«ترانسويل» ساقتاندىرۋ كومپانياسى 20 جىلدان بەرى كليەنتتىڭ مۇددەسىن قورعاۋ جولىندا بيىك بەلەسكە شىعىپ وتىر
رەسپۋبليكاداعى ەڭ بايىرعى ساقتاندىرۋ كومپانيالارىنىڭ بىرىنە تۇپ-تۋرا 20 جىل تولىپ وتىر. تاۋەلسىزدىكتىڭ قۇرداسى – «ترانسويل» ساقتاندىرۋ كومپانياسى وسى ۋاقىت ءىشىندە ۇزاق جولدان ءوتىپ, بۇرىنعىداي كليەنتتىڭ ءمۇددەسىن قورعاۋ قاعيداتتارىنا سەنىمدى ەكەندىگىن ناقتى ىستەرىمەن دالەلدەۋ ۇستىندە.
19 قاراشادا ەلىمىزدىڭ ساقتاندىرۋ نارىعىنا العاشقى تاۋەلسىز قاتىسۋشى – «ترانسويل» ساقتاندىرۋ كومپانياسى ءوزىنىڭ تۋعان كۇنىن تويلايدى. ول 1998 جىلعا دەيىن «اۆياپوليس» دەگەن اتاۋدى الىپ جۇرگەن بولاتىن. 1991 جىلعى ءدال وسى كۇنى كومپانيا قازاقستاندا العاش رەت ساقتاندىرۋشى رەتىندە مەملەكەتتىك تىركەۋدەن ءوتكەندىگى تۋرالى كۋالىك الىپ, جۇمىسىن باستادى. كليەنتتەردىڭ م ۇلىكتىك مۇددەلەرىن قورعاۋدى وزىنە مىندەت ەتىپ قويعان «ترانسويل» مىنە 20 جىلدان بەرى ساقتاندىرۋدىڭ سانالۋان ماسەلەلەرىن جەدەل جانە زاڭدىق تۇرعىدان شەشە وتىرىپ, بۇل قاعيدا بويىنشا بۇلجىمايتىن جولمەن كەلەدى.
كومپانيانىڭ باسشىلىعى مەن قىزمەتكەرلەرى وتكەن ەكى ونجىلدىقتاعى ءوز قىزمەتىنە كوز جۇگىرتىپ, جۇمىس قورىتىندىلارىن شىعارا كەلىپ, ايتۋلى جەتىستىكتەرگە جەتكەنىن كورىپ وتىر. قىزمەتكەرلەردىڭ كوپشىلىگى «ترانسويل» ساقتاندىرۋ كومپانياسى قۇرىلعان كۇننەن باستاپ جۇكتەلگەن مىندەتتەرىن ابىرويمەن ورىنداۋدا. وسى كەزەڭ ىشىندە جەتكەن جەتىستىكتەرىنە وزدەرى دە ريزا. قازىرگى تاڭدا كومپانيانىڭ اياق الىسى مىعىم, قازاقستاندىقتار مەن ءوز سالاسىنداعى ارىپتەستەرى اراسىندا لايىقتى بەدەلگە يە. مۇنىڭ ءبارى ايتۋعا جەڭىل بولعانىمەن, جيىرما جىلدا ءجۇرىپ وتكەن جول ارينە جەڭىل بولعان جوق.
الايدا ونىڭ باستاۋىندا تۇرىپ, قيىن-قىستاۋ وتپەلى كەزەڭدە قيىندىقتان وتكەن كومپانيانىڭ ارداگەرلەرى ونى ءسىرا ۇمىتا قويماس. دەگەنمەن, ءار كەزەڭنىڭ قيىندىعىمەن قاتار قىزىعى دا بولاتىنى انىق. ءبارى دە «تازا» پاراقتان باستالعان ەدى. ول كەزدە ساقتاندىرۋ قىزمەتتەرىنىڭ نارىعى جوقتىڭ قاسى بولاتىن. ونى ۇعىنۋدا ساقتاندىرۋ مادەنيەتى دە قالىپتاسپاعانى ءوز الدىنا ءبىر ماسەلە ەكەندىگى قازىر جاسىرىن ەمەس.
ەركىن نارىقتىڭ كوكجيەگىندە كولبەڭدەپ كورىنگەن پەرسپەكتيۆالار, ءبىر جاعىنان كەڭەس وداعىنىڭ ىدىراۋى سالدارىنان بولعان بىلىقتار, ال ەكىنشى جاعىنان ساقتاندىرۋ نارىعىندا ناعىز دۇربەلەڭدى تۋعىزدى. ەتەكتەن كەسىپ الۋعا دايىن ەپتىلەر تەز ارادا ديۆيدەندتەر الىپ, مول پايدانى يەلەنۋدى ەسەپتەگەن پىساقايلار ساقتاندىرۋ كومپانيالارىن قۇرۋعا قۇلشىنا كىرىسىپ كەتتى.
1993 جىلدىڭ وزىندە عانا قازاقستاندا بىرنەشە جۇزدەگەن ساقتاندىرۋ كومپانيالارى ارەكەت ەتتى. ولاردىڭ كوپشىلىك بولىگى ساقتاندىرۋ قىزمەتىمەن وزدەرىنىڭ اتاۋلارىن عانا بايلانىستىرىپ وتىردى. دەگەنمەن, زاڭ شىعارۋشى سىرتتا قالىپ قويعان جوق جانە دە ساقتاندىرۋ نورمالارىن رەتتەيتىن زاڭنامانى جەتىلدىرۋ شاراسى بويىنشا شەشىمدەر قابىلدادى. سونىڭ ارقاسىندا نارىقتا ءوز كليەنتتەرىن قورعاۋعا شىن مانىندە كىرىسكەن كومپانيالار عانا قالدى. قازىرگى تاڭدا «الاساپىرانعا تولى توقسانىنشى جىلدار» ءدال اتاۋىن العان سول كۇردەلى كەزەڭدە جۇمىستارىن باستاعانداردىڭ ىشىنەن بار-جوعى ءۇش كومپانيا قالدى.
«ترانسويل» قازاقستاندا ساقتاندىرۋ نارىعى قالىپتاسۋىنىڭ بارلىق قيىندىقتارىن وتكەرىپ, بولاشاققا سەنىممەن قارايتىندىعى امبە جۇرتقا ايان بولدى. ارينە بيزنەس تە تەڭىز ءتارىزدى, كوك ايدىندا جۇزگەن كەمە جەلسىز كۇنگى تىمىقتى دا, دۇلەي داۋىلدى دا ەڭسەرىپ ايلاققا امان-ەسەن جەتەرى ءسوزسىز. بۇنداي سىناقتان ءوتۋ كاپيتانعا دا, ونىڭ كومانداسىنا دا ابدەن بايلانىستى, ويتكەنى ۇيىسقان ۇجىم بولسا الىسقا دا ۇزاق ساپار شەگە الادى.
بۇل ارادا, مىنانى اتاپ ايتقان ءجون, «ءبارىن كادرلار شەشەدى» دەگەن كوپشىلىككە بەلگىلى ءسوز ورامى شىندىققا تولىق سايكەس كەلەدى. «ترانسويل» باسشىلىعى اتاپ كورسەتكەنىندەي, كومپانيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جوعارى كاسىبيلىگى ونىڭ باستى زياتكەرلىك الەۋەتىن قۇرايدى. سونىڭ ءناتيجەسىندە كومپانيانىڭ جۇمىسى ورنىقتى جانە قارجىلىق جاعدايى تۇراقتى.
كوماندانىڭ ىسكە شىن بەرىلگەندىگىنىڭ ناتيجەسىندە, كومپانيانىڭ تاجىريبەلى باسشىلىعى مەن اكتسيونەرلەرىنىڭ تاراپىنان تاڭداپ العان باعىتى بويىنشا, «ترانسويل» ناعىز برەند بولدى. وعان مىڭداعان قازاقستاندىقتار مەن كاسىپكەرلەر سەنىم ءبىلدىرىپ وتىر. وسى ارادا قازاقستاندىق ساقتاندىرۋ نارىعىنىڭ ءىزاشار-تۇرەن سالۋشىلارىنىڭ ەڭبەكتەرىن ەرەكشە اتاپ ايتقان ءجون سياقتى. ولار وزدەرىنىڭ ەرەن ەڭبەكتەرىمەن ەلىمىزدىڭ وسى باعىتتاعى نەگىزىن قالادى.
البەتتە, بۇل وڭاي بولعان جوق, قاتەلىكتەر مەن قيىن كەزەڭدەر دە بولدى, ءىس بارىسىندا قىزمەتكەرلەر دە شالت كەتىپ ءسۇرىندى. الايدا سوعان قاراماستان جىلدان جىلعا العا قاراي نىق قاداممەن باسىپ جەتىستىكتەرگە جەتتى. جەتىستىككە جەتۋدىڭ سىرى مىنادا – ساقتاندىرۋ نارىعىنداعى ەڭ ءتاجىريبەلى ويىنشىلار اراسىنداعى ءوزارا كومەك قولىن سوزۋ كوپ جاردەمدەستى. اتاپ ايتارلىعى, ولار ءبىر-ءبىرىن باسەكەلەس دەپ ساناعان جوق, قاپەلىمدە كەيبىرىنىڭ اۋزىنان مۇنداي ءسوز شىعىپ جاتسا دا رەنىش تانىتقان ەمەس. جوق, ولار جاي عانا ارىپتەستەر, دوستار, كوپتەن بەرى نارىقتا جۇمىس ىستەيدى جانە ءبىر-بىرىنە كەزى كەلىپ جاتسا كومەك قولىن سوزادى.
«ترانسويلدىڭ» ورتاق ىستەگى ءارىپتەستەرى ءاردايىم مۇددەلى سەرىكتەستەرى ءارى وداقتاستارى رەتىندە نارىقتاعى جالپى مىندەتتەرىن شەشۋ كەزىندە جوعارى جەتىستىكتەرگە جەتۋگە بەك سەنىمدى. قىزمەتكەرلەردىڭ ءتارتىپتىلىگى, جوعارى كاسىبيلىگى, وزىندىك ويلاۋ پايىمى, سونداي-اق سالا ارداگەرلەرىنىڭ جول سىلتەۋىمەن بىلىكتى باسشىلىق جۇرگىزىپ وتىرعان ءىس كومپانيانى قالىپتاسۋدىڭ بارلىق قيىندىقتارىن ەڭسەرۋگە مۇمكىندىك بەردى. بۇگىنگى كۇنى «ترانسويل» ءوزىنىڭ جيىرما جىلدىعىن مىعىم كوماندامەن قارسى الىپ, بولاشاققا سەنىممەن قارايدى. ءويتكەنى, ولاردىڭ الدارىنا قويعان ماقساتتارى – ساقتاندىرۋ نارىعىنداعى جەتەكشى كومپانيالاردىڭ ءبىرى بولۋ. بۇعان ۇجىمنىڭ باسقا دا سەرىكتەستەرى سەنىمدى.
مۇنداي قۇرمەتكە يە بولۋدىڭ سىرى مىنادا – ول «ترانسويلدىڭ» ىشكى كورپوراتيۆتىك قۇندىلىقتارى. ول بۇدان 20 جىل بۇرىن پايدا بولىپ, سودان بەرى كومپانيانىڭ بارلىق وڭىرلىك بولىمشەلەرىندە دايەكتى تۇردە قولداۋ تاۋىپ وتىر. كومپانيانىڭ نەگىز قۇرۋشى قاعيداتتارىنىڭ اراسىندا بيزنەستىڭ مولدىرلىگى مەن اشىقتىعى, تەك ەڭ جوعارى دەڭگەيدە قىزمەتتەر ۇسىنۋعا ۇمتىلۋ, العان مىندەتتەمەلەردى مۇلتىكسىز اتقارۋ, سونداي-اق زاڭدىلىقتى قاتاڭ ساقتاۋ. وزگەشە سوزبەن ايتقاندا, «ترانسويلدىڭ» كليەنتتەرى دە, سونداي-اق سەرىكتەستەرى دە وراسان تاجىريبەگە جانە قىزمەتتىڭ جوعارى ساپاسىنا شاك كەلتىرمەيدى. مۇنىڭ ءبارى ولاردىڭ مۇددەلەرى مەن م ۇلىكتەرىنە سەنىمدى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتەدى.
كومپانيا باسشىلىعى ءوز ساقتاندىرۋشىلارىنىڭ مۇددەلەرىن قورعاۋعا ءجىتى قاراۋدى نازارعا العان. بۇل ءوز كەزەگىندە ساقتاندىرۋ تولەمدەرى ساياساتىن جەدەل جۇزەگە اسىرۋدى بەينەلەيدى جانە تاۋەكەلدەردى قايتا ساقتاندىرۋدى قورعاۋدىڭ بابىنا كەلتىرىلگەن تەتىگى ارقاسىندا كورىنىس تاۋىپ وتىر. ءىرى تاۋەكەلدەردى ورنالاستىرۋ وتاندىق ساقتاندىرۋ نارىعىندا جۇزەگە اسىرىلۋدا, بۇل جاعدايدا قايتا ساقتاندىرۋ بويىنشا سەرىكتەستەرمەن قاتىناس سەنىمدى ءارى ورنىقتى ىنتىماقتاستىق نەگىزىندە تۇرعىزىلادى.
«ترانسويلدا» وزدەرىنە كورسەتىلگەن زور قۇرمەتتى وتە-موتە قادىر تۇتادى. ال قۇرمەت كورسەتۋشىلەر قاتارىندا كومپانيانىڭ تۇراقتى كليەنتتەرى مەن سەرىكتەستەرى بار ەكەندىگىن ەرەكشە اتاپ ايتقان دۇرىس سياقتى. سەرىكتەستەرمەن مۇنداي ۇزاق مەرزىمدى جانە سەنىمگەرلىك قاتىناستاردىڭ پايدا بولۋى ءبىر جاعىنان, ورنىقتى قارجى جاعدايىن, تولەم قابىلەتتىگىن جانە كومپانيا سەنىمدىلىگىنىڭ ۋاقىت تەزىنەن وتۋىنە, ال ەكىنشى جاعىنان – جەكەلەي العانداعى كليەنتتىڭ ساقتاندىرۋ قورعانىشى تۇيتكىلىن شەشۋ جاعدايىندا دەربەس كەلۋى ىقپال ەتتى.
كومپانيانىڭ ەكى ون جىلدىق ىشىندەگى جۇمىسىن ءىرى بيزنەستىڭ, ورتا بيزنەستىڭ ونداعان مىڭ وكىلدەرى, سونداي-اق قاتارداعى ءجۇزدەگەن مىڭ قاراپايىم قازاقستاندىقتار لايىقتى باعالادى. ويتكەنى كومپانيا اتقارىپ وتىرعان ىستەرىنىڭ كوزىن شەبەرلىكپەن تاپتى. ءوز كەزەگىندە «ترانسويل» مۇنداي سەنىمدى باعالايدى. قازىرگى كەزدە كليەنتتىڭ قاجەتتىلىگىنە بارىنشا جاقىنداۋ ءۇشىن ساقتاندىرۋ كومپانياسىنىڭ ماماندارى ەڭ جاڭا قولايلى ونىمدەردى تىنىمسىز قۇرۋ ءۇستىندە, سونداي-اق نارىقتا سۇرانىس تاپقان ساقتاندىرۋ باعدارلامالارىن وزدەرىنە ءوزگەرمەلى جاعدايلارعا بايلانىستىرىپ بەيىمدەيدى.
جاڭا باتىل بيزنەس-جوبالاردى ىسكە قوسۋ ءۇشىن ساقتاندىرۋ قانداي مانگە يە بولاتىنىن ەسكەرە وتىرىپ, بۇكىل ەلدە جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ جانە ەكونوميكانى دامىتۋ جولىندا تىنىمسىز تىرشىلىك جاساپ جاتقان «ترانسويل» سك باسشىلىعىنا, كومپانيانىڭ بارلىق ۇجىمىنا وسى ايتۋلى كۇندە مىقتى دەنساۋلىق, الداعى ونجىلدىقتار بەلەسىندە تۇرعان وڭاي ەمەس مىندەتتەردى شەشۋدە تابىستار تىلەي وتىرىپ, ساقتاندىرۋشىلاردىڭ مۇددەلەرىن قورعاپ, ساقتاندىرۋ نارىعىندا جاڭا جەتىستىكتەرگە شىعاتىندىعىنا سەنىم مول. بۇل مەرەكە ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىك كۇنى قارساڭىمەن كەلىپ وتىرعانى تەگىن ەمەس. ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسى قارىشتاپ دامىپ, باسقا مەملەكەتتەرمەن بايلانىس ءورىسى كەڭەيدى. كوكجيەگىمىز اشىق بولىپ, تالاي اسۋلارعا شىعاتىنىمىز ابدەن انىق. تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق قۋاتتىلىعىنىڭ تىرەگى – تاۋەلسىز كومپانيالاردىڭ ىرگەتاسى مىزعىماي, جاڭا جەتىستىكتەرگە جەتەلەي بەرەدى. ءيا, وسى كومپانيالاردىڭ اراسىندا «ترانسويلدا» بار ەكەندىگىن بۇگىن ماقتانىشپەن ايتۋعا بولادى.
تانات قوجمانوۆ.
سۋرەتتە: «ترانسويل» ساقتاندىرۋ كومپانياسى» اق باسقارماسىنىڭ توراعاسى مىرزاعالي ىسماعۇلوۆ.