ءبورىباساردىڭ ۇيشىگىنەن شىقپاعانىنا بۇگىن ءۇشىنشى كۇن. بۇكتەتىلە جاتقان قالپى ءنار سىزبادى. تەك اراگىدىك سويدىم-سويدىم تىلىنگەن تەرى اراسىنداعى قانتالاعان جارالارىن الما-كەزەك جالاپ قويادى. ارقابايدىڭ تىسقا شىققان سايىن ء«بورباسار!» دەگەن شاقىرۋىنا دا ەلەڭ ەتپەدى. انشەيىندە يەسىن كورسە ارسالاڭداي جۇگىرەتىن ءبورىباسار ارقابايعا وكپەلەگەندەي قاباق استىنان قاراپ ءۇنسىز جاتا بەردى.
كەشەگى قاندى ايقاس ءبورىباسار ءۇشىن يت ومىرىندەگى ماڭگى ەسىندە قالار ايقاس بولدى. سوڭعى كەزدە وسى ۇيگە كەلگىشتەپ جۇرگەن ءنان تاقىرباستى ءبورىباسار ءاۋ باستان-اق ۇناتپاعان ەدى. قاقپادان باسى كورىنگەننەن ىرىلداپ ىشكە اتتاپ باستىرمايتىن. ارقاباي ۇيدەن شىعا الگىگە جىك-جاپپار بولىپ, بورىباسارعا داۋىس كوتەرە: – كەت-ەي! مۇنىڭ مۇندايى جوق ەدى. ءوي, وڭباعان! – دەپ قوناعىن الدىنان كۇتىپ ۇيىنە كىرگىزىپ الاتىن.
ءبورىباسار سوندا يەسى ارقابايعا كوز قيىعىمەن قاراپ ىشتەي وسىنى دا اقىل يەسى ادام دەيدى-اۋ. كىمنىڭ جاقسى, كىمنىڭ جامان ەكەنىن ءتۇرى مەن رەپەتىنەن-اق بايقاماي ما ەكەن؟» دەگەندەي ءبىر-ەكى اۋپىلدەي ءۇرىپ ۇيشىگىنە كىرىپ كەتەتىن.
كەشە ارقاباي ۇيىنەن قارعىباۋىن الىپ شىققاندا قىدىرتاتىن بولدى دەپ قاتتى قۋان- عان ءبورىباسار, ارتىنشا الدەنە ءبىر جاماندىقتى سەزگەندەي يەسىنە جالتاقتاي قارادى.
– بۇگىن سەنىڭ ونەرىڭدى كورەمىز. قازاقى توبەتتىگىڭدى كورسەتەتىن كۇن بولىپ تۇر, – دەپ ەكى الاقانىمەن ەكى قاپتالىنان قاققان ارقابايدىڭ ۇنىنەن كەيىن ارلان سەزىكتەنە ءتۇستى.
نەتكەن قاندى الاڭ, قان مەن قاندى سىلەكەي ساسىعان ءيىس. قىڭسىلاعان يتتەر. يتجىعىس ارپالىستار ءبورىباساردىڭ باسىن اينالدىردى. ۇيلەرىنە ءجيى كەلگىشتەپ كەتكەن الگى ءنان تاقىرباس وسىندا ءجۇر ەكەن. جەتەگىندە ءداۋ شەتەلدىك الپاۋىت قارا توبەت. قوس ۇرتى جەل تەربەگەن تۇڭلىكتەي سالپ-سالپ ەتسە, باس تەرىسى سالبىراپ جەر ءسۇزىپ تۇر. ءۇستى-باسى قولاڭسا ساسيدى. بايقاسا, ونى ارلانمەن ايقاستىرعالى تۇرعان سەكىلدى. ءبىر ساتتە ءنان تاقىرباس «فاس!» دەدى. سول-اق ەكەن الىپ توبەت بورىباسارعا تارپا باس سالدى. مۇنداي جاعدايدى كۇتپەگەن ءبورىباسار جالما-جان جالت بۇرىلىپ, شاپشاڭدىق تانىتتى.
ايتسە دە توبەلەستىڭ ابدەن ء«دامىن» تاتىپ كورگەندىكتەن بە, قارا توبەت قارپىپ قالۋعا كۇش سالدى. قيقۋلاعان ادامدار جان-جاقتان انتالاپ تۇر. يت بولىپ ومىرگە كەلگەلى مۇنداي سۇمدىقتى كورمەگەن ءبورىباسار اقىرىندا ءوزىن قورعاۋعا كوشتى. تۇلا بويى قارا توبەتتىڭ اقسيعان ازۋىنا ىلىگىپ, ساۋ تامتىعى قالمادى. قارا توبەتتىڭ كوزدەرى قىزىل شوققا اينالىپ, ءبىر مەزەتتە ءبورىباساردىڭ بۇيىرىنە اۋىز سالعاندا, جىلدامدىق تانىتقان ءبورىباسار قاندى توبەتتىڭ شابىن قاقىراتا جارىپ جىبەردى. قارنى اقتارىلا قانسىراعان قارا توبەت قىڭسىلاي قۇلادى...
ەرتەڭىنە ارقابايدىڭ ۇيىنە شەتەلدىك ەكى-ءۇش سۇر ماشينا كەلىپ توقتادى. قىمبات كولىكتەن تۇسكەن ون شاقتى ادامنىڭ ىشىندە كەشەگى ءنان تاقىرباس ەرەكشە سۇستى كورىندى. ولار ارقابايدىڭ ەسىگىنىڭ الدىندا كوپ-كورىم ۋاقىت داۋرىعىسىپ جاتتى. اقىرى ارقاباي الگى باعاسى قىمبات شەتەلدىك ءيتتىڭ ەمدەلۋ قارجىسىن موينىنا الدى ما, ايتەۋىر ۇيدەن ورالعان پاكەت الىپ شىقتى. ءىس مۇنىمەن تۇگەل بىتپەدى مە, الدە تولىق قارىز-قۇرىزىنان قۇتىلمادى ما اراعا ۋاقىت وتە, ءتۇن جارىمىندا ءبورىباسار قاقپا الدىندا ىڭىرسىعان ادامنىڭ داۋىسىن ەستىگەندەي بولدى. قاقپاعا جاقىن كەلگەندە يەسى ارقابايدىڭ ءيىسىن سەزە كەتتى. ءۇستى باسىن قان جۋعان, يتشە تالانعان ارقابايدى الگىلەر سوققىعا جىعىپ, تاستاپ كەتكەن ەكەن.
ءبورىباسار ارقابايدىڭ ارقاسىنداعى ىرسيعان قاندى جاراسىن ءۇنسىز قىڭسىلاپ جالاي بەردى.
ماقسات قارعاباي
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى