كەشە ەلورداداعى ءبىلىم سالاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءداستۇرلى تامىز ءماسليحاتى بولىپ ءوتتى. ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى سەرىك ىرساليەۆ, استانا قالاسىنىڭ اكىمى يمانعالي تاسماعامبەتوۆ, ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باستىعى ءاسيما بيمەندينا قاتىسقان ءماسليحاتتا ەلىمىزدىڭ جانە استانانىڭ وقۋ-اعارتۋ سالاسىنا قاتىستى كوپتەگەن تۇيتكىلدى ماسەلەلەر ءسوز بولدى.
بيىلعى تامىز كەڭەسىنىڭ كۇن تارتىبىندەگى العاشقى ماسەلە بويىنشا ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى سەرىك ىرساليەۆ ءسويلەدى. ول اڭگىمەسىن ەلوردا مەكتەپتەرىنىڭ تۇلەكتەرى ۇلتتىق ءبىرىڭعاي تەستىلەۋدى جاقسى تاپسىرعاندىعىنان, بىراق بيىل استانانىڭ بىردە-ءبىر مەكتەبى ەلىمىزدىڭ «ءۇزدىك 100 مەكتەپ» رەيتينگىسىنە ەنبەي قالعاندىعىنان باستادى. ءارينە, سەبەپ بارشىلىق. ءبىلىم سالاسىنا قاتىستى تۋىنداپ وتىرعان ماسەلەنى تەك ءبىر جاقتىلى ەمەس, ونىڭ سەبەپ-سالدارىن جان-جاقتان ىزدەپ, كوپجاقتى دەڭگەيدە قاراستىرعان ءجون, دەدى ۆيتسە-مينيستر. سونىمەن قاتار, س.ىرساليەۆ استانا قالاسىندا 1-6 جاس ارالىعىنداعى بالالاردىڭ 62,5 پايىزى مەكتەپكە دەيىنگى بىلىممەن قامتىلعاندىعىن, ورتاشا رەسپۋبليكالىق كورسەتكىش بويىنشا ول 43,6 پايىزدى قۇرايتىندىعىن اتاپ ءوتتى. ساپالىق كورسەتكىش تەك ساندارمەن شەكتەلمەۋى كەرەك. تىزبەكتەلگەن قۇرعاق سانداردان گورى ناقتى كىرىسكەن جانە اياقتالعان تىڭعىلىقتى ءىس-ارەكەتتەرمەن كوزگە كورىنگەن الدەقايدا ءتيىمدى بولارى ءسوزسىز. ويتكەنى, جىل سايىن مەكتەپكە دەيىنگى بىلىممەن قامتۋ ورتالىقتارىنىڭ سانى وسكەنىمەن, ەلىمىز بويىنشا جاسىنا تولعان, الايدا بالاباقشاعا بارۋ ءۇشىن ءالى دە كەزەكتە تۇرعان ءبۇلدىرشىندەر سانى وتە كوپ. سوندىقتان بۇل وزەكتى ماسەلە تەزىرەك ءوز شەشىمىن تاۋىپ جاتسا, نۇر ۇستىنە نۇر.
ۆيتسە-مينيستر سونداي-اق استانادا جۇمىس ىستەيتىن جوعارى ساناتتى مۇعالىمدەردىڭ سانى ورتاشا رەسپۋبليكالىق كورسەتكىشتەن جوعارى ەكەندىگىنە دە توقتالىپ ءوتتى. ول «استانا ۇستازدارىنىڭ ەڭبەك ءوتىلى ەڭ جوعارى» دەگەن پىكىردە ەكەنىن دە جاسىرعان جوق. بۇل دەگەنىمىز ەڭبەك ءوتىلى 20 جىلدان اساتىن پەداگوگتاردىڭ سانى رەسپۋبليكا بويىنشا 31,1 پايىز بولسا, ەلوردادا 40,5 پايىزدى قۇراپ وتىر دەگەن ءسوز.
قازاقستاندا ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا مامانداردى دايارلايتىن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ سانى قىسقارتىلاتىندىعى دا تامىز ءماسليحاتى بارىسىندا ءمالىم بولدى. بۇل تۋرالى دا ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى ءمالىم ەتتى. سونداي-اق ول ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى پەداگوگيكالىق ماماندىقتاردا وقيتىن ستۋدەنتتەرگە ءشاكىرتاقىنى ەكى ەسەگە كوبەيتۋدى جوسپارلاپ وتىرعانىن دا جەتكىزدى. ال پەداگوگيكالىق ماماندىقتارعا گرانتتاردىڭ سانى 35-50 پايىزعا ارتتىرىلاتىنىن دا جاقسى جاڭالىق دەۋىمىز كەرەك.
ءبىلىم – تامىرى تەرەڭ, تانىمى مول ەرەكشە ۇعىم, دەپ ءوز ءسوزىن باستاعان استانا قالاسىنىڭ اكىمى يمانعالي تاسماعامبەتوۆ الەمدىك تاجىريبەدەگى ءبىلىم سالاسىنىڭ جەتىستىكتەرىن سارالاي كەلە, استانادا 33 بالاباقشا ىسكە قوسىلاتىنىن, بۇل بالاباقشالارداعى ورىننىڭ تاعى 9095-كە كوبەيەتىنىن بىلدىرەتىنىن كولدەنەڭ تارتتى. سونىمەن قوسا, 5 ورتا مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى باستالاتىندىعى تۋرالى اقجولتاي حاباردى دا جەتكىزدى. قالا اكىمىنىڭ ايتۋىنشا, 2011 جىلى استانا قالاسىنىڭ ءبىلىم سالاسىنا جالپى 16 ملرد. 074 ملن. تەڭگە ءبولىنىپتى. بۇل 2008 جىلمەن سالىستىرعاندا ەكى ەسەگە كوپ. سوندىقتان دا بولىنگەن قاراجاتتىڭ كولەمىنە قاراي اتقارىلعان ىستەردىڭ دە ساپاسىن لايىقتى باعالاۋعا بولاتىن ءتارىزدى.
ي.تاسماعامبەتوۆ قالاداعى ءبىلىم سالاسىنا قاتىستى تاعى ءبىر تۇيتكىلدى ماسەلەگە توقتالىپ ءوتتى. ارنايى ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, بۇگىنگى تاڭدا استانا قالاسىندا 49 000 بالدىرعان بالاباقشا كەزەگىندە تۇر, ولاردىڭ 18 525-ءى بالاباقشاعا شۇعىل بارۋى كەرەك. ءبىلىم بەرۋ وردالارىنداعى ورىن تاپشىلىعى تەك مۇنىمەن شەكتەلمەيدى, وقۋشىلار اراسىندا دا ورىن جەتىسپەۋشىلىك بايقالادى. سوندىقتان دا بيىل بۇل پروبلەمالار اسا سالماقتى بولىپ وتىر.
اكىمنىڭ بايانداماسى بارىسىنان بيىل قالا اكىمدىگى جوندەۋدى قاجەت ەتەتىن 26 مەكتەپتىڭ 11-ءىنىڭ اۋلاسىنا جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزگەندىگى بەلگىلى بولدى. بۇل ماقساتقا بيۋدجەتتەن 600 ملن. تەڭگە قاراجات جۇمسالعان كورىنەدى. مەكتەپتەر جابدىقتالۋى جاعىنان جامان ەمەس ەكەن.
ساپاسىز وقۋلىقتار ماسەلەسىنە دە اكىم ارنايى توقتالىپ ءوتتى. ي.تاسماعامبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, جاقسى وقۋلىق جاڭا ۇرپاققا بۇگىنگى ءومىر تۋرالى قولدانبالى ءبىلىم بەرىپ قانا قويماۋى ءتيىس, ول ەرتەڭگى كۇنى وقۋشى سۇيەنە الاتىن, وسى ءبىلىمدى جاڭا جاعدايلاردا پايدالانا الاتىنداي بەرىك ىرگەنى قالاۋى قاجەت.
استانا اكىمى قالا مەكتەپتەرى ءۇشىن كەلەر جىلدان باستاپ الەۋمەتتىك تاعام كومبيناتى سالىناتىندىعىن دا جاريا ەتتى. اكىم اتاپ كورسەتكەندەي, استانا مەكتەپتەرىنىڭ 1-4 سىنىپ وقۋشىلارى ىستىق تاماقپەن 2009 جىلدان بەرى تولىعىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. بۇل – 35 675 وقۋشى. 1-4 سىنىپ وقۋشىلارىن, مەكتەپالدى مەكەمەلەردى, تۇرمىسى تومەن جانە كوپبالالى وتباسىلاردا تۇراتىن وقۋشىلاردى ىستىق تاماقپەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 2011 جىلدىڭ بيۋدجەتىندە 1 ملرد. 265 ملن. تەڭگە قاراستىرىلىپتى.
استانا قالاسى ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باستىعى ءاسيما بيمەندينا دا الدا اتقارىلۋعا ءتيىستى كوپتەگەن ىستەرگە توقتالدى. ءبىلىم ساپاسىن بۇدان دا جوعارىلاتۋ كەرەكتىگىن, وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم دەڭگەيلەرىن تەك قاتىپ قالعان زاڭدىلىق بويىنشا عانا ەمەس, ولاردىڭ دۇنيەتانىمىن, ادامگەرشىلىك جانە وتانسۇيگىشتىك قاسيەتتەرىن ارتتىرۋ ارقىلى دا كوتەرۋگە بولاتىنىن اتاپ كورسەتتى. شەشەن ءسوزىن ءارى قاراي استانانىڭ جاڭا مەكتەپتەرىندەگى ستوماتولوگيالىق كابينەتتەر تولىق پايدالانىلماي وتىرعاندىعىمەن جالعاستىردى. مۇنداي جاعداي وقۋشىلاردىڭ دەنساۋلىعىنا دەگەن جەڭىل كوزقاراس قالىپتاستىرۋى مۇمكىن دەگەن كۇدىگىن دە ايتىپ قالدى. ديسپانسەرلىك ەسەپتە بارلىعى 12 مىڭ 280 بالا تۇر. ءبىرىنشى كەزەكتى نەرۆ جۇيەسىنىڭ سىرقاتتارى الادى, ودان كەيىن تىنىس الۋ ورگاندارى جانە قان اۋرۋلارى كەلەدى. بۇل مالىمەت, ەڭ الدىمەن, اتا-انالاردىڭ الاڭداۋشىلىعىن تۋدىرۋى ءتيىس. ارينە, بالالار ءبىلىم مەكەمەلەرىندەگى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ۇدايى ءجىتى باقىلاۋىندا جۇرەدى. بىراق, مەكتەپ قابىرعاسىندا بىلىكتى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋگە ولاردىڭ مۇمكىندىكتەرى جوق», دەدى ءا.بيمەندينا. سونداي-اق, ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باستىعى مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەردىڭ شتاتىن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە بەرۋ ماسەلەسىن كوتەردى.
تامىز ءماسليحاتى سوڭىندا ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى سەرىك ىرساليەۆ ءۇش ۇستازدى «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ قۇرمەتتى قىزمەتكەرى» توسبەلگىسىمەن جانە تاعى ءۇش پەداگوگتى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ ى.التىنسارين اتىنداعى ءتوسبەلگىسىمەن ماراپاتتادى.
ءوز كەزەگىندە استانا اكىمى يمانعالي تاسماعامبەتوۆ مەكتەپتەر مەن مەكتەپالدى ءبىلىم مەكەمەلەرىنىڭ 10 قىزمەتكەرىنە پاتەر كىلتتەرىن تابىس ەتىپ, «ەڭ ۇزدىك سايت» قالالىق بايقاۋىنىڭ قورىتىندىسىن جاريالادى. اكىم ءبىرىنشى ورىندى جەڭىپ العان №54 مەكتەپ-ليتسەيىنىڭ, ەكىنشى ورىندى يەلەنگەن №31 مەكتەپ-گيمنازيانىڭ جانە ءۇشىنشى ورىنعا يە بولعان №2 مەكتەپ-گيمنازيانىڭ وكىلدەرىنە سىيلىقتار تاپسىردى.
اراي ۇيرەنىشبەكقىزى.