ۋاقىت دەگەن قۇدىرەت ءبارىن ءوزى ساراپتاپ, سۇرىپتاپ, ەلەپ-ەكشەپ, كەيبىر ساتتەر مەن وقيعالاردى, ادامدار مەن كورىنىستەردى ۇمىتتىرىپ, ءىزىن ءوشىرىپ, ەندى بىرەۋلەرىن كەرىسىنشە ايشىقتاپ, ايقىنداي ءتۇسىپ, كەلەشەكتىڭ تولقىنىنا ىلەستىرىپ, العا شىعارىپ جاتادى. ول سول بولعان ساتتەر مەن وقيعالاردىڭ, كورىنىستەر مەن ادامداردىڭ سەنىڭ جادىڭا جاساعان اسەرلەرىنىڭ كۇشتىلىگى مەن قۋاتتىلىعىنا دا بايلانىستى بولۋى كەرەك. ءومىردىڭ, قوعامنىڭ اۋمالى-توكپەلى كەزەڭدەرىندە ءوزىڭ سىيلاپ, جاقسى كورىپ جۇرگەن ازاماتتاردىڭ سىر بەرىپ قالاتىندارى بولادى. كەرىسىنشە, قانداي دا قيىن جاعدايلاردا دا ءوزىنىڭ ادامگەرشىلىك قاسيەتىن جوعارى ۇستاپ, ازاماتتىق بەلسەندىلىگى مەن كوزقاراسىن تولىق ساقتايتىن ازاماتتار بار.
سونداي ومىردەن ءوز ورنىن تاۋىپ, ءوزىنىڭ پەرزەنتتىك بورىشىن ادال اتقارىپ, كوپشىلىكتىڭ قۇرمەتىنە بولەنىپ, ارتىندا وشپەستەي ءىز قالدىرىپ, دۇنيەدەن ەرتەرەك وزعان حالقىمىزدىڭ ادال پەرزەنتتەرىنىڭ ءبىرى, بۇگىن ءبىز ەسكە الىپ وتىرعان مىرزاگەلدى ءابدىرايىموۆ.
مەن مىرزەكەڭدى 1960 جىلداردان بىلەتىن ەدىم. جامبىل زووتەحنيكالىق-مالدارىگەرلىك تەحنيكۋمىندا بىرگە وقىدىق. ءبارىمىز اۋىلدان كەلگەن جاس جىگىتتەرمىز. بىرگە فۋتبول وينايتىنبىز. ەكەۋمىز دە تەحنيكۋمدا وتە جاقسى وقىدىق, قوعامدىق جۇمىستارعا بەلسەنە ارالاسىپ جۇرگەندىكتەن ءبىر-ءبىرىمىزدى جاقسى تانىپ, ەتەنە ارالاسىپ كەتتىك. سۋرەتتەرىمىز تەحنيكۋمنىڭ قۇرمەت تاقتاسىندا ءىلۋلى تۇراتىن. مەن تەحنيكۋمدى ۇزدىك, قىزىل ديپلوممەن ءبىتىرىپ, وقۋدى ودان ءارى جالعاستىرۋ ءۇشىن 5%-تىكتەردىڭ ەسەبىنەن ماسكەۋ ۆەتەريناريا اكادەمياسىنا جولداما الىپ, حيميا ءپانىن 5-كە تاپسىرىپ وقۋعا ءتۇستىم. سول كەزدەگى جوعارى وقۋ ورىندارىنا ءتۇسۋ ەرەجەسى بويىنشا, سول سالاداعى ورتا ارناۋلى وقۋ ورنىن ۇزدىك بىتىرگەندەرگە 5% ەسەبىنەن ەلىمىزدەگى سول سالا بويىنشا ەڭ بەلگىلى جوعارى وقۋ ورىندارىنا جولداما بەرىلەتىن. جولداما العان ابيتۋريەنت ەمتيحاندى نەگىزگى ءبىر پاننەن 5-كە تاپسىرسا, ول سول جوعارى وقۋ ورنىنا كونكۋرسسىز قابىلداناتىن. مەن ۇزدىك ءبىتىرىپ, تەحنيكۋمنىڭ 5% ەسەبىنەن ماسكەۋدەگى جوعارى وقۋ ورنىنا تۇسكەن العاشقى تۇلەگى بولدىم. 1967 جىلى مەن 3-كۋرستا وقىپ جۇرگەنىمدە, مىرزاگەلدى دە تەحنيكۋمدى ۇزدىك ءبىتىرىپ, 5% جولدامامەن ماسكەۋگە كەلىپ, تيميريازەۆ اتىنداعى اۋىلشارۋاشىلىق اكادەمياسىنا وقۋعا ءتۇستى.
مەنىڭ ماسكەۋدە وقيتىنىمدى بىلەتىن مىرزاگەلدى 1967 جىلى ءوزى ىزدەپ كەلدى. سودان باستاپ ەكەۋمىز ءجيى ارالاسىپ تۇردىق.
مىرزاگەلدى ستۋدەنت كەزىنەن ۇلتجاندى ازامات ەدى. ماسكەۋدە قازاقتار قۇرعان «جاس تۇلپار» ۇيىمى قۋدالاۋعا ۇشىراپ, تاراتىلعاننان كەيىن, سونىڭ اسەرىمەن قازاق ستۋدەنت جاستارىنىڭ «ارمان» ۇيىمى قۇرىلدى, ونىڭ جۇمىسىنا مىرزاگەلدى دە اتسالىسىپ, كوپتەگەن جۇمىستاردىڭ باسى-قاسىندا بولدى.
قازاق ستۋدەنت جاستارىنىڭ باسقوسۋىندا, ستۋدەنتتىك كەشتەردە, تۋعان كۇن مەرەكەلەرىندە ءجيى كەزدەسىپ تۇردىق. پىكىرلەس بولدىق, ويىمىز ءبىر جەردەن شىعىپ, كوزقاراستارىمىز قابىسىپ, بۇكىل بولمىسىمىزبەن ءبىر-ءبىرىمىزدى تولىقتىرىپ جۇردىك.
قازاقستاننىڭ ماسكەۋدەگى تۇراقتى وكىلدىگى ءارتۇرلى مەرەكەلەر قارساڭىندا ماسكەۋدە وقيتىن قازاقستاننان كەلگەن ستۋدەنتتەرگە كومەك رەتىندە 10-15 سوم قارجىلاي كومەك بەرىپ وتىراتىن. بىزدەر سول كومەكتى العاننان كەيىن باسىمىز قوسىلىپ, دەمالاتىنبىز. كوڭىل كوتەرىپ, اڭگىمەلەسىپ, ءان شىرقاپ, مۋزىكا تىڭدايتىنبىز.
مىرزاگەلدى سونداي وتىرىستاردىڭ, كەشتەردىڭ گ ۇلى ەدى. ءوزى مۋزىكانت, ءان ايتاتىن, كەزدەسۋلەرگە اككوردەونىن الىپ جۇرەتىن. مىرزاگەلدىنىڭ ءبىر قاسيەتى, ءان ايتاردا ەشكىمدى جالىندىرمايتىن. ءبارىن ءوزى ۇيىمداستىرىپ, ەندى كەزەكتى انگە بەرەيىك دەپ, اككوردەونىن ايقارا تارتىپ, اشىق داۋىسپەن ءان شىرقاعاندا, ءاندى ورىنداۋ شەبەرلىگىنە, داۋىسىنا ريزا بولاسىڭ, ەلتيسىڭ, ەرەكشە سەزىمگە بولەنەسىڭ. ارامىزدا مەكتەپتى ورىسشا وقىپ, قازاقشا ءان ايتۋدى بىلمەيتىن قازاق جاستارى دا بارشىلىق بولاتىن. مىرزاگەلدى ولارعا ءاننىڭ ءسوزى مەن ءماتىنىن ۇيرەتۋدەن جالىقپايتىن.
ول سەگىز قىرلى, ءبىر سىرلى جىگىت ەدى. ءوزىنىڭ ەڭبەكقورلىعىمەن, تاباندىلىعىمەن, جىگەرلىلىگىمەن اكادەميادا ساباقتى جاقسى وقىدى, سپورتپەن دە اينالىستى, مۋزىكا ويناپ, ءان سالدى, قوعامدىق جۇمىستارعا دا بەلسەنە ارالاستى. قازاق ستۋدەنتتەرى باس قوسقان جيىندا اسابا دا بولدى.
مەن ماسكەۋدە وقىپ ءجۇرىپ 1970 جىلى ۇيلەندىم. ءبىزدىڭ ايمان ەكەۋمىزدىڭ ۇيلەنۋ تويىمىزدا مىرزەكەڭ تامادا بولىپ, ءوزى مۋزىكا ويناپ, ءان ايتىپ, تويدى باسقارعانى كۇنى كەشەگىدەي كوز الدىمدا.
ماسكەۋدە بەس جىل وقىپ, ءبىلىم الىپ ەلگە ورالعان بەتتە قىزۋ ەڭبەككە ارالاسىپ كەتتىك.
دۇنيەگە كەلگەن ءار ادامنىڭ ورىندايتىن ادامي قارىزدارى جانە پارىزدارىمەن بىرگە, زامانىنا ساي ەرەكشە مۇمكىنشىلىكتەرى, مىندەت-ماقساتتارى بولادى. سول زاماننىڭ بەرگەن مۇمكىندىكتەرىن تولىق پايدالانۋ ارقىلى, الدىنا قويعان ماقساتتاردى ءوز دارەجەسىندە ورىنداي بىلگەن ادام عانا ومىردەن ءوز ورنىن تاپقان, ەل, ۇلت الدىنداعى پەرزەنتتىك بورىشىن اتقارعان ازامات بولىپ ەسەپتەلەدى.
مىرزەكەڭ ءدال وسىنداي ازامات ەدى. ول دۇنيەدەن ەرتە كەتتى. ءبىز مىرزەكەڭنەن الپىستان ەندى اسقانىندا ايىرىلىپ قالدىق. وسى كەزەڭ ىشىندە ول تۋعان جەرگە, ەلگە, وتانعا بارىنشا قىزمەت ەتتى. اۋىلداستارى دا مىرزەكەڭنىڭ ەڭبەگىن لايىقتى باعالاپ, وعان مويىنقۇم اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى اتاعىن بەردى.
مىرزەكەڭ بۇكىل سانالى عۇمىرىن قازاقستاننىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى مەن اۋىلشارۋاشىلىق عىلىمىن دامىتۋعا ارنادى. الىستاعى اۋىلداعى قاراپايىم وتباسىندا تاربيەلەنىپ, بىلىمگە دەگەن قۇشتارلىعى مەن تاباندىلىعىنىڭ, ەڭبەكقورلىعىنىڭ, تالانتىنىڭ ارقاسىندا ول قاي جەردە وقىسا دا ۇزدىك دەگەن باعاعا وقىدى. تيميريازەۆ اتىنداعى اۋىلشارۋاشىلىق اكادەمياسىن بىتىرگەننەن سوڭ, اكادەميا اسپيرانتۋراسىندا ءبىلىمىن جالعاستىرىپ, كانديداتتىق ديسسەرتاتسيا, سودان كەيىن ءنوۆوسىبىر قالاسىندا دوكتورلىق ديسسەرتاتسياسىن جوعارى دارەجەدە قورعاپ شىقتى.
عىلىمي جۇمىستىڭ بارلىق ساتىسىنان ءوتتى. قازاقستان مالشارۋاشىلىعى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىندا عىلىمي قىزمەتكەر, اعا عىلىمي قىزمەتكەر, ءبولىم باستىعى, عىلىمي جۇمىستار جەتەكشىسى, قازاق اۋىلشارۋاشىلىق اكادەمياسىنىڭ عىلىمي-ۇيىمداستىرۋ كەڭەسىنىڭ توراعاسى, اۋىلشارۋاشىلىق اكادەمياسىنىڭ باس عىلىمي حاتشىسى, ۇلتتىق اگرارلىق عىلىمي جۇمىستارى اكادەمياسى ورتالىعىنىڭ باس عىلىمي حاتشىسى بولدى.
ول ءومىرىنىڭ سوڭعى جىلدارىن رەسپۋبليكاداعى اۋىلشارۋاشىلىق عىلىمىن ۇيىمداستىرۋشىسى ەسەبىندە اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ عىلىم دەپارتامەنتىن باسقاردى.
رەسپۋبليكا اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمىن نارىق تالابىنا ساي, قايتا قۇرۋعا باسشىلىق جاسادى. ونىڭ باسشىلىعىمەن 2007 جىلى رەسپۋب- ليكا اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمى مەن تاجىربيە ستانسالارىن بىرىكتىرگەن «قازاگرويننوۆاتسيا» اكتسيونەرلىك قوعامى قۇرىلدى. مىرزاگەلدى الدىمەن ونىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى, ال 2008 جىلدىڭ ماي ايىنان باستاپ ءبىرىنشى ۆيتسە-پرەزيدەنتى قىزمەتىن اتقاردى.
مىرزاگەلدى ءابدىرايىموۆ اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, قازاق اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, 7 كىتاپ پەن مونوگرافيانىڭ, 150-دەن استام عىلىمي ەڭبەكتەردىڭ اۆتورى. 2005 جىلى رەسەي اۋىل شارۋاشىلىعى اكادەمياسى ءسىبىر بولىمشەسىنىڭ اكادەميگى بولىپ سايلاندى.
ول ءوزىنىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىمەن, ۇلكەن ادامگەرشىلىگىمەن, قاراپايىمدىلىعىمەن ءوز ارىپتەستەرى مەن عىلىمي قوعامداستىقتار اراسىندا ۇلكەن ابىرويعا يە بولدى. مىرزەكەڭ جىميىپ قانا جەڭىل ءازىل ايتىپ جۇرەتىن. ول سىپايى, دۇنيەتانىمى مول, ءبىلىمدى, قيالى جۇيرىك, جوعارى مادەنيەتتى ازامات ەدى. مىرزەكەڭ كەز كەلگەن اداممەن تەز ءتىل تابىسىپ, بارلىق تاقىرىپ توڭىرەگىندە ءوزىنىڭ پىكىرىن ايتىپ تولعاقتى وي قوزعاپ, اڭگىمەنى ءوربىتىپ ايتۋشى ەدى. مەيلى ادەبيەت پەن ونەر, ەكونوميكا مەن ساياسات, تاريح پەن سپورت بولسىن, مىرزەكەڭمەن اڭگىمەلەسە قالساڭىز, ونىڭ بويىنان تەرەڭنەن اتقىلاپ جاتقان باستاۋ سياقتى ءبىلىم مەن اقىل-پاراسات بايقالىپ تۇراتىن. ءبىز ءجيى كەزدەسىپ, پىكىرلەسىپ تۇراتىنبىز. مىرزەكەڭ جاقسى وتباسى يەسى بولدى. بىرەۋدىڭ كوڭىلىنە كەلۋ, رەنجىتۋ دەگەن مۇلدە بولمايتىن.
مىرزاگەلدى 2008 جىلدىڭ باسىندا ءوزىنىڭ 60 جىلدىق مەرەيتويىن دوستارىمەن, قۇداي قوسقان قۇدالارىمەن, زامانداستارىمەن, ارىپتەستەرىمەن دۋمانداتىپ تويلاپ, ەندى قۇداي جازسا جۇبايىنىڭ 60 جىلدىعىن دا الداعى كۇزدە وسىنداي ابىرويمەن اتقارامىن دەپ جوسپارلاپ جۇرەتىن. امال قانشا, سۇم اجال ەكەۋىن بىردەي جۇبىن جازباي, مەزگىلدەن بۇرىن ارامىزدان ەرتە الىپ كەتتى.
قۋانىش ايتاحانوۆ, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى