بالا – جارقىن ءومىردىڭ باستاۋى, ۇلت بولاشاعى. كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ ومىرشەڭدىگىن بىلدىرەتىن دە ءوسىپ كەلە جاتقان ۇرپاق دەنىنىڭ ساۋلىعى, كۇتىمى. سوندىقتان دا انا مەن بالا دەنساۋلىعى ارقاشان باستى نازاردا. 85 جىل بويى كىشكەنتاي بالاقايلاردىڭ دەنساۋلىق كۇزەتىندە تۇرىپ, تالاي اتا-انانىڭ العىسىن الىپ, ۇلت مۇددەسى جولىندا ايانباي ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان الماتىداعى پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى ورتالىعىنىڭ مەرەيلى مەرەكەسىنە رەسپۋبليكاداعى جەتەكشى عىلىمي-زەرتتەۋ جانە كلينيكالىق مەكەمە باسشىلارى, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى, ارداگەر-دارىگەرلەر مەن ورتالىقتىڭ سەرىكتەستەرى مەن ارىپتەس-دوستارى كەلدى.
نەگىزى سوناۋ 1932 جىلى انا مەن بالا دەنساۋلىعىن قورعاۋ عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى بولىپ قالانعان اتالمىش ورتالىق بۇگىندە كاسىبي تاجىريبەلى ماماندارى, قۋاتتى ماتەريالدىق بازاسى بار, جاڭا زامان تالاپتارىنا ساي مەديتسينالىق تەحنولوگيالاردى قولداناتىن جەتەكشى عىلىمي-زەرتتەۋ جانە كلينيكالىق مەكەمەگە اينالىپ وتىر. ول تەك ەمدەۋ مەكەمەسى عانا ەمەس, بىلىگى مەن ءبىلىمى ۇشتاسقان كادرلاردى ازىرلەيتىن ءبىلىم بەرۋ بازاسى, سونىمەن بىرگە قازاقستانداعى پەدياتريا قىزمەتىنىڭ باستى ۇيلەستىرۋشىسى بولىپ تابىلادى.
ورتالىقتىڭ ماقساتى – يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى جانە مەديتسينا عىلىمىنىڭ وزىق جەتىستىكتەرىن قولدانا وتىرىپ, قازاقستانداعى بالالار دەنساۋلىعىن ساقتاۋ جانە نىعايتۋ, بالالارعا ساپالى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ. بۇگىندە ورتالىق الەمدىك وزىق كلينيكالاردا ءتۇرلى تاعىلىمدامالاردان وتكەن كاسىبي كادرلارمەن جاساقتالعان. مەكەمەدە ەڭبەك ەتەتىن 700-دەن استام قىزمەتكەردىڭ 147-ءى دارىگەر, 1-ەۋى اكادەميك, 20-سى عىلىم دوكتورى جəنە 27-ءسى عىلىم كانديداتى. وندا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىنەن كەلەتىن 18 جاسقا دەيىنگى بالالارعا تاۋلىك بويى جانە كۇندىزگى ستاتسيونار جاعدايىندا مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلەدى.
مۇندا تۋا بىتكەن دامۋ اقاۋىن, قان اۋرۋلارىن, قاتەرلى ىسىكتى, تىنىس الۋ جانە اس قورىتۋ ورگاندارىنىڭ اۋرۋلارىن, سونداي-اق بالالار جاسىنداعى كۇردەلى اۋرۋلاردى الەمدىك ستاندارت بويىنشا ەمدەيتىن حيرۋرگيا, نەوناتولوگيا, ونكولوگيا جانە گەماتولوگيا, سوماتيكا, پۋلمونولوگيا, كارديورەۆماتولوگيا, بالالار كارديوحيرۋرگياسى جəنە ينتەرۆەنتسيالىق كارديولوگيا, نəرەستەلەردىڭ جان ساقتاۋ ءبولىمى سىندى 25-تەن استام ءبولىم بار.
سالتاناتتى جيىندى اشقان پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ريزا بورانباەۆا ورتالىقتىڭ نەگىزى قالانعان كەزدەن زاماناۋي دياگنوستيكالىق جانە ەمدەۋ جابدىقتارىمەن جاراقتالعان قازىرگى عىلىمي ورتالىققا دەيىن دامىعان ۇلكەن تاريحى بار ەكەنىنە توقتالا كەلىپ, ء«بىز بارلىعىمىز وسىنداي ورتالىقتا جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىگىمىزدىڭ بولعانىن جانە پەدياتريالىق قىزمەتتىڭ نەگىزىن قالاعان ۇستازدارىمىزدىڭ ءىسىن جالعاستىرۋ جولىنداعى ۇلەسىمىزدى ماقتان ەتەمىز, دەپ وزدەرى قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرىمەن ءبولىستى.
ال مەرەيتويمەن قۇتتىقتاۋشىلاردىڭ ءبىرى اكادەميك تورەگەلدى شارمان ۇلى «عىلىمي ورتالىق – ۇلت دەنساۋلىعىنا قامقورلىقتان تۋعان ۇلكەن ۇجىمنىڭ ءبىرى. كەزىندە كامال ءسارۋار ۇلىنىڭ باستاماسىمەن انا مەن بالا دەنساۋلىعىن جەكە-دارا ءبولىنىپ, پەدياتريا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى ءوز الدىنا وتاۋ قۇردى. بۇل – حالىقتىڭ ارمانى ەدى. ال بۇگىندە ەلىمىزدە بالالار دەنساۋلىعىنىڭ قىزمەتى ەسەلەپ ءوسىپ كەلەدى. ول جەتىستىكتەر 85 جىل بويى وسى ورتالىقتا تەر توگىپ, ەڭبەك ەتكەن ەسىمدەرمەن تىكەلەي بايلانىستى. ولاردىڭ ارقايسىنىڭ ەڭبەگى ەرەكشە, قوسقان ۇلەستەرى زور. سوندىقتان دا بۇگىن عىلىمي ورتالىقتى قادىرلەپ, مارتەبەسىن بيىكتەتەتىن مەرەكە بولىپ جاتىر» دەسە, وسى ورتالىقتى 1981 جىلدان قولعا الىپ, ون ءۇش جىل باسقارعان بالالار حيرۋرگياسىنىڭ اتاسى ك.ورمانتاەۆتىڭ دا ايتارى از بولعان جوق.
– وتكەنسىز بۇگىن جوق. ول كەزدە عىلىمي ينستيتۋت ورمانوۆ كوشەسىندەگى شاعىن مەكەمەدە ورنالاسقان. وسىندا باسشىلىق قىزمەتكە كەلگەن سوڭ ديماش احمەت ۇلىنىڭ قابىلداۋىندا بولىپ «عىلىمي ينستيتۋت بولعان سوڭ شەتەلدەن قوناقتار كەلەدى, كىشكەنتاي عانا عيماراتتىڭ اينالاسىندا تولعان يت پەن مىسىقتىڭ جۇرگەنى ۇيات قوي...» دەپ ايتىپ ەدىم, كوشەلى كىسى عوي, بىردەن سوزگە كەلمەي الماتى وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ حاتشىسى ك.اۋحاديەۆكە حابارلاسىپ, سول كەزدە سالىنىپ جاتقان وبلىستىق اۋرۋحانانىڭ عيماراتىن ينستيتۋتقا بەرۋدى تاپسىردى. ءسويتىپ ىرگەتاسىن بىرگە قالاستىق. بۇگىنگى ورتالىق جۇمىسىنا كوڭىلىمىز تولادى. ورتالىقتىڭ بولاشاعى زور», دەدى كامال ءسارۋار ۇلى.
شارا اياسىندا ورتالىقتا ۇزاق جىلدار قىزمەت اتقارعان, ەل بولاشاعى – بالالار مەن نارەستەلەردى ەمدەپ, ۇلت دەنساۋلىعىن جاقسارتۋعا ولشەۋسىز ۇلەس قوسقان قىزمەتكەرلەر مەن ارداگەر-دارىگەرلەر ماراپاتتالدى.
گۇلزەينەپ سادىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»