ازاماتتاردى جۇمىسپەن قامتۋ وتە وزەكتى ماسەلە. مەملەكەت باسشىسىنىڭ قولداۋىمەن ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋ, الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارى, بوس جۇمىس ورىندارىنىڭ جارمەڭكەسى, قىسقا مەرزىمدى وقىتۋ سياقتى كوپتەگەن جوبالار مەن باعدارلامالار جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. بۇل ەلىمىزدەگى جۇمىسسىزدىق ماسەلەسىن بىرتىندەپ شەشۋگە سەپتەسەدى. ماسەلەن, اقمولا, اقتوبە, الماتى, قوستاناي, پاۆلودار جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا قىسقا مەرزىمدى وقۋدان وتكەندەردىڭ 87 پايىزعا دەيىنگى شوعىرى جۇمىسقا ورنالاستى. ال قىزىلوردا مەن ماڭعىستاۋ وبلىستارىندا تۇرعىنداردىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋ دەڭگەيى تومەن. سونداي-اق ۇلتتىق كاسىپكەرلىك پالاتاسىنىڭ باستاماسىمەن كاسىپكەرلىككە باۋلۋ, قولداۋ جانە نەسيەلەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.
ءتيىستى ۆەدومستۆولاردىڭ مالىمدەۋىنشە, بيىل جۇمىسسىز جانە ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان ازاماتتار اراسىندا «باستاۋ-بيزنەس» باعدارلاماسىنا قاتىسۋشىلاردى ەكى ەسەگە ارتتىرۋ جوسپارلانۋدا. بۇل شاعىن نەسيە الۋعا ۇمىتكەرلەر سانىن 11 مىڭعا, ال بەرىلەتىن نەسيە كولەمىن 40 ملرد تەڭگەگە دەيىن ارتتىرۋى مۇمكىن. ازاماتتاردىڭ ەڭبەككە بەيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن بارلىق وڭىرلەردە جۇمىس بەرۋشىلەر بوس ورىندار جارمەڭكەسىن وتكىزىپ تۇرادى. ناتيجەسىندە, جۇمىس كۇشى ارتىق وڭىرلەردەن 2 مىڭنان استام وتباسى سولتۇستىك ايماقتارعا ءوز ەركىمەن قونىس اۋدارۋعا نيەت ءبىلدىردى. سوندىقتان بيىل ايماقتارداعى قونىس اۋدارۋ كۆوتاسىن 5 ەسە ۇلعايتۋ جوسپارلانۋدا. بۇل شامامەن 7 مىڭ ادامدى قۇرايدى.
حالىقارالىق ستاتيستيكا ادىستەمەسىنە سايكەس, جۇمىسسىزدار – جۇمىسپەن قامتىلعان حالىققا جاتپايتىن, جۇمىس ىزدەپ جۇرگەن جانە ەڭبەك ەتۋگە دايىن ادامدار توبى, ال ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان ازاماتتار جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ ەڭبەكاقى تولەنبەيتىن جۇمىسكەرلەرى قاتارىنداعى جەكە تۇلعالار بولىپ تابىلادى. بيىل جول كارتاسىنىڭ ءبىر بولىگى رەتىندە ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان ازاماتتاردى رەسىمدەۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىستار باستالادى. وسىعان بايلانىستى, باعدارلامانىڭ نەگىزگى كورسەتكىشتەرىن ايقىنداۋ جانە ونىڭ ورىندالۋىنا مونيتورينگ جۇرگىزۋ تاسىلدەرى وزگەرمەك. ياعني «تىركەلمەگەن جۇمىسسىزدار» جانە «ناتيجەسىز جۇمىسپەن قامتىلعانداردى» انىقتاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. ەسكە سالا كەتۋ كەرەك, ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعانداردى رەسمي تۇردە تىركەۋ ءۇشىن ءۇي-ءۇيدى ارالاۋدا كوپتەگەن جۇمىس اتقارىلدى. ەندى وسى ساناتتاعى دەرەكتەر بازاسىن ەسەپكە الا وتىرىپ, باعدارلاماعا ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان ازاماتتاردى تارتۋدىڭ جەكە مونيتورينگى جاسالىپ, ولاردى باقىلاۋ جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى.
ەرلان سايروۆ,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى كاسىپوداقتارى فەدەراتسياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, الەۋمەتتانۋشى