڭ دە اتاۋلارى جوق ەكەنىن كورىپ وتىرمىز. جۋىقتا سول ەلدىڭ ەڭ جاسى ۇلكەنى, كوكشەتاۋدا تۇراتىن 94 جاستاعى ەسقوجا يتجانوۆ اقساقالعا سالەم بەرىپ سۇراعانىمىزدا: «ە-ە, قاراقتارىم-اي, وزەننىڭ اتى ەجەلدەن شورا ەدى, ادام ادامعا, ادامنىڭ سوزىنە سەنۋ دەگەن قاسيەتتەن ايرىلدىق قوي» دەپ باسىن شايقادى. ءبىزدىڭ وسى سياقتى سانسىراتقان سۇراعىمىزعا دۇرىس جاۋاپ بەرىپ, تۇيتكىلدى شەشەتىن, ءسويتىپ اۋىل جانىنان اعاتىن وزەنگە ءوزىنىڭ تاريحي شورا دەگەن اتاۋىن قايتارۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىن پاراسات يەسى تابىلسا يگى...
ايدوس ابۋتالى ۇلى, ەڭبەك ارداگەرى اقمولا وبلىسى, زەرەندى اۋدانى