سەناتتا كونستيتۋتسيالىق زاڭناما, سوت جۇيەسى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى كوميتەتىنىڭ ۇيىمداستىرۋمەن «داۋلاسۋشىلىلىقتى تومەندەتۋدەگى مەدياتسيا ءراسىمىنىڭ ءرولى» تاقىرىبىنا ارنالعان دوڭگەلەك ۇستەل بولدى, دەپ حابارلادى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
پارلامەنت دەپۋتاتتارى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ (قحا), جوعارعى سوتتىڭ, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جانە ساراپشىلار قاۋىمداستىقتارىنىڭ وكىلدەرى مەدياتسيا ينستيتۋتىنىڭ جاي-كۇنى جانە ونى دامىتۋدىڭ كەلەشەگى, سونداي-اق وسى سالاداعى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ جونىندەگى اۋقىمدى ماسەلەلەردى قارادى.
سەنات كوميتەتىنىڭ توراعاسى گەورگي كيم شارانى اشا كەلىپ, داۋلاردى مەدياتوردىڭ قاتىسۋىمەن رەتتەۋدىڭ قۇقىقتىق نەگىزى 2011 جىلى «مەدياتسيا تۋرالى» زاڭمەن جاسالعانىن جانە مەدياتسيا الەۋمەتتىك-قۇقىقتىق ينستيتۋت رەتىندە قالىپتاسقانىن اتاپ ءوتتى.
سونىمەن بىرگە سەناتوردىڭ پىكىرىنشە, قولدانىستاعى زاڭدا بىرقاتار ولقىلىقتار دا بار. اتاپ ايتقاندا, قۇجاتتا مەدياتسيا راسىمدەرى ءۇستىرت تۇسىندىرىلەدى, كاسىبي جانە كاسىبي ەمەس مەدياتورلاردىڭ ءبىلىمى مەن بىلىكتىلىگىنە ناقتى تالاپتار بەلگىلەنبەگەن. الەمدىك تاجىريبە دە, قازاقستاننىڭ ەرەكشەلىكتەرى دە زاڭدا تولىقتاي ەسكەرىلمەگەن.
گ. كيم شەتەل تاجىريبەسىنەن مىسالدار كەلتىرە وتىرىپ, مەدياتسيا ينستيتۋتى تابىستى جۇمىس ىستەپ كەلە جاقتان ەلدەردە داۋلاردىڭ 80 پايىزى سوتتان تىس قارالاتىنىن اتاپ ءوتتى. ال ءبىزدىڭ ەلىمىزدە ونىڭ ارتىقشىلىقتارىنان جۇرتشىلىقتىڭ بەيحابارلىعىنان كەڭىنەن قانات جايا الماي وتىر. سەناتوردىڭ ايتۋىنشا, مەدياتسيا بارىسىندا قول جەتكەن كەلىسىمدەردە ءار تاراپتىڭ مۇددەلەرى قورعالاتىنى ءارى داۋلاسۋشى تاراپتاردى بىتىستىرۋگە ىقپال ەتەتىنى, ال سوت شەشىمى تەك ءبىر تاراپتى عانا قولدايتىنى, ونىڭ وزىندە تولىقتاي قاناعاتتاندىرمايتىنى تۋرالى قازاقستاندىقتاردىڭ حابارى از.
قحا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى دارحان مىڭباي قوعامدىق مەدياتورلار ينستيتۋتىن قالىپتاستىرۋ جانە الەۋمەتتىك داۋلاردى رەتتەۋدىڭ الدىن الۋ قۇرالى رەتىندە كاسىبي مەدياتسيانى دامىتۋداعى اسسامبلەيانىڭ تاجىريبەسىمەن ءبولىستى. «اسسامبلەيا مەدياتسياسىنىڭ جالپى رەسپۋبليكالىق ينكليۋزيۆتىك جەلىسى دامىپ كەلەدى. قحا مەدياتسيا كەڭەسى قۇرىلدى, دوستىق ۇيلەرىندە 16 مەدياتسيا بولمەسى اشىلدى, وبلىستاردا مەدياتسيانىڭ 13 كەڭەسى جۇمىس ىستەيدى, اۋدان, سەلو جانە اۋىل دەڭگەيىندەگى قوعامدىق كەلىسىم بولمەلەرىنىڭ سانى 1019-عا جەتتى», - دەدى د. مىڭباي.
ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى سۆەتلانا جاقىپوۆا ءوز سوزىندە الەۋمەتتىك-ەڭبەك داۋلارىن شەشۋدەگى مەدياتسيا رولىنە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى كەزدە سالىستىرمالى تۇردە قاراعاندا كاسىبي مەدياتورلاردىڭ ارالاسۋىمەن قارالعان ىستەردە ەڭبەك داۋلارىنىڭ ۇلەسى وتە از. ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ەڭبەك داۋلارى بويىنشا تەك ەلوردادا عانا مەدياتورلارعا نازار اۋدارىلاتىنى تۋرالى ايتتى. باسقا ايماقتاردا مەدياتورلار كومەگىنە سيرەك جۇگىنەدى.
جوعارعى سوتتىڭ سۋدياسى نۇريا سيسەنوۆا, ءىىم تەرگەۋ دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى مۇحاران ءامىروۆ, رەسپۋبليكالىق ادۆوكاتتار القاسىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى سەرگەي سيزينتسەۆ, پاۆلودار قالاسىنداعى «مير» مەدياتسيا ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى سالتانات قايداروۆا, «كەلىسۋ» كاسىبي مەدياتورلارى وداعىنىڭ» ديرەكتورى سارا ىدىرىسوۆا ءسوز سويلەدى.
دوڭگەلەك ۇستەلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ۇسىنىستار ازىرلەنىپ, مۇددەلى ورگاندارعا جىبەرىلەتىن بولدى جانە زاڭ شىعارۋ جۇمىستارى بارىسىندا ەسكەرىلەدى.