الماتىعا ارمان ارقالاپ كەلگەن اۋىل بالاسى بيىك ماقساتتاردى مۇرات تۇتتى. تىرشىلىكتىڭ مىڭ سان بوياۋلارىن ىشكى داۋىسىمەن ۇندەستىرىپ بۇل ونەردەن وزىنە عانا ءتان ادەمى ءيىرىم تابۋعا تالپىندى. ءار تۋىندىسىنان تاريحىمىزدىڭ, ۇلتتىق بولمىسىمىزدىڭ ءيسى بۇرقىرايدى. ونىڭ كەنەبىندەگى كەيىپكەرلەر ماڭگىلىك قوزعالىستا.
سۋرەت ونەرىنە قىزىعۋشىلىعى ەرتە جاستان ويانعان الماس نۇرعوجاەۆ وسى ۋاقىتقا دەيىن تالاي بەلەستەردى باعىندىرىپ, الدىڭعى تولقىن اعالارىنىڭ العىسىنا بولەنىپ جۇرگەن قىلقالام يەسى. الماس شىعارمالارىندا كوشپەلى حالقىمىزدىڭ تۇرمىس تىرشىلىگى, سالت-ءداستۇرى, ادەپ-عۇرپى كەڭىنەن كورىنىس تابادى. تۇياعىمەن ور قازىپ, اۋىزدىعىمەن الىسقان تۇلپار دا, جاۋىنا جەبەدەي اتىلعان حاس باتىر دا, سامالمەن جارىسىپ ىڭكارىنە جان ءسوزىن ايتۋعا اسىققان بوزبالا دا, تىرشىلىكتىڭ تىنىمسىز قوزعالىستار مەن ۇزدىكسىز كۇرەستەردەن تۇراتىنىنا ۇڭىلدىرەدى, فيلوسوفيالىق تەرەڭدىككە تارتادى. الماس شىعارمالارىنىڭ رۋحىنان حالقىمىزعا ءتان مىنەز بايقالادى.
ونىڭ «تۇنگى شولۋ» اتتى تۋىندىسى جايلى ونەرتانۋشى باتيزا ءادي: «بۇل اۆتوردىڭ ىشكى جان دۇنيەسىمەن استاسقان كوركەم تۋىندى. قاراڭعىلىق باسقان تۇنگى ءسات, ياعني ەل تىنىشتىعىن ويلاعان ءبىر توپ ساربازدىڭ الاۋ جاعىپ كەڭەس قۇرعان ءساتىن بەينەلەيدى. كومپوزيتسيانىڭ ورتا بولىگىندە ەر ادامنىڭ كىشكەنتاي بالانى قاۋسىرا قۇشاقتاپ تولعانىستا وتىرعان ءساتى تاقىرىپ اياسىن بارىنشا كەڭەيتە تۇسكەندەي. ەل تاعدىرى مەن ۇرپاق بولاشاعىن ويلاعان, بەيبىتشىلىك پەن تىنىشتىقتى اڭساعان ەل اعالارىنىڭ ءۇمىتى, كەيىنگى ۇرپاققا امانات ەكەنىن وقيعا مازمۇنىمەن اشا تۇسەدى. وقيعانىڭ ايتار تاعىلىمى وسىندا جاتىر. تاريحي جانرعا قالام تەربەگەن الماستىڭ شىعارماشىلىعى قازاق بەينەلەۋ ونەرىنە قوسىلعان ۇلكەن ۇلەس» دەپ باعالايدى.
شىعارماشىلىق يەسىمەن از-كەم اڭگىمەلەسكەنىمىزدە, سۋرەتتەرىنەن عانا ەمەس, ءوزىنىڭ ونە بويىنان دا ونەرگە دەگەن تازالىقتىڭ تۇنباسى كورىنىپ تۇردى.
– اكەم دە كاسىبي سۋرەت مامانى. وسى ونەرگە بالا جاسىمنان باۋلىدى. كىشكەنە كۇنىمدە جازىپ-سىزعان شيمايلارىم, ەرمەكسازدان جاساعان ءتۇرلى دۇنيەلەرىم ءجاي انشەيىن ەرمەك ەمەس, ومىرلىك قالاۋىمنىڭ, شىعارماشىلىق تىنىسىمنىڭ العاشقى الىپپەسى ەكەن. قاناپيا تەمىربولات ۇلى, جۇماقىن قايرانباەۆ اعالارىمىزدىڭ ۇلتتىق تاقىرىپتاعى دۇنيەلەرى ارمانىما قانات ءبىتىردى. سۋرەتشىگە عانا ەمەس, جالپى كەز كەلگەن ونەر ادامىنا ەڭ كەرەك قاسيەت – ىزدەنىس. كومپوزيتسيالىق قۇرىلىم, وي, ءتۇس تاڭداۋ, ەرەكشەلىك تۇرعىسىنان ۇنەمى ىزدەنىس ۇستىندە جۇرەمىن. شىعارماشىلىعىمنىڭ نەگىزگى وزەگى – تابيعي بولمىسىمىزعا ءتان ۇلتتىق تاقىرىپتار. الداعى ۋاقىتتا, ۇستازدارىمىزدىڭ باعىت-باعدارى بويىنشا وسى دۇنيەلەردى زاماناۋي تۇرپاتتا دامىتسام دەگەن ويىم بار, – دەيدى قازاقستان سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇشەسى الماس نۇرعوجاەۆ.
ۋاقىتتىڭ تىنىسىن, دالانىڭ رۋحى مەن بابانىڭ عۇرپىن ىزدەسەڭىز الماس سالعان سۋرەتتەرگە ءۇڭىلىپ كورىڭىز. تۋعان جەردىڭ تابيعاتىنا سۋرەتشىنىڭ كوزىمەن قاراساڭىز, ءوزىڭىز بايقاماعان تالاي تاڭعاجايىپقا ءتانتى بولاسىز. قازىرگى تاڭدا الماتىداعى ورال تاڭسىقباەۆ اتىنداعى ساندىك قولدانبالى ونەر كوللەدجىنىڭ «كەسكىندەمە, ءمۇسىن, ساندىك دەكوراتسيا بولىمىندە» ساباق بەرەتىن ول وتىز جاسىندا ۇلكەن ونەرگە ولجا سالدى. ونىڭ كەنەبىندەگى ماڭگىلىك قوزعالىس ماڭگىلىك ەلدىڭ مۇراتىن اسقاقتاتىپ تۇرعانداي.
ارمان وكتيابر,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى