زاڭ جوبالارى قالاي ازىرلەنۋدە؟
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ءۇستىمىزدەگى جىلى 26 زاڭ جوباسى قابىلدانادى دەپ جوسپارلانعان بولاتىن. دەگەنمەن, بىرقاتار ەلەپ-ەكشەۋ مەن وزگەرتۋلەردەن كەيىن 10-18 جوبانى قاراپ, ىسكە قوسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. بۇگىنگى كۇنگە دەيىن 3 زاڭعا مەملەكەت باسشىسى قول قويدى. 4 زاڭدى پارلامەنت قابىلدادى. ەندى 11 زاڭ جوباسى پارلامەنت قاراۋىندا. پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ كەلىسىمى نەگىزىندە بىرقاتار زاڭ جوبالارى جەتىلدىرۋ مەن تولىقتىرۋ قاجەتتىكتەن جوسپاردان شىعارىلدى. بۇل زاڭ جوبالارى جونىندە الدىمەن حالىق اراسىندا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كوزدەلىپ وتىر. سوندىقتان وكىلەتتى ورگاندارعا 7 زاڭ جوباسى جونىندەگى جۇمىستاردى 2017 جىلعا اۋىستىرۋ ۇسىنىلادى, دەدى م.بەكەتاەۆ. مۇنىڭ سىرتىندا جىل ىشىندە جوسپارعا قوسىمشا زاڭ جوبالارىن ەنگىزۋگە قاتىستى وزگەرىستەر جاسالعان. «مۇنداي زاڭ جوبالارىنىڭ قاتارىندا «دەنە تاربيەسى مەن سپورت ماسەلەلەرىنە قاتىستى كەيبىر زاڭ اكتىلەرىنە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى», «داكتيلوسكوپيالىق جانە گەندىك تىركەۋ تۋرالى» زاڭ جوبالارى بار. ولاردى پارلامەنت قاراپ قابىلدادى», دەدى م.بەكەتاەۆ. ادىلەت ءمينيسترىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, 2017 جىلدىڭ جوسپارىنا 28 زاڭ جوباسى ەنگىزىلگەن. 10 زاڭ جوباسى جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا, قالعان 18 زاڭ جوباسى ەكىنشى جارتى جىلدىقتا قابىلدانۋى ءتيىس. مينيستر بۇل زاڭ جوبالارىنا دا قىسقاشا توقتالىپ ءوتتى.تەمىرتاۋ تۇيتكىلدەرى
ۇكىمەت قاراعان ەكىنشى ءماسەلە جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق جۇمىستارىنا قاتىستى بولدى. وسى ماسەلە جونىندە بىرقاتار مينيسترلەردىڭ جانە ءوڭىر باسشىلارىنىڭ ەسەپتەرى تىڭدالدى. الدىڭعىلار قاتارىندا ءسوز العان ەنەرگەتيكا ءمينيسترى قانات بوزىمباەۆ جىلىتۋ ماۋسىمىنىڭ نەگىزگى ماسەلەلەرىنە توقتالىپ ءوتتى. «اتالعان ماسەلەگە ارنالىپ, ۇكىمەت قورىنان 1 ميلليارد 862 ميلليون تەڭگە بولىنگەن بولاتىن. بۇل قارجى 1 528 ميلليون تەڭگەگە 30 364 توننا مازۋت ساتىپ الۋعا, 335 ميلليون تەڭگەگە 92 مىڭ توننا كومىر ساتىپ الۋعا باعىتتالدى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە ەلەكتر ستانسالارىندا 3,3 ميلليون توننا كومىر مەن 121 مىڭ توننا مازۋت قورى جاساقتالىندى. بۇل كورسەتكىش وتكەن جىلدىڭ وسى مەرزىمىندەگىمەن سايكەس جانە قىسقى جىلىتۋ ماۋسىمىن سەنىمدى تۇردە باستاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. دەگەنمەن, سوعان قاراماستان كەيبىر وڭىرلەردە اتالعان ماۋسىمدى قالىپتاعىداي وتكىزۋ باعىتىندا شەشىمىن كۇتكەن ماسەلەلەر بار», دەپ اتاپ كورسەتتى ەنەرگەتيكا ءمينيسترى. ونىڭ ايتۋىنشا, سەمەي قالاسىندا «جىلۋكوممۋەنەرگو» كاسىپورنىنىڭ الدىندا تۇتىنۋشىلاردىڭ 354 ميلليون تەڭگە قارىزى قالىپتاسىپ وتىر. بۇل جاعداي جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە ەداۋىر بوگەت جاساۋدا. وسىنىڭ سالدارىنان كاسىپورىنعا كومىر ساتىپ الۋ جۇمىستارى مەرزىمىنەن كەشىكتىرىلىپ جۇرگىزىلگەن. مازۋت ساتىپ الۋ ماسەلەسى ءالى شەشىمىن تاپقان جوق. وسى سەبەپتى ونىڭ قورى تاۋسىلۋعا جاقىن. ق.بوزىمباەۆ تەمىرتاۋ قالاسىندا قالىپتاسقان جاعدايعا توقتالىپ ءوتتى. مۇندا ماتەريالداردىڭ كەشىكتىرىلىپ جەتكىزىلۋىنە بايلانىستى «ارسەلور ميتتال تەمىرتاۋ» اق-قا قاراستى جەس-2-دەگى №1 قازاندىق پەن №1 ترۋبيناعا كۇردەلى جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ قازان ايىنىڭ ورتاسىنا دەيىن جالعاسسا, №2 قازاندىقتى جوندەۋ 30 قىركۇيەك پەن 25 جەلتوقسان ارالىعىنا بەلگىلەنگەن. وسىنىڭ سالدارىنان جىلىتۋ ماۋسىمى كەزىندە تەمىرتاۋ قالاسى نەگىزگى قۇرال-جابدىقتاردىڭ رەزەرۆىمەن دۇرىس قامتاماسىز ەتىلمەگەن. تەمىرتاۋداعى وسى جاعداي ۇكىمەت وتىرىسىنداعى اڭگىمەنىڭ نەگىزگى وزەگىنە اينالدى دەسەك تە بولادى. ۇكىمەت باسشىسى باقىتجان ساعىنتاەۆ وسى جاعدايعا ەرەكشە توقتالىپ, الاڭداۋشىلىق تانىتتى. «جىلۋ ماۋسىمى باستالعالى بەرى «ارسەلور ميتتال» جەس-2 قازاندىعىندا 17 اپاتتى جاعداي ورىن العان, بۇگىن تاڭەرتەڭ №2 قازاندىق ىستەن شىقتى. مۇنىڭ سىرتىندا تاعى ەكى قازاندىق جوندەۋ جۇمىستارىنا قويىلعان. وسىدان تەمىرتاۋداعى تۇرعىن ۇيلەردەگى جىلۋ 16 گرادۋستان اسپاي تۇر. اۋا رايى قاتتى سۋىتقان كەزدەرى 12 گرادۋسقا دەيىن تومەندەگەن», دەپ ۇكىمەت باسشىسى قالاداعى جالپى جاعدايدى مالىمدەي كەلە, قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمىنەن جاعدايدى مالىمدەۋدى سۇرادى. «سوڭعى ءۇش كۇندە تەمىرتاۋدا ءسىز ايتقان جايتتاردىڭ ورىن العانى راس. بۇگىن كەشكە دەيىن №2 جىلۋ قازاندىعى قايتادان ىسكە قوسىلىپ, نورماتيۆتىك جۇمىس ولشەمىنە ساي بولادى. ال №5 قازاندىق ەرتەڭ ىسكە قوسىلادى», دەپ مالىمدەدى ول. ۇكىمەت باسشىسى اكىمنىڭ بۇل ەسەبىنە ونشاما قاناعاتتانا قويعان جوق. وسىعان وراي تەمىرتاۋدا قاشاننان باستاپ جاعداي تۇزەتىلىپ, جىلۋدىڭ دۇرىس بەرىلەتىندىگىن ناقتى سۇرادى. نۇرمۇحامەد ابدىبەكوۆ جىلۋ بەرۋدىڭ 30 جەلتوقساننان باستاپ قالىپتى جاعدايعا تۇسەتىندىگىن ايتىپ ۋادەسىن بەردى. جالپى, جىلىتۋ ماۋسىمى باستالعاننان بەرى باسقا دا بىرقاتار وڭىرلەردە اپات دەپ ايتپاساق تا, جەرگىلىكتى تۇرعىندارعا قولايسىزدىق كەلتىرگەندەي جاعدايلاردىڭ ورىن العاندىعى ءسوز بولدى. سونداي-اق, كەيبىر ءوڭىرلەردە دايىندىقتىڭ سىلبىر ءجۇرگەندىگى انىقتالدى. قانات بوزىمباەۆ ءوز بايانداماسىندا وسى ماسەلەلەرگە دە توقتالىپ ءوتتى. «الەۋمەتتىك مازۋتتىڭ جەتكىزىلۋى تۋرالى بىرەر ءسوز ايتا كەتكىم كەلەدى. اكىمدىكتەردەن بەرىلگەن تاپسىرىستارعا سايكەس, ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى اعىمداعى كۇزگى-قىسقى جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق جۇرگىزۋ ءۇشىن الەۋمەتتىك وندىرىستىك جۇمىستارعا ارناپ 342 مىڭ توننا مازۋت جەتكىزۋدىڭ كەستەسىن جاسادى. وكىنىشكە وراي, قاراشا ايىندا بۇل جۇمىس 59 پايىزعا, جەلتوقسان ايىندا 26 پايىزعا عانا ورىندالدى. جوسپارداعى 83 مىڭ توننانىڭ ورنىنا 28 مىڭ توننا مازۋتقا عانا اقشا تولەندى. ونىڭ 21 مىڭ تونناسى جونەلتىلدى», دەي كەلە بۇل جۇمىستاردىڭ اقمولا, الماتى, جامبىل, قوستاناي, شىعىس قازاقستان, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا جانە الماتى مەن استانا قالالارىندا سىلبىر ءجۇرىپ جاتقاندىعىن اتاپ ءوتتى.اكىمدەر دەربەس جاۋاپ بەرەدى
وتىرىستى قورىتىندىلاعان ۇكىمەت باسشىسى باقىتجان ساعىنتاەۆ جىلۋ ماۋسىمىنىڭ دۇرىس جۇرۋىنە اكىمدەر دەربەس جاۋاپ بەرەتىندىگىن قاتاڭ ەسكەرتتى. «ءبىز بۇل ماسەلە جايىندا ۇنەمى ايتىپ كەلەمىز. سىزدەردىڭ ەسەپتەرىڭىزدى تىڭداپ وتىرامىز. دەگەنمەن, جىلۋ جەلىلەرىندە ءارتۇرلى اپاتتى جاعدايلار ورىن الىپ جاتادى. ەندى, ەڭ باستىسى, جاڭا جىل مەرەكەسى كەزىندە وسىنداي وقيعالاردىڭ ورىن الماۋىن قاتاڭ ەسكەرتەمىز. حالىقتىڭ مەرەكەلىك كوڭىل-كۇيىنە قاياۋ ءتۇسىرىپ ءجۇرمەيىك», دەدى ۇكىمەت باسشىسى. وسىعان وراي بىرقاتار مينيسترلىكتەرگە ءتيىستى تاپسىرمالار بەرىلدى. مەرەكە كەزىندە قوعامدىق تىنىشتىقتىڭ دۇرىس ساقتالۋى, بارلىق قىزمەتتەردىڭ دۇرىس ءجۇرگىزىلۋى, جول تازالىعىنا جەتكىلىكتى ءمان بەرىلۋى, بارلىق مەملەكەتتىك ورگاندار كەزەكشىلىك جۇمىستارىن مۇلتىكسىز اتقارۋى قاجەتتىگىن اتاپ كورسەتتى. پرەمەر-مينيستر ۇستىمىزدەگى جىلعى ۇكىمەت جۇمىسىنا دا قىسقاشا قورىتىندى جاساپ ءوتتى. «ون ءبىر ايدىڭ قورىتىندىسىن ءبىز وتكەندەگى وتىرىستا جاساعان بولاتىنبىز. جىل قورىتىندىسىن قاڭتار ايىنىڭ باسىندا ۇكىمەتتىڭ كەزەكتى وتىرىسىندا جاسايمىز. جالپى, جۇمىس كورسەتكىشتەرى مەن ءولشەمدەرى جايىندا ايتىلدى. مەملەكەت باسشىسى ءبىزدىڭ الدىمىزعا قويعان تاپسىرمالاردى تولىق ورىنداۋعا قول جەتكىزە الدىق. وسى ءۇشىن ۇكىمەت مۇشەلەرى مەن اكىمدەرگە بىرلەسىپ اتقارعان جۇمىسىمىز ءۇشىن العىسىمدى بىلدىرەمىن», دەدى باقىتجان ساعىنتاەۆ. سۇڭعات ءالىپباي, «ەگەمەن قازاقستان»