كۇندەلىكتى تۇتىنىپ جۇرگەن تاعامىمىز قانشالىقتى قاۋىپسىز؟ قازىر بۇل ساۋالعا جاۋاپ بەرەردە قاي-قايسىمىز دا كۇمىلجىپ, كىبىرتىكتەپ قالاتىنىمىز بەلگىلى. ويتكەنى شىنايى تابيعي ونىمدەردىڭ باعاسى وتە قىمبات, سوندىقتان دا بالاماسى نارىقتا كەڭىنەن تارالادى. ياعني, ءبىرىنشى كەزەكتە ادام دەنساۋلىعى ەمەس, قالتا قامپايتار تابىس جاعى قارالاتىنى بەلگىلى. سوندىقتان نارىقتاعى تاعام ونىمدەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن تەكسەرۋ وتە ماڭىزدى.
استانا قالاسىنىڭ قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ دەپارتامەنتى جاقىندا ەت جانە ءسۇت ونىمدەرىن تەكسەرۋدەن وتكىزگەن بولاتىن. باسقارمانىڭ تەكسەرىس ناتيجەلەرى تۋرالى بايانداماسىنا زەر سالساق, ىرىكتەلىپ الىنعان 3237 ازىق-ت ۇلىك ونىمىنە زەرتتەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن ەكەن. سونىڭ ناتيجەسىندە 670 سىناما, ياعني 17 پايىزى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ تەحنيكالىق تالاپتارىنا سايكەس كەلمەگەنى انىقتالدى. ويتكەنى ءونىمنىڭ نەگىزگى بولىگىن قۇرايتىن 299 سىنامادا (45 پايىزى) تاڭبالاۋ بويىنشا بەلگىلەنگەن رەگلامەنتتەر ساقتالماعان. اتاپ ايتقاندا, ونىمدەردىڭ شىعۋ كۇنى, ساقتاۋ مەرزىمى, ساقتالۋ جاعدايى تۋرالى اقپاراتتار مەملەكەتتىك تىلگە اۋدارىلماعان جانە كەدەن وداعىنا مۇشە مەملەكەتتەر نارىعىنداعى بىرىڭعاي بەلگى حابارلاماسى مۇلدە بولماعان. سونىمەن قاتار ميكروبيولوگيالىق كورسەتكىشتەر بويىنشا ىشەك تاياقشاسى باكتەريالار توبىنىڭ بولۋى, ياعني باكتەريالىق جالپى تارالىمنىڭ جوعارىلىعى 37 پايىزدى (251سىناما) قۇراسا, سانيتارلىق حيميالىق كورسەتكىشتەر بويىنشا 5 پايىزدى (33 سىناما) قۇراعان. سونداي-اق تۇتىنۋشىنى الداۋ فاكتورى كەزدەسپەي قالمادى. ماسەلەن, شوشقا دنك-سى نەمەسە سويا, گمو بەلگىلەرى بار ونىمدەر 13 پايىزدى (87 سىناما) قۇرادى. بۇل كوبىنەسە شۇجىق تاعامدارى مەن كونسەرۆىلەنگەن ونىمدەردەن انىقتالعان. اتالعان ونىمدەردىڭ انىقتاماسىن دۇرىس كورسەتپەۋ دە تۇتىنۋشى نارىق ءۇشىن قانداي كەلەڭسىزدىكتەردىڭ ورىن العانىن كورسەتەدى. وسىعان وراي 66 جوسپاردان تىس جانە 8 كەزەكتى تەكسەرۋ وتكىزىلگەنىن ايتا كەتۋ كەرەك. زەرتحانالىق جۇمىس ناتيجەلەرى نەگىزىندە سايكەس كەلمەگەن دەرەكتەر بويىنشا بارلىعى 76 ۇيعارىم بەرىلىپ, 62 ايىپپۇل سالىندى.
تالاپقا ساي كەلمەيتىن ونىمدەر ساۋدا ورتالىقتارىنان تىس قوعامدىق تاماقتانۋ ورىندارىندا دا بايقالدى. ماسەلەن, قالاداعى ءۇش جەردە ورنالاسقان «قاعانات» اسحانالار جەلىسى قوعامدىق تاماقتانۋ ورىندارىنا قويىلاتىن سانيتارلىق-گيگيەنالىق جانە ەپيدەميولوگيالىق تالاپتارعا ساي بولماي شىقتى. ارينە, بەلگىلى ۋاقىت ارالىعىندا قوعامدىق اسحانا بۇل كەمشىلىكتى تۇزەدى.
«2017 جىلدىڭ قازان ايىندا «قاعانات» اسحاناسىنان 15 سىناما الىندى. سونىڭ ىشىندە 6 سىناما سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپقا ساي بولماي شىقتى. بۇل تاعام دايىندايتىن ونىمدەر مەن ىدىستاردان تابىلعان بولاتىن. سوندىقتان اسحانالارىمىز بۇل كەمشىلىكتەردى جويىپ, 2018 جىلعى 15 قاڭتاردان باستاپ قايتا جۇمىس ىستەي باستادى. قازىر بارلىعى سانيتارلىق-گيگيەنالىق تالاپتارعا ساي. ءبىز ءۇشىن حالىقتىڭ دەنساۋلىعى باستى ورىندا», دەيدى «قاعانات» اسحانا جەلىسىنىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى ءلايلا قوزىباەۆا.
مەملەكەتتىڭ باستى بايلىعى – ادام. حالىق دەنساۋلىعىن ساقتاۋ جانە دۇرىس ءونىم ۇسىنا ءبىلۋ – ءار كاسىپكەردىڭ جەكە جاۋاپكەرشىلىگى. بۇل رەتتە قوعامدىق تاماقتانۋ ورىندارى مەن ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى نارىعىن مەملەكەتتىك تۇرعىدان قاداعالاۋ مەن رەتتەۋگە ءار ازامات سەرگەك كوزقاراس تانىتا بىلسە, جاۋاپكەرشىلىك تە جوعارىلاي بەرمەك.
ايجامال كوپەەۆا