پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆ ەلباسى تاپسىرماسى بويىنشا قىزىلوردا وبلىسىنا جۇمىس ساپارىمەن كەلىپ, پرەزيدەنتتىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك», ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» جولداۋلارى مەن بەس الەۋمەتتىك باستاماسى اياسىندا بەرگەن تاپسىرمالارىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ بارىسىمەن تانىستى.
ب.ساعىنتاەۆ 2018 جىلى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋدىڭ ماقساتتى ينديكاتورلارىنا قول جەتكىزۋ بويىنشا وبلىستىڭ جوبالىق باقىلاۋ جۇمىستارىنىڭ جۇيەسى جانە مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋلارىن ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ءوڭىر اكتيۆىمەن, اۋدان اكىمدەرىمەن جانە بيزنەس وكىلدەرىمەن كەزدەسۋ وتكىزدى.
كەزدەسۋدە ەلباسىنىڭ ءوسىمنىڭ جاڭا مودەلىن قالىپتاستىرۋ بويىنشا العا قويعان مىندەتتەرىن جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. وسى ماقساتتا ەكونوميكانىڭ بارلىق ماڭىزدى باعىتتارى بويىنشا جوبالىق باسقارۋ جۇيەسى ەنگىزىلگەنى ءمالىم. بۇل – جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ, ينۆەستيتسيالار تارتۋ, يندۋستريالاندىرۋ, اوك, ءونىمدى جۇمىسپەن قامتۋ, تسيفرلاندىرۋ, تەحنولوگيالىق جاڭعىرتۋ جانە يندۋستريا 4.0 ەلەمەنتتەرىن ەنگىزۋ. ءاربىر جوبا بويىنشا ماقساتتى كورسەتكىشتەر دە بەلگىلەنگەن بولاتىن.
ۇكىمەت باسشىسىنا ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بارىسى تۋرالى بايانداعان وبلىس اكىمى قىرىمبەك كوشەرباەۆ دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ, كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى جانە باسقا دا سالالاردا جۇزەگە اسىپ جاتقان جوبالارعا كەڭىنەن توقتالدى. مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى اياسىندا قىزىلوردا وبلىسى بويىنشا قۇنى 29 ملرد تەڭگە بولاتىن 66 جوبا جۇزەگە اسىرىلعان. بۇگىنگى تاڭدا 10 جوبا بويىنشا ءمجا كەلىسىمشارتى جاسالدى. ءسوز ىڭعايىندا ايتا كەتسەك, كاسىپكەرلەر سالعان ءتورت جۇزگە جۋىق بالاباقشا بار.
جيىن بارىسىندا قىزىلوردا وبلىسى ەكونوميكاسىنىڭ قۇرىلىمدىق ترانسفورماتسياسىن جانە ساپالى ءارى تەڭگەرىمدى ەكونوميكالىق ءوسۋدى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ىشكى قورلارىن انىقتاۋ جانە پايدالانۋ جوسپارلارى دا قارالدى. وسى ماسەلەگە قاتىستى وزدەرى جاۋاپتى باعىتتار بويىنشا ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ت.سۇلەيمەنوۆ, ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى ج.قاسىمبەك, اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترى د.اباەۆ ءسوز سويلەدى. تالقىلاۋعا بيزنەس وكىلدەرى دە قاتىستى. «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ە.جۇماعازيەۆ جوبالىق باسقارۋ مىندەتتەرىن ىسكە اسىرۋعا بيزنەستى تارتۋدىڭ باسىمدىقتى باعىتتارى تۋرالى ايتىپ بەردى.
پرەمەر-مينيستر كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ۇكىمەتتىڭ باستى باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل – ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق ءوسىمىنىڭ جاڭا مودەلىن قۇرۋدىڭ باستى باعىتى. وسىعان وراي ۇكىمەت كاسىپكەرلىك احۋالىن جاقسارتۋ جانە شوب سۋبەكتىلەرىنىڭ ىسكەرلىك بەلسەندىلىگىن ىنتالاندىرۋ بويىنشا جۇيەلى شارالار قابىلداۋدا. بيزنەسكە قولايلى جاعدايلار جاساۋ مەن قايتا رەتتەۋگە باعىتتالعان زاڭ جوباسى پارلامەنتتە قارالىپ جاتىر. دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا قويىلاتىن 30-دان استام ەسكىرگەن سانيتارلىق ەرەجەلەر جويىلادى. سالىقتىق تەكسەرىستەر سانى 40%-عا ازايادى.
وتاندىق بيزنەستى دامىتۋعا قولداۋ كورسەتۋ ماقساتىندا مەملەكەت باسشىسى «شاعىن نەسيە بەرۋدى كوبەيتۋ» ءتورتىنشى الەۋمەتتىك باستاماسىن جاريا ەتتى. بۇل ماقساتقا قوسىمشا 20 ملرد تەڭگە بولىنەدى (اۋىلدىق جەرلەردە نەسيە بەرۋگە – 14 ملرد تەڭگە, قالالاردا نەسيە بەرۋ ءۇشىن – 6 ملرد تەڭگە). پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان ازاماتتار مەن حالىقتىڭ ەكونوميكالىق بەلسەندى ەمەس توپتارىن ەكونوميكانى دامىتۋعا تارتۋ جونىندەگى مىندەتتەردى ورىنداۋعا, سونداي-اق تسيفرلاندىرۋ مەن اۆتوماتتاندىرۋدى ەسكەرە وتىرىپ مامانداردى دايارلاۋ جانە قايتا دايارلاۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى.
تالقىلاۋدى قورىتىندىلاي وتىرىپ, باقىتجان ساعىنتاەۆ ۇكىمەت بيزنەستى دامىتۋعا نە كەدەرگى كەلتىرەتىنىن, شەشىمىن تابۋدىڭ قانداي جولدارى بار ەكەنىن جانە قالاي كومەكتەسۋگە بولاتىنىن ءبىلۋى قاجەت ەكەنىن ايتتى.
ۇكىمەت باسشىسى قىزىلوردا وبلىسىنا جۇمىس ساپارى اياسىندا پرەزيدەنتتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك سالا قىزمەتكەرلەرىمەن كەزدەستى.
كەزدەسۋ بارىسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ الەۋمەتتىك باستامالارى اياسىندا بەرىلەتىن جاڭا مۇمكىندىكتەر: قولجەتىمدى باسپانا, سالىق سالۋدى تومەندەتۋ, ستۋدەنتتەرگە ارنالعان جاڭا پاكەت – قوسىمشا گرانتتار مەن جاتاقحانالار, شاعىن نەسيە بەرۋدى كوبەيتۋ, تۇرمىس ساپاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن جاڭا گاز قۇبىرلارىن تارتۋ جانە وڭىرلەردە بيزنەستى دامىتۋ ماسەلەلەرى ەگجەي-تەگجەيلى قارالدى.
سونداي-اق مەملەكەت باسشىسىنىڭ ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» جولداۋىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ, مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگىن دامىتۋ جانە سالانى ىرىقتاندىرۋ ارقىلى دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
باقىتجان ساعىنتاەۆ بەرىلگەن تاپسىرمالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ۇكىمەتتىڭ بارلىق قاجەتتى شارالاردى قابىلداپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. بەس باستاما بويىنشا ناقتى ءىس-شارالار مەن ورىندالۋ مەرزىمىن قامتيتىن جول كارتاسى ىسكە قوسىلۋدا. بارلىق ءىس-شارالار 2022 جىلعا دەيىن جۇزەگە اسىرىلماق. قازىرگى ۋاقىتتا ولاردىڭ ورىندالۋ تەتىكتەرى تولىقتاي پىسىقتالۋدا – ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن قاجەتتى زاڭنامالىق وزگەرىستەر جاسالادى. كەزدەسۋدە ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى ج.قاسىمبەك, ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى ت.ەشەنقۇلوۆ, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ن.التاەۆ, ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ت.سۇلەيمەنوۆ ەلباسى باستامالارىنان تۋىندايتىن ءوز سالالارىنا قاتىستى ماسەلەلەر جونىندە كەڭىرەك توقتالدى.
تالقىلاۋ بارىسىندا «بولاشاق» ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عىلىمي جەتەكشىسى ب.دوسمانبەتوۆ, جىراۋ ا.الماتوۆ, وبلىستىق مەديتسينا ورتالىعىنىڭ دارىگەر-حيرۋرگى ن.اميتوۆ, وبلىستىق مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى ا.حۋسەين پىكىر ءبىلدىردى.
ساپار اياسىندا پرەمەر-مينيستر ب.ساعىنتاەۆ «قاراوزەك» كومپرەسسورلىق ستانساسىنا بارىپ, پرەزيدەنتتىڭ بەسىنشى الەۋمەتتىك باستاماسى – «ەلدى گازبەن قامتاماسىز ەتۋدى جالعاستىرۋ» اياسىندا «سارىارقا» ماگيسترالدى گاز قۇبىرىنىڭ قۇرىلىس جوسپارىمەن تانىستى.
قاراوزەك ستانساسى قازاقستان كەن ورىندارىنىڭ باتىس توپتارىنان (قاراشىعاناق, قاشاعان, تەڭىز, جاڭاجول جانە ورىكتاۋ گازى) تابيعي گازدى تۇراقتى جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن بەينەۋ – بوزوي – شىمكەنت گاز ماگيسترالدى جۇيەسىندە جۇمىس ىستەۋگە باعىتتالعان. زاۋىتتىڭ ونىمدىلىگى جىلىنا 10 ملرد تەكشە مەتردى قۇرايدى, بۇل كورسەتكىشتى بولاشاقتا جىلىنا 15 ملرد تەكشە مەترگە دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
بيىلعى شىلدە ايىندا «قاراوزەك» كومپرەسسورلىق ستانساسىنان «قىزىلوردا – جەزقازعان – قاراعاندى – تەمىرتاۋ – استانا» باعىتىندا 2,7 ملن ادامدى تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتەتىن «سارىارقا» گاز قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسى باستالادى.
باقىتجان ساعىنتاەۆ ارال اۋدانىندا «ارالتۇز» تسەحتارى مەن ارال قالاسىنداعى بالىق وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ مىسالدارى نەگىزىندە بالىق جانە ازىق-ت ۇلىك ونەركاسىبىنىڭ دامۋ قارقىنىمەن تانىستى. سونداي-اق ارال ءوڭىرىنىڭ جۇرتشىلىعىمەن جانە اۋدان اكتيۆىمەن سولتۇستىك ارالدى دامىتۋ ماسەلەلەرى جونىندە كەزدەسۋ وتكىزدى. كەزدەسۋ بارىسىندا سولتۇستىك ارال جوبالارىن ىسكە اسىرۋ, اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ, سونىڭ ىشىندە سۋارمالى جەرلەردى جاقسارتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
بۇگىندە اۋدان ەكونوميكاسىن دامىتۋ بويىنشا شارالار كەشەنى ىسكە اسىرىلۋدا. ارال اۋدانىنىڭ بيۋدجەتى جەتى ەسەگە ۇلعايتىلدى, سونىڭ ارقاسىندا جاڭا ءوندىرىس ورىندارى مەن الەۋمەتتىك نىساندار اشىلدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان ارالدى قۇتقارۋدىڭ حالىقارالىق قورىنا 25 جىل تولدى. بۇل شەشىم ارال ماڭى تۇرعىندارى ءۇشىن عانا ەمەس, سونداي-اق بۇكىل ەل ءۇشىن ماڭىزدى وقيعا بولدى. ارالدىڭ قازاقستاندىق سەكتورى قايتا قالپىنا كەلدى.
باقتيار تايجان, «ەگەمەن قازاقستان»
قىزىلوردا وبلىسى