ادۆوكاتتىق قىزمەت تۋرالى زاڭ جوباسى ماقۇلداندى

كۇن تارتىبىنە «ادۆوكاتتىق قىزمەت جانە زاڭ كومەگى تۋرالى» زاڭ جوباسى قويىلىپ, ول ءبىرىنشى وقىلىمدا ىلەسپە تۇزەتۋلەرىمەن ماقۇلداندى. جوبانى ازىر­لەۋدىڭ ماقساتى ادۆوكاتتىق قىز­مەت پەن زاڭ كومەگىن كورسەتۋ جۇيەسىن كە­شەندى تۇردە جەتىلدىرۋگە باعىت­تالعان.

زاڭ جوباسىنا قاتىستى ادىلەت ءمي­نيسترى مارات بەكەتاەۆ بايانداما جاسادى. ول ادۆوكاتۋرا ينس­تيتۋتىن زاڭنامالىق ىنتالاندىرۋ رەتىن­دە جەتىلدىرۋ ءۇشىن زاڭ كومەگىن كورسە­تۋ سۋبەكتىلەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن قامتا­ما­سىز ەتۋ, كىرۋ جارنالارىن الىپ تاستاۋ, اتتەس­تاتتاۋ وتكىزۋ ءتارتىبىن قايتا قا­راۋ, ادۆوكاتتاردىڭ بىلىكتىلى­گىن ارتتىرۋ جانە ساپاسىز زاڭ كومەگىن كورسەتكەنى ءۇشىن جاۋاپ­تى­لىققا تارتۋ تەتىگىن قايتا قا­راۋ ۇسىنىلاتىنىن ايتىپ ءوتتى.

«قازاقستاندا ادۆوكاتتىق قىز­مەت نارىعى جەتكىلىكتى دەڭگەيدە دامىماعان جانە وزىق ەلدەردىڭ كورسەتكىشتەرىنە سايكەس كەلمەيدى. ونىڭ نەگىزگى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى – ادۆوكاتتاردىڭ جەتىسپەۋى. بۇل سالاعا ۇمىتكەرلەر ءۇشىن كىرۋ جارنالارىنىڭ وتە جوعارى بولۋى نەگىزگى ماسەلەگە اينالدى. العاشقى جارنالاردى الىپ تاس­تاۋ ادۆوكاتتىق ماماندىققا جاس زاڭ­گەرلەردىڭ كىرۋىنە, ولاردىڭ ارا­سىنداعى باسەكەلەستىكتى كۇ­شەي­­تۋگە جانە سانىنىڭ ارتۋىنا مۇم­­كىندىك بەرەدى», دەدى م.بەكە­تاەۆ.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, قا­زاق­ستاندا ادۆوكاتتار كورسەتەتىن كاسىبي قىزمەتتەردىڭ ساپاسىنا ءتيىمدى باقىلاۋ جوق. سوندىقتان ولاردىڭ كاسىبي ادەپ نورمالا­رىن ساقتاۋىن, تارتىپتىك ىستەر­دىڭ وبەكتيۆتى جانە جان-جاقتى قارالۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماق­ساتىندا ەكى دەڭگەيلى تارتىپتىك كوميسسيا قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر.

ۆەدومستۆو باسشىسى ادۆوكا­تۋرا قىزمەتىن وڭتايلاندىرۋ ۇسىنىلعانىنا دا توقتالدى. قا­زىرگى تاڭدا ادۆوكاتتار شۇعىل ءارى ۋاقتىلى قىزمەت كورسەتۋگە قاجەتتى, ماڭىزدى اقپاراتتاردى الۋ­عا ەركىن قول جەتكىزە المايدى. مۇنى شەشۋ ءۇشىن «ە-ادۆوكاتۋرا» اقپاراتتىق جۇيەسىن قۇرۋ مەن قا­لىپتاستىرۋ ەسكەرىلگەن. زاڭگەرلىك كومەكتىڭ قۇنى بويىنشا ءادىل باعا بەلگىلەنەدى.

 «زاڭگەرلىك كومەكتىڭ قۇنى تۋرالى اشىق اقپاراتتىڭ جوقتىعى باعانىڭ نەگىزسىز كوتەرىلۋىنە سەبەپ بولىپ وتىر. وسى ورايدا حالىقتىڭ حاباردار بولۋىن جانە ءادىل باعانىڭ بەلگىلەنۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ادۆوكاتتار مەن زاڭ كونسۋلتانتتارى كورسەتەتىن كومەكتىڭ ۇسىنىمدىق سيپاتتا تاريفتىك كەستەسىن ازىرلەۋ قاراستىرىلادى. تاريفتىك كەستەنى ەنگىزۋ ازاماتتارعا زاڭ كومەگىنىڭ ورتاشا قۇنىن بىلۋگە جانە وعان ارتىق شىعىندى تولەمەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى مينيستر.

م.بەكەتاەۆ بۇگىندە ازاماتتاردى تەرىس پيعىلدى ادۆوكاتتار مەن زاڭ كونسۋلتانتتارىنان قور­عاۋ تەتىگى قاراستىرىلماعانىن ءسوز ەتتى. سوعان بايلانىستى ادۆو­كات­­تاردىڭ, زاڭ كونسۋلتانت­تارى­نىڭ مىندەتتى تۇردە ءوز كاسىبي جاۋاپ­كەرشىلىگىن ساقتاندىرۋ ەن­گىزىل­مەك. بۇدان بولەك, حالىق­تىڭ الەۋمەتتىك ءالسىز توپتارىنا تەگىن زاڭ كومەگىن كورسەتۋ قاراس­تى­رىلعان.

«زاڭ جوباسىندا حالىقتىڭ الەۋ­مەتتىك ءالسىز توپتارىنا ادۆو­كات­تار­مەن جانە زاڭ كونسۋلتانتتارىمەن قۇقىقتىق جاعدايدىڭ باسىنان اياعىنا دەيىن تەگىن زاڭ كومەگىن كورسەتۋ قاراستىرىلعان. ول pro bono دەپ اتالادى. وسىن­داي قىزمەتتەردى كورسەتۋ تاراپ­تاردىڭ كەلىسۋىمەن ەرىكتى جانە وتەۋسىز نەگىزدە جۇرگىزىلەدى. ايتا كەتۋ قاجەت, رro bono قىزمەتى مىن­دەت ەمەس, ول قۇقىقتىق جانە ونى كورسەتۋ ءماجبۇرلى ەمەس», دەدى م.بەكەتاەۆ.

سوتتاردا وكىلدىك ەتەتىن جەكە تۇلعالاردىڭ زاڭ كونسۋلتانتتارى پالاتالارىنا مىندەتتى تۇردە مۇشەلىكتە بولۋى قاراستىرىلعان. جەكە تاجىريبەمەن اينالىساتىن زاڭگەرلەردىڭ ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ۇيىمدارىنا مۇشەلىكتە بولۋى زاڭ كومەگىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا نەگىز بولادى.

وتىرىستا ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين اتالعان زاڭ جوباسى بويىنشا ادۆوكاتتىق تارتىپتىك كوميسسيانىڭ قۇرامىنا, جۇمىستىڭ اشىق جانە ناتيجەلى بولۋىنا توقتالىپ, بۇلاردى ەكىن­شى وقىلىمدا ەسكەرۋدى ۇسىندى. سونداي-اق ءماجىلىس توراعاسى زاڭ جوباسىن تالقىلاۋ بارىسىن­دا ادۆوكاتتاردىڭ تارتىپتىك كەڭەسىنە قا­تىستى ماسەلەگە ايرىقشا نازار اۋداردى. قارالىپ وتىر­عان زاڭ جوباسىندا تارتىپتىك كوميس­سيانىڭ قۇرامىنا التى ادۆوكات, ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ ءۇش وكىلى جانە وتستاۆكاداعى سۋديا كىرەتىنى ايتىلعان.

«ادۆوكاتتىق تارتىپتىك كو­ميس­سيادا مينيسترلىك وكىلدەرى­نىڭ بولۋى مىندەتتى ەمەس, ءتىپ­تى قاجەتى دە جوق. قايتا سول شەنەۋ­نىكتەردىڭ ورنىندا قوعامدىق ۇيىم وكىلدەرى بولسا, جۇمىس اشىق, ناتيجەسى دە جاقسى بولادى», دەدى ن.نىعماتۋلين.

پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ تور­اعاسى ازاماتتارعا زاڭگەرلىك كومەك كورسەتۋ سالاسىندا باسەكە­لەستىكتىڭ جوقتىعىنا توقتالىپ, جىلى ورنىنان قوزعالماي وتىر­عان ادۆوكاتتار القاسىنىڭ باسشىلارىن سىنعا الدى.

«بىزدە زاڭگەرلىك قىزمەتتەر مەن كومەكتى كورسەتۋدىڭ ساپاسىز ەكەنى ءجيى ايتىلادى. ساپا قاي­دان بولادى؟ ەلىمىزدەگى وڭىرلىك تورالقالاردا ونداعان جىل بويى قاتارىنان ءبىر ادام تاپجىلماي وتىر, ياعني ولار ەش ءۇزىلىسسىز وسى ادۆوكاتتار القاسىنا باسشىلىق ەتىپ كەلەدى. ماسەلەن, ماڭعىستاۋ وبلىسىندا وبلىستىق القا تورالقاسىنىڭ توراعاسى 25 جىل ءۇزىلىسسىز باسقاردى. الماتى وبلىسىندا – 27 جىل, اتىراۋ وبلىسىندا – 31 جىل, اقتوبەلىك ادۆوكات بارىنەن اسىپ ءتۇستى. وسى قىزمەتتە ول 33 جىل باسشىلىقتا بولدى. بۇل ءوز كەزەگىندە ازاماتتارعا زاڭگەرلىك كومەك كورسەتۋ سالاسىندا باسەكەلەستىكتىڭ السىزدىگىن بايقاتادى», دەدى ن.نىعماتۋلين.

جوعارىدا ايتىلعان ادۆو­كات­تاردىڭ تاجىريبەلى مامان بو­لۋى مۇمكىن ەكەنىن تىلگە تيەك ەت­كەن ن.نىعماتۋلين وسى سالادا قازىرگى زاماننىڭ تالاپتارى ەس­كەرىلۋى كەرەكتىگىنە توقتالدى.

سونىمەن قاتار وتىرىستا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ادۆوكاتتىق قىزمەت جانە زاڭ كومەگى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگە­رىس­تەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى تالقىلاندى. بۇل «ادۆوكاتتىق قىزمەت جانە زاڭ كومەگى تۋرالى» نەگىزگى زاڭ جو­­باسىنا سايكەستەندىرۋ ماق­سا­تىندا ازىرلەندى. جاڭا زاڭ جو­با­­سى 4 كودەكسكە جانە 5 زاڭعا وز­گەرىس­تەر مەن تولىقتىرۋلار ەن­گى­زۋدى كوزدەيدى.

تالقىلاۋدان كەيىن پالاتا دەپۋتاتتارى زاڭ جوباسىنداعى جا­ڭاشىلدىقتارعا قولداۋ ءبىلدىرىپ, «ادۆوكاتتىق قىزمەت جانە زاڭ كومەگى تۋرالى» زاڭ جوباسىن ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلدادى.

بۇدان كەيىن «قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا وزگە­رىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى دەپۋتاتتار تاراپىنان قولداۋعا يە بولىپ, ماقۇلداندى.

زاڭ جوباسى تۋرالى مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى بايانداما جاسادى. ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, زاڭ جوباسى قوعامدىق كەلىسىم مەن جالپىۇلتتىق بىرلىكتى قام­تا­ماسىز ەتۋ جونىندەگى مەم­لەكەتتىك ساياساتتىڭ ساپالى جانە ءتيىمدى ىسكە اسىرىلۋىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان.

جۇمىس توبىنىڭ شەڭ­بەرىن­دەگى تالقىلاۋ بارىسىندا دەپۋتات­تار اسسامبلەيا كەڭەسىنىڭ وكىلەت­تىكتەرىن كەڭەيتۋ, ەتنوسارالىق قاتىناستار سالاسىندا قۇقىقتىق رەتتەۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, قولدانىستاعى زاڭناماداعى ولقى­لىقتاردى جويۋ بولىگىندە تۇزە­تۋلەر, سونداي-اق رەداكتسيالىق سيپاتتاعى جانە زاڭ تەحنيكاسى بويىنشا تۇزەتۋلەر ەنگىزدى.

ا.مۇحامەدي ۇلىنىڭ سوزىنە قاراعاندا, اسسامبلەيانىڭ اياسىندا اۋقىمدى رەسپۋبليكالىق اك­تسيالار, قايىرىمدىلىق ۇيىم­دار مەن مەتسەناتتار وكىلدەرىنىڭ رەس­پۋبليكالىق سەزدەرىن وتكىزۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىس ۇيىم­داستىرىلىپ كەلەدى. وسىعان بايلانىستى قحا-دا قازىردىڭ وزىندە «جومارت جان» توسبەلگىسى» قوعامدىق ناگراداسىن تاعايىنداۋ جوسپارعا ەنگەن.

سونداي-اق جالپى وتىرىستا قازاقستان مەن اقش ۇكىمەتتەرى اراسىنداعى مەملەكەتتىك اۋە كەمەلەرىنە اەروناۆيگاتسيالىق قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن تولەماقى الۋعا قاتىستى كەلىسىمدى راتيفي­كاتسيالاۋ تۋرالى زاڭ جوبا­سى قارالىپ, ماقۇلداندى.

وتىرىستا ءماجىلىس توراعاسى ن.نىعماتۋلين بۇگىننەن باستاپ دەپۋتاتتاردىڭ ايماقتارعا شىعا­تىنىن حابارلادى. ونداعى نەگىزگى ماقسات – مەملەكەت باسشىسىنىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسىن جانە ونىڭ ەرەكشە مۇمكىندىكتەرىن ءاربىر ازاماتقا, ءاربىر وتباسىنا جەتكىزۋ. دەپۋتاتتار 6 ساۋىرگە دە­يىن وڭىرلەردى ارالايدى.

اباي اسانكەلدى ۇلى,

«ەگەمەن قازاقستان»