وڭتۇستىكتە شەتەلدىك اتاقتى دارىگەرلەر شەبەرلىك سىنىبىن وتكىزۋدە
مەملەكەتتىڭ قۋاتى ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك جاعدايلاردان بولەك تۇرعىندارىنىڭ دەنساۋلىعىمەن ولشەنەدى. ەڭ باستى بايلىق – دەنساۋلىق.
حالىقتىڭ اۋزىنان اق ماي اعىزىپ قويساڭ دا مەديتسينالىق ەمدەۋ جاعىنان اقساپ جاتساڭ, زاماناۋي قوندىرعىلارعا قولىڭ جەتپەسە, وندا ول مەملەكەتتىڭ جولى وڭعارىلۋى قيىن.
ەلباسىمىز «جاڭا الەمدەگى جاڭا قازاقستان» اتتى حالىققا جولداۋىندا ەلىمىزدىڭ جاڭا كەزەڭدەگى دامۋىندا مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باعىتتارىنىڭ ءبىرى – مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىن جاقسارتۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا جوعارى تەحنولوگيالىق جۇيەنى دامىتۋ كەرەكتىگىن قاداپ ايتقان.
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا سوڭعى جىلدارى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا ايتارلىقتاي جۇمىستار جۇرگىزىلىپ, ناتيجەسىندە وبلىستىڭ نەگىزگى دەموگرافيالىق كورسەتكىشى جاقساردى. وبلىستا ءومىر ءسۇرۋدىڭ ورتاشا جاسى 69,8 (رەسپۋبليكادا بۇل كورسەتكىش – 68,8) قۇرادى. تۇرعىندار ءولىمىنىڭ جالپى كورسەتكىشى رەسپۋبليكا بويىنشا ەڭ تومەنگى دەڭگەيدە. وبلىستا جىل سايىن 75 مىڭنان اسا بالا دۇنيەگە كەلەدى, دەمەك, ەلىمىزدىڭ ءاربىر ءتورتىنشى تۇرعىنى وڭتۇستىكتىڭ ۇلەسىندە دەگەن ءسوز. تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا انا ءولىمى 5 ەسە ازايدى, بۇل 1991 جىلدان بەرگى كورسەتكىش. بالا ءولىمى 2 ەسەگە جۋىق تومەندەدى.
«سالاماتتى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنداعى باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى – وبلىستىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا جوعارى بىلىكتى كادرلار دايارلاۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتى كادرلار الەۋەتىن قۇرۋ بولسا, بۇل وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا تابىستى تۇردە جۇزەگە اسۋدا.
وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور جۇماعالي يسمايلوۆ جوعارىدان نۇسقاۋ كۇتپەي-اق وبلىس مەديتسيناسىن جاقسارتۋدىڭ وزىندىك جوسپارىن جاساپ, حالىقارالىق ستاندارتقا ەنگەن الەمدىك ورتالىقتارمەن ءتيىمدى بايلانىس جۇيەسىن جاسادى.
سوڭعى ەكى جىلدا وبلىستا دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى مامانداردى شەتەلدە تاجىريبەدەن وتكىزىپ, سونىمەن قاتار ليتۆا, پولشا, يزرايل, تۇركيا, رەسەي, ۋكراينانىڭ بەلگىلى مەديتسينالىق ورتالىقتارىنان اتاقتى عالىمداردى شاقىرىپ, وقىتۋدى ۇيىمداستىردى.
جاقىندا, 24-25 قاراشا ارالىعىندا شىمكەنتتە وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى ليتۆا دەنساۋلىق عىلىمى ۋنيۆەرسيتەتىمەن بىرلەسىپ, «انا مەن بالا ءومىرىن قۇتقاراتىن قول – ەمدەۋدىڭ ءتيىمدى ادىستەرى جانە كومەك كورسەتۋگە جۇيەلى كوزقاراس» دەپ اتالاتىن ءى-حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسياسىن وتكىزدى.
كونفەرەنتسيانىڭ ماقساتى مەن مىندەتى بىرلەسە اتقارعان جۇمىستان قورىتىندى شىعارۋ جانە ليتۆا دەنساۋلىق عىلىمى ۋنيۆەرسيتەتىمەن ءۇش جىلدىق بىرلەستىكتىڭ مەحانيزمدەرىن جۇزەگە اسىرۋ جانە جاڭا تەحنولوگيانى كورسەتۋ بولىپ تابىلادى.
ءبىز وسى كونفەرەنتسيا اياسىندا ليتۆانىڭ اتاقتى دارىگەرلەرى شەبەرلىك سىنىپ وتكىزگەن وبلىستىق كلينيكالىق بالالار اۋرۋحاناسىنىڭ باس ءدارىگەرى, ءوڭىر مەديتسيناسىنىڭ وڭالۋىندا وزىندىك ۇلەسى بار ءانۋار مايماقوۆ مىرزانى اڭگىمەگە تارتقان ەدىك. بيىل ء“نۇرسات” شاعىن اۋدانىنداعى جاڭا ءزاۋلىم عيماراتقا كوشكەن اۋرۋحانادا ەلباسىنىڭ ءوزى بولىپ, ءدارىگەرلەرگە اق تىلەۋ ايتقان بولاتىن. باس دارىگەر وسىنداعى اتقارىلعان جۇمىستاردى جۇلگەلەدى.
جاڭا اۋرۋحانا جان-جاقتى جاڭا ادىسكە بەيىمدەلگەن مەديتسينالىق كەشەننىڭ قىزمەتىن اتقارادى. اۋرۋحانادا 15 جاسقا دەيىنگى بالالارعا ءتاۋلىك بويى پەدياتريالىق پەن حيرۋرگيالىق مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلەدى, – دەيدى باس دارىگەر.
مۇندا بدۇ-نىڭ تالاپتارىنا ساي ەۋروپالىق ستاندارتقا سايكەس ەڭ تەڭدەسسىز دياگنوستيكالىق ۆيزۋاليزاتسيالىق كەشەنى ماگنيتتى-رەزونانستىق توموگرافيا, ساندىق رەنتگەنوگرافيا, ەندوۆيدەوحيرۋرگيا, ۋلترادىبىستى زەرتتەۋ جانە داتچيكپەن, مونيتورلىق جىلۋ جۇيەسىمەن جارىقتاۋ ءنارەستەلەرگە ارنالعان ينكۋباتورلارمەن قامتاماسىز ەتىلگەن.
سوڭعى ۇلگىدەگى جاڭارتىلعان دياگنوستيكالىق ساۋلەلى, فۋنكتسيونالدى, ەندوسكوپيالى, بيوحيميالى, يممۋنولوگيالى, اۋديومەترلى جانە تاعى باسقا دياگنوستيكالىق جابدىقتارمەن جابدىقتالعان. بۇل جۇيكە جۇيەسىنىڭ جانە اسقازان-ىشەك تۋا پايدا بولعان اقاۋلىقتارى بار بالالارعا جوعارى ءدارەجەدە مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋگە مۇمكىنشىلىك بەرەدى.
اۋرۋحانانىڭ قۇرامىندا 1 اۋىسىمدا 240 ناۋقاس قابىلداۋعا مۇمكىندىگى بار ەمحانا ورنالاسقان. مۇندا جان-جاقتى بەيىندى مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق كومەك كورسەتەدى.
اۋرۋحانادا وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك فارماتسەۆتيكالىق اكادەميا جانە ق.ا.ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كلينيكالىق بازالارى ورنالاسقان.
وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسىندا 900-دەن استام قىزمەتكەر بار, ونىڭ 146-سى جوعارى ساناتتاعى دارىگەرلەر. اۋرۋحانادا تاجىريبەلى, مامانداندىرىلعان كادرلار جۇمىس ىستەيدى. سوڭعى ەكى جىلدا اۋرۋحانانىڭ 30-دان استام دارىگەرلەرى الىس جانە جاقىن شەتەلدەردىڭ كلينيكالارىندا ءتاجىريبە جيناقتاپ, وقىپ كەلدى. وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسىندا حالىقارالىق جەتەكشى مامانداردىڭ قاتىسۋىمەن 5 شەبەرلىك سىنىپ ۇيىمداستىرىلدى. اتاپ ايتقاندا, رەسەي عىلىمي-زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى م.دەگتيارەۆانىڭ, نوۆوسىبىر مەملەكەتتىك مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى ماماندارىنىڭ قاتىسۋىمەن دارىستەر تىڭدالدى. 2011 جىلعى 17-22 قاراشا ارالىعىندا ليتۆادان كاۋناس قالاسىنىڭ مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, ەۋروپاداعى اتاقتى بالالار حيرۋرگى ۆ. باراۋسكاستىڭ قاتىسۋىمەن بالالار حيرۋرگياسى جانە وپەراتسيادان كەيىنگى كۇتىم تاقىرىبىندا شەبەرلىك سىنىپ جۇرگىزىلدى. بۇل ءىس-شارا تىكەلەي وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى جۇماعالي قازىباي ۇلى يسمايلوۆتىڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلدى. شەبەرلىك سىنىپ اياسىندا تەوريالىق جانە پراكتيكالىق تاجىريبەلەرىمەن ءبولىسىپ, ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەر بىلىمدەرىن جوعارىلاتۋدا.
اۋرۋحانانىڭ جاڭا عيماراتى ىسكە قوسىلۋى وبلىستاعى بالالارعا ساپالى دەڭگەيدە مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ جانە جاس نارەستەلەردىڭ ءولىم كورسەتكىشىن تومەندەتۋ ءۇشىن ۇلەسىن قوسادى.
2010 جىلى وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسى قر دسم-ءنىڭ اككرەديتتەۋ كوميسسياسىنىڭ شەشىمىنىڭ نەگىزىندە ءتورت جىلعا اككرەديتتەلگەن دەپ تانىلدى.
بولاشاقتا بالالارعا مامانداندىرىلعان جانە جوعارى مامانداندىرىلعان كومەكتىڭ ءارى قاراي دامۋى جوسپارلانىپ, ونىڭ ىشىندە ەڭ ماڭىزدىسى نەوناتالدى حيرۋرگيانى دامىتۋ بەلگىلەنگەن.
2009 جىلدان باستاپ تۋا بىتكەن اقاۋلىقتاردى جەدەل ەمدەۋدىڭ جاڭا ادىستەرى ەنگىزىلە باستاعان.
حيرۋرگيا پاتولوگياسى بار جاس نارەستەلەردى الدىن-الا دايىنداۋ جانە تەكسەرۋ الگوريتمىن ەنگىزۋ, گيدرونەفروزدىڭ ءتۇرلى دارەجەدە رەكونسترۋكتيۆتى وپەراتسيا جاساۋ قولعا الىندى.
حيرۋرگيادا جاڭا تەحنولوگيا-دياگنوستيكالىق ەندوبەينەحيرۋرگيالىق لاپاروسكوپيانى قولدانۋدى باستادى.
نەيروحيرۋرگيالىق ناۋقاستاردىڭ ەمى جانە دياگنوستيكاسى جاقسارۋ ءۇشىن ءار ءتۇرلى قىسىممەن شۋنتتىق جۇيىمەن جاسالىناتىن ۆەنتريكۋلوپەريتونەوستوميا وتاسى ەنگىزىلدى. اقاۋدىڭ ورنىن كەلتىرۋ ءۇشىن باس پروتوكريلونى, سۇيەك تسەمەنتى, مەتاللوكونسترۋكتسيا, اياق جانە يىق سۇيەكتەرىن ورنىنا كەلتىرۋ ءۇشىن يليزاروۆ اپپاراتى, تۋا پايدا بولعان جامباس سۇيەكتىڭ شىعۋىنىڭ ەمى جانە فۋنكتسيونالدىق ءادىسى, سينداكتيليا تەرى پلاستيكاسى, وينامالى سانعا جەدەل ەمى قولدانىلادى.
لور جۇيەلەرىنىڭ زاقىمدانۋ دياگنوستيكاسىن انىقتاۋدا 2008 جىلى وپەراتسيالىق ميكروسكوپ جانە مامانداردى وقىتۋدىڭ ارقاسىندا حيرۋرگيالىق ارەكەت كەڭ كولەمىندە ۇلعايىپ, العاشقى رەت ەستۋ قابىلەتىن جاقسارتۋ ءۇشىن — دابىل جارعاعىن مەرينگوپلاستيكا وتاسى, انتروتوميا, تيمپانوپلاستيكا قولدانىلادى.
دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى مەن بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ بالالار قورى ۇسىنعان اۋرۋلاردى ەمدەۋدى بىرلەسىپ جۇرگىزۋ ادىستەرىن ەنگىزۋ ماقساتىمەن وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسىندا بىلتىرعى جىلدان بەرى ورتالىق اشىلدى. وندا وبلىس كولەمىندە اتالعان باعدارلامالاردى باستاپقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك كورسەتەتىن مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىن ۇيرەتۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعىنا سايكەس وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسىندا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىن ۇزدىكسىز كاسىبي دامىتۋ وقۋ ورتالىعى اشىلدى. وسى وقۋ ورتالىعىندا بالالارعا جەدەل مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ ادىستەرىن ۇيرەتەدى.
تۇساۋكەسەر راسىمىنە ەلباسىمىزدىڭ ءوزى قاتىسىپ, زاماناۋي مەديتسينالىق قوندىرعىلاردىڭ جۇمىسىمەن تانىسىپ, اق جەلەڭدى ابزال جانداردىڭ جۇمىسىنا تابىس تىلەگەن وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسىندا وسىنداي تولىمدى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر.
باقتيار تايجان.
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.