قىسىلعانعا قولداۋ تانىتىپ, اينالاسىنا شاپاعات شۋاعىن شاشىپ جۇرەتىن جاندار كوپ بولماسا دا, بار. ولار جاساعان جاقسىلىعىن ايتىپ اينالاسىنا جار سالمايدى. بىراق ول ازاماتتاردىڭ ەڭبەگىن ەلەپ, باسقالارعا ۇلگى ەتۋ كوپتەگەن ساۋاپتى ىسكە جول اشادى. جىل سايىن ءداستۇرلى تۇردە الماتىدا وتەتىن ۇلتتىق قوعامدىق قايىرىمدىلىق اياسىنداعى «التىن جۇرەك» سىيلىعىنىڭ بيىلعى ۇزدىك ۇمىتكەرلەرى انىقتالدى. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, «التىن جۇرەك» سىيلىعىنا بيىل 450 ءوتىنىش كەلىپ تۇسكەن.
«التىن جۇرەك» ۇلتتىق سىيلىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋشىلارى 11 جىل قاتارىنان ەلىمىزدەگى ناعىز مەيىربان, جانى جومارت جانداردى ىزدەپ تاۋىپ, قايىرىمدىلىق قاسيەتتى بويلارىنا سىڭىرگەن التىن جۇرەك ازاماتتاردى ماراپاتتاپ كەلەدى. اتالمىش شارا جىل سايىن «باۋىرجان» قايىرىمدىلىق قورىنىڭ باستاماسىمەن, «نۇر وتان» پارتياسى, «التىن قىران» كومپانيالار توبى, «پەتروقازاقستان» اق, الماتى قالاسى اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن جۇزەگە اسۋدا.
التىن جۇرەك اتىنا لايىق ۇمىتكەرلەردى انىقتاۋ بارلىق كەلىپ تۇسكەن وتىنىشتەر ىشىنەن ەكسپەرتتىك كەڭەستە سارالانىپ, ءار اتالىم بويىنشا ءۇش ۇمىتكەردەن انىقتالادى. ەڭ باستىسى, ءار ۇمىتكەر ۇلتتىق سىيلىققا ۇسىنىلعانى جايلى حابارسىز. ياعني اتىمتاي جومارت جاندار مەن قايىرىمدىلىق جاساعان مەكەمەلەردى يگى ىستەرىنە كۋا بولعان جاندار ۇسىنادى.
ۇيىمداستىرۋ كوميتەتىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, 2016 جىلدان باستاپ ءدال بۇگىنگە دەيىن ەل اۋماعى بويىنشا 29,4 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە قايىرىمدىلىق كومەك كورسەتىلگەن. 16 سپورت مەكتەبى, 29 بالاباقشا, 23 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپكە جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن. 3 مۇگەدەك بالالارعا ارنالعان مامانداندىرىلعان بالاباقشا سالىنىپ, 10 مىڭنان استام جەتىم بالا جازعى دەمالىستارىندا ءتۇرلى دەمالىس لاگەرلەرىنە بارۋعا جولداما العان. دەمەۋشىلەردىڭ كومەگىنىڭ ارقاسىندا 33 كومپيۋتەرلىك سىنىپ پەن 8 اۋرۋحانا جابدىقتالعان. جاعدايى تومەن وتباسىنان شىققان 800-گە تارتا ءجاسوسپىرىم مەكتەپكە قاجەتتى قۇرالدارمەن قامتىلعان. ۇلى وتان سوعىسىنىڭ 26 ارداگەرىنىڭ ۇيلەرىنە جوندەۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ, 500 تىل ارداگەرى مەن سوعىس ارداگەرىنە قارجىلاي قولداۋ كورسەتىلگەن. ايتۋعا جەڭىل بولعانمەن, جوعارىداعى ساندارعا قاراپ تەك بىرەر جىلدىڭ ىشىندە قايىرىمدى جاندار تاراپىنان وسىنشاما يگى ىستەردىڭ قولعا الىنعانى كوڭىلىڭدى قۋانتىپ, جانىڭدى جادىراتادى.
بيىلعى بايقاۋعا كەلىپ تۇسكەن 500-گە تارتا ءوتىنىشتىڭ ىشىنەن «جەتىم بالالارعا كورسەتكەن قامقورلىعى ءۇشىن», ء«بىلىمدى دامىتۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن», «مۇگەدەك جاندارعا كورسەتكەن قامقورلىعى ءۇشىن», «سپورتتى دامىتىپ, ونى قولداعانى ءۇشىن», «ارداگەرلەرگە كورسەتكەن قۇرمەتى ءۇشىن», «جىل مەتسەناتى», «اقپاراتتىق قولداۋشى», «جىلدىڭ قايىرىمدى ادامى», «جىل ۇيىمى», «دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا قولداۋ كورسەتكەنى ءۇشىن», «قازاقستاننىڭ وركەندەۋىنە قوسقان ۇلەسى ءۇشىن» سىندى 11 اتالىم بويىنشا 33 ۇزدىك ۇمىتكەر انىقتالدى. ۇمىتكەرلەردىڭ قاتارىندا ەسىمى ەلگە بەلگىلى ساياساتكەرلەر مەن كاسىپكەرلەر, اتى كوپكە ءمالىم مەكەمەلەر مەن ۇيىمدار بار. قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ پىكىرىنشە, «التىن جۇرەك» سىيلىعى – قوعامدا يگى ىسپەن اينالىساتىن جانداردىڭ ساۋاپتى ىسپەن اينالىسۋعا دەگەن قۇلشىنىسىن ارتتىراتىن شارا.
– «التىن جۇرەك» سىيلىعى الدىمەن حالىققا قاجەت. سەبەبى ول قايىرىمدىلىقتىڭ نىشانى. كەز كەلگەن ادام التىن جۇرەك اتىنا لايىق بولۋعا تىرىسادى. سوندىقتان مەيىرىمدى ىسپەن اينالىسۋعا ەرىك-جىگەرىن ارنايدى. ال ولاردى بۇل ىستەرى ءۇشىن باعالاۋ ارتىقتىق ەتپەيدى. «التىن جۇرەك» ادامداردى ءبىر ارنادا توعىستىرادى, ويتكەنى جاقسىلىقتىڭ شەكاراسى ولشەۋسىز. اتالعان جوبا قايىرىمدىلىق تاريحىنا جاڭا تۇلعالاردىڭ ەسىمدەرىن ەنگىزەدى. اسىرەسە قوعامدا ءوز يگى باستامالارىن جار سالمايتىن اتىمتاي جومارت جاندارعا العىس ايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەيدى كەڭەس مۇشەسى, جۋرناليست ادەل ورازاليەۆا.
وسىلايشا, ىرىكتەلىپ شىققان ۇزدىك ۇمىتكەرلەر ىشىنەن ىزگىلىك جاساۋدا الدىنا جان سالماعان 11 ادام «التىن جۇرەك» ۇلتتىق سىيلىعىنىڭ جەڭىمپازى اتانادى. جەڭىمپازداردى ماراپاتتاۋ ءراسىمى قازان ايىنىڭ سوڭىندا الماتىدا وتەدى دەپ كۇتىلۋدە.
ارمان وكتيابر, «ەگەمەن قازاقستان»
الماتى