قازاقتا ايەل قىرىق شىراقتى دەيدى. بۇل ايەل ادامنىڭ مىقتىلىعى مەن قادىر-قاسيەتىنە قاتىستى ايتىلعان ءسوز. ويتكەنى ايەل زاتىنىڭ قولىنان بارلىق ءىس كەلەتىنىن بۇگىنگى ءومىر كورسەتىپ ءجۇر. ءبىزدىڭ بۇل سوزىمىزگە ماڭعىستاۋلىق ساۋلە قاجى بەردىحانقىزىنىڭ بيزنەستەگى جولى مەن ومىرلىك ۇستانىمى دالەل بولا الادى.
بۇگىنگى بەينە:
وبلىستىڭ ۇزدىك كاسىپكەرى اتانعان ساۋلە جاقاەۆا بەلسەندى قوعامدىق جۇمىستارى ءۇشىن ەلباسىنىڭ العىس حاتىمەن, «قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنە – 10 جىل» مەدالىمەن ماراپاتتالىپ, مەيىرىمدىلىگى مەن جاناشىرلىعى ءۇشىن وبلىس حالقىنىڭ العىسىنا بولەنگەن جان. مەن ءوزىمدى ءوزىم جارنامالاۋمەن اينالىسپايمىن, ال مەنىڭ قايىرىمدىلىعىم, قولۇشىن بەرۋىم كونيۋنكتۋراعا الىم-سالىق ەمەس, ول جاي عانا ادام بالاسىنا دەگەن كومەكتەسۋ نيەتىنەن تۋعان نارسە. مەنىڭ ءدىنىم ماعان وزگەلەردىڭ قايعىسىن كورە وتىرىپ, قول قۋسىرىپ قاراپ وتىرۋعا ءمۇمكىندىك بەرمەيدى, دەيدى ساۋلە قاجى. يبالى مىنەز-ق ۇلىق پەن تەرەڭ دىنشىلدىگى قاجى اپامىزدىڭ بارلىق ءىسىنىڭ تابىسپەن ۇشتاسا اياقتالۋىنا ءبىر سەبەپ سەكىلدى. قاجى اپا اللانىڭ اق جولىندا جۇرگەن جاننىڭ كەز كەلگەن ىستە دەمەۋى مەن سەنىمى مول بولاتىنىن تاعى دا ءبىر ايقىنداپ وتىر.
بۇرىنعى بەينە:
بارلىعى دا نولدەن باستالدى.
ىنىلەرىم مەن اناما كومەكتەسۋ ءۇشىن بار جاۋاپكەرشىلىكتى ەرتە مويىنعا الۋعا تۋرا كەلدى. اكەم دۇنيەدەن ەرتە قايتتى.
1985 جىلى وقۋ مەن جۇمىستى قاتار الا ءجۇرىپ, «ماڭعىشلاقنەفتەستروي» ترەسىندە كاسسير بولىپ جۇمىس اتقاردىم. ءسويتىپ ەڭبەك تاجىريبەمنىڭ پاراعى 18 جاسىمدا اشىلدى. 1987 جىلى وبلىستىق تۇتىنۋشىلار وداعىنىڭ كوتەرمە ساۋدا بازاسىنا قويما مەڭگەرۋشىلىگىنە جولداما الىپ, 1990 جىلى № 48 ۋرسا پگمك دۇكەنىنىڭ ديرەكتورى بولدىم. اتقارۋشىلىق ءتارتىبىم, جاۋاپكەرشىلىگىم ماعان كەز كەلگەن قيىن ماسەلەنى ورىنداي الۋىما مۇمكىندىك بەردى. ەڭبەك ءوتىلىمنىڭ باسىنان باستاپ العا جانە جوعارى جىلجۋى مەن ءۇشىن قالىپقا اينالدى.
مەن ءاردايىم قىم-قۋىت تىرشىلىكپەن قوسا ادامداردىڭ جەتىسپەۋشىلىگىن, قاجەتتىلىگىن سەزىنەتىنمىن. ولارعا كومەكتەسىپ, قۋانىش سىيلاۋعا تىرىسىپ ءجۇردىم. ءبىز ازىق-ت ۇلىك, كيىمدەر مەن كەرەكتى زاتتار ساتىپ الىپ, قاي جەرگە قاجەت بولسا سوندا اپارىپ ءجۇردىك. جانىمدا بالالارىم بولدى. بىراق مەن مۇنىمەن توقتاماي, قايىرىمدىلىق قورىنا كىرگىم كەلدى. وسىلايشا 1997 جىلى قاجىلىققا باردىم. كەڭەس سۇراپ, باتا العىم كەلدى. اللا كۇشىمدى نىعايتىپ, قاجىلىقتان كەلە «مۇحاممەد» جشس دەپ اتالاتىن ۇيىمدى جولداسىم ەكەۋمىز قۇرىپ, باسى-قاسىندا بولدىق. مۇندا مەنىڭ كومەكشىلەرىم, پىكىرلەستەرىم كوپ, ال سەرىكتەستىك قايىرىمدىلىقتىڭ ۇلكەن باعدارلاماسى بويىنشا جۇمىس جاساپ جاتىر.
كەيىنىرەك مەندە ءونىمى حالقىما پايدالى بولاتىنداي جانە ادامدارعا كومەكتەسە الاتىنداي ءونىم ءوندىرەتىن كاسىپورىن اشۋ تۋرالى يدەيا پايدا بولدى. بۇل دا ءبىرىنشى اللانىڭ, ەكىنشى جولداسىمنىڭ قولداۋى ارقىلى جۇزەگە استى, دەيدى ساۋلە قاجى.
ساۋلە قاجى بەردىحانقىزىنىڭ بيزنەس سالاسىندا تابىستى, جەمىستى بولۋىنىڭ سىرى ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ تىڭ باستامالارعا جول سالىپ, كاسىپكەرلىك اشىپ, وبلىستىڭ ساۋدا جانە الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمىن بۇدان ءارى جاقسىراق, ۇلكەنىرەك دامىتۋداعى ۇزدىكسىز العا ۇمتىلۋىنا بايلانىستى. كاسىبي دەڭگەيىن تۇراقتى كوتەرە وتىرىپ, ول قاراپايىم ساتۋشىدان ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى ءىرى جشس-لاردىڭ ءبىرىنىڭ ديرەكتورلىعىنا دەيىن كوتەرىلدى.
«مۇحاممەد» جشس كاسىپورنىن جولداسىم ەكەۋمىز پريوزەرنىي اقساقالدارىنىڭ باتاسىمەن اشتىق. ونىڭ اشىلۋىمەن 60 ادامدى جۇمىس ورنىمەن قامتي الدىق, سونداي-اق ونداعى جۇمىسشىلاردىڭ 95 پايىزى نازىك جاندىلار. ايەلدەردى وقىتىپ, جۇمىسقا تۇرعىزۋ, كوپ بالالى وتباسىلارىنا كومەك, سەرىكتەستىك جۇمىسشىلارىنا جانە قالا تۇرعىندارىنا داستارقان جايۋ كاسىپورىننىڭ يگى ءداستۇرىنە اينالدى.
1999 جىلدان ءساۋلە قاجى بەردىحانقىزى قازاقستاننىڭ ىسكەر ايەلدەر اسسوتسياتسياسىنىڭ ماڭعىستاۋ وبلىستىق فيليالىن باسقارادى. جۇمىس بارىسىمەن اۋدانداردا ءجيى بولىپ, ايماقتىڭ بەلسەندى جانە ماقساتكەر ايەلدەرىن ءبىر ۇجىمعا جينادى. كوپ ۇزاماي قاجى اپامىزعا كاسىبي حالىق ەمشىلەرىنىڭ ماڭعىستاۋ وبلىستىق ورتالىعىن باسقارۋ دا سەنىپ تاپسىرىلادى.
2003 جىلدان باستاپ ماڭعىستاۋ وبلىسى اكىمى جانىنداعى ايەلدەر ءىسى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى بولىپ قىزمەت اتقارامىن. اسسوتسياتسيا اياسىندا «ايەلدەر جارلىلىققا قارسى» اكتسياسىن وتكىزدىك. سونداي-اق ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ الىس اۋىلدارىنداعى قارتايعان كىسىلەر مەن كوپ بالالى انالارعا سىيلىقتار مەن ازىق-ت ۇلىكتەر تاراتىلىپ, زاڭدى قۇقىقتار تۋرالى كونسۋلتاتسيالار بەرىلەدى. وبلىستىق اۋرۋحانا دارىگەرلەرى دە ۇلەس قوسىپ, بىزبەن بىرگە ارالايدى. «مۇحاممەد» جشس قۇرىق, اقجىگىت اۋىلدارى مەن جاڭاوزەن قالاسىندا, وبلىستىق زاعيپتار جانە مىلقاۋلار قوعامىنا, قارتتار جانە بالالار ۇيىنە, قالالىق مۇگەدەكتەر قوعامىنا, وبلىستىق «بالدىرعان» قورىنا, ۇوس ارداگەرلەرىنە تۇراقتى كومەك كورسەتەدى. پريوزەرنىي اۋىلىنىڭ بالالارى ءبىزدىڭ نازارىمىزدان ەشقاشان تىس قالعان ەمەس, ولار ءۇشىن العاشقى قوڭىراۋ كۇنى مەن جاڭا جىلدا مەرەكەلىك مەكتەپ ەرتەڭگىلىكتەرىن جاسايمىز.
بالا كەزىمدە كوپ بالالى بولسام دەگەن ارمانىم بولاتىن. ءويتكەنى ءوزىم ۇلكەن وتباسىدان شىقتىم جانە كوپ بالالى وتباسىعا كەلىن بوپ ءتۇستىم. اللاعا شۇكىر, ماقساتىم ورىندالدى. ازاماتىم ءبايىمبەت ءالىمبەت ۇلى مولداقادىروۆ ەكەۋىمىز ەكى ۇل, ءۇش قىز تاربيەلەپ وتىرمىز.
وتباسىلىق جانە قوعامدىق قىزمەت مىندەتتەرىن ءبىر ارناعا توعىستىرىپ, قالاي الىپ جۇرەسىز؟ ءبىز ساۋلە بەردىحانقىزىنا وسىنداي ساۋال قويدىق.
مۇنىڭ بارلىعى ازاماتىم ءبايىمبەت الىمبەت ۇلىنىڭ ارقاسى. بالالارىم دا كومەكتەسەدى. بيزنەسىمنىڭ ەكىنشى تارماعى 2002 جىلى باستالعان, «جاڭاوزەن ءسۇت ونىمدەرى زاۋىتى» جشس-نىڭ باسشىلىعىنا كەلۋىممەن ۇلكەن جۇمىستار اتقارىلىپ, تابىسقا جەتتىك دەپ سەنىممەن ايتا الامىن. قۇلاعالى تۇرعان عيماراتقا تولىققاندى كۇردەلى ءجوندەۋ وتكىزىلىپ, جاڭا زاماناۋي قۇرال-جابدىقتار, مۇزداتقىشتار ساتىپ الىندى. زاۋىتتىڭ ىسكە قوسىلۋى جاڭاوزەندىكتەر مەن ءبىزدىڭ وتباسىمىز ءۇشىن ناعىز مەرەكەگە اينالدى دەسەم ارتىق ايتقاندىق ەمەس. وندىرىسكە ماماندار قايتىپ كەلدى. جاقىندا ءبىز ءوندىرىستىڭ قايتا جاڭعىرۋى مەن 30 جىلدىق مەرەيتويىن اتاپ وتتىك. زاۋىت اشىلعاننان باستاپ ەڭبەك ەتكەن تاجىريبەلى ماماندار بەينەسىندە سەنىمدى تىرەك تاپتىم. جۇمىلىپ جۇدىرىق بولىپ, بىرىككەنىمىزدىڭ ناتيجەسىندە جاقسى كورسەتكىشتەرگە جەتتىك. ال 2005 جىلعا قاراي بىردەن 4 ماقساتىمىزدى شەشىپ الدىق. زاۋىت شىعاراتىن ءونىم ءتۇرىن كوبەيتىپ, تارالۋ رىنوگىن كەڭەيتىپ, جاڭا تەحنولوگيالار ەنگىزدىك. سونداي-اق فيرمانىڭ ارنايى قاپتاماسىن جاساپ شىعاردىق. 2006 جىلى حالىقتىڭ ءسۇيىكتى سۋسىنى تۇيە ءسۇتىنەن ءوندىرىلەتىن شۇباتتى وندىرىسكە شىعارۋ تۋرالى جوسپار جاسادىق. ءبىز شىعاراتىن ءسۇت ونىمدەرى جاڭاوزەندە عانا ەمەس, وبلىستا دا ۇلكەن سۇرانىسقا يە. ال الماتى جانە استانا قالالارىنا جاڭا ءونىم جيىنى ۇشاق ارقىلى ءجيى جەتكىزىلىپ تۇرادى. ءونىمنىڭ ساتىلاتىن اۋماعى مەن قامتاماسىز ەتۋ جاعى, ساپاسى جوعارى بولعاندىقتان زاۋىتتىڭ ءىسى جاقسى جولعا قويىلدى. بۇل ءبىزدىڭ بيزنەسىمىزدىڭ ورىستەپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى. ول كىسى وسىلاي دەيدى.
بيزنەستەگى تابىسى مەن قوعامدىق قىزمەتىنىڭ تابىستى سىرىن ەڭ الدىمەن وتباسى, جولداسىنىڭ قولداۋى مەن الاتىن جانە اينالاداعى ادامدارمەن بولىسەتىن ماحابباتى دەپ ەسەپتەيتىن جان ءدىنى مەن دىلىنە بەرىك. ءوز باقىتىن بايلىق پەن داڭقتان ەمەس, ەلىنىڭ بىرلىگى مەن بولاشاق ابىرويىنان ىزدەيتىن جان باسقا باقىت ىزدەمەيدى دە. ىزگىلىك پەن جان مەيىرىمىن, قولۇشىن بەرۋدى دۇنيەدەگى ماقساتى دەپ سانايتىن ساۋلە اپايىمىز ناعىز قىرىق شىراقتى ايەل.
ۆەنەرا تۇگەلباي,
ماڭعىستاۋ وبلىسى.