دەندروساياباق «دەنى ساۋ» ەكەن

رەداكتسيا قورجىنىنا ءتۇسىپ جاتاتىن ارىز-شاعىمداردىڭ ءبارى بىردەي تەك اششى شىندىقتى ايتادى, اقيقات ىزدەيدى دەسەك, البەتتە قاتەلەسكەن بولار ەدىك. ءيا, ولاردىڭ اراسىندا جانايقايىن جازاتىندار كوپ, دەگەنمەن, سونىمەن بىرگە, تيسە تەرەككە, تيمەسە بۇتاققا پرينتسيپىمەن دە, جاقتىم كۇيە, جاپتىم جالا ماقساتىمەن دە جازىلاتىن حاتتار از ۇشىراسپايدى. سوعان قاراماستان, قانداي حات قانداي پرينتسيپپەن, قانداي ماقساتپەن جازىلماسىن ونىڭ ناتيجەسىن جۋرناليستىك زەرتتەۋ عانا انىقتايدى. وسى ماقالاعا نەگىز بولعان حاتتى ءبىز جوعارىداعىداي ماقساتپەن نەمەسە پرينتسيپپەن جازىلعان دەۋدەن اۋلاقپىز. دەندروساياباق ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى, جازۋشى كەندەباي احات مىرزانىڭ قولىنا قالام الىپ, ءوز باستىعىنىڭ ۇستىنەن «ەگەمەنگە» ارىز جازۋىنىڭ وزىندىك مۇددەسى دە بولعان شىعار؟ بالكىم, ونىڭ نيەتى دۇرىس تا بولار؟ بىراق بۇل جەردەگى ماسەلە شاعىم يەسىنىڭ ارىزدى قانداي كۇيدە جازعاندىعىندا ەمەس, ەڭ باستى ماسەلە – ايتىلعان ءسوزدىڭ اقيقاتتىلىعىندا. دەندروساياباقتىڭ كولەڭكەلى بەتكەيى «وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى اكىمدىگىنىڭ 2009 جىلعى 24 ناۋ­رىز­داعى №83 قاۋلىسىنىڭ نەگىزىندە «شىمكەنت مەملەكەتتىك دەن­د­رو­­لو­گيا­لىق ساياباعى» كاسىپورنى قۇرىل­عان بولاتىن. مەملەكەت قام­قورلى­عىنا وتكەن سوڭ دەندرو­سايا­باقتى اباتتاندىرۋ مەن قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىنا جول كار­تاسى بو­يىنشا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 650-700 ميلليون تەڭگە شاما­سىندا قار­جى ءبولىندى. دەندروسايا­باق­تىڭ ور­تالىق بولىگى ماقتانۋعا تۇرارلىق­تاي كۇيگە ەنىپ, حالىقتىڭ ءسۇيىپ سەرۋەندەيتىن نىسانىنا اي­نال­دى. سايا­باققا كەلۋشىلەردىڭ سانى ۇلعايدى. وكىنىشكە وراي, ساپالى ءجۇر­گى­زىل­گەن قۇرىلىس جۇمىستارىمەن قا­تار, وتە ساپاسىز جۇرگىزىلگەن جۇ­مىس­تار ورىن الدى. اسىرەسە, 2009 جى­لى قۇرىلىس جۇمىستارىنا جا­ريا­ل­انعان تەندەردى جەڭىپ العان ت.سەرىكباەۆ باسشىلىعىنداعى «ما­­مان­داندىرىلعان قۇرىلىس باس­قار­ماسىنان» «ۇلكەن كىسىنىڭ تاپسىر­ما­سى» دەگەن سىلتاۋمەن كاسىپورىن د­ي­رەكتورى ءا.قۇلامەتوۆ ءوز تانىس­تا­رىنا قۇرعىزعان جارىقتاندىرۋ جۇيەسى سىن كوتەرمەيدى. «بەرەكە» سەرىكتەستىگىنىڭ 80 ميلليون تەڭگە­گە ساياباقتىڭ اسفالت جولدارىن جاڭ­عىرتقان جۇمىسى دا كوڭىل كون­شىت­پەيدى. جارىقتاندىرۋ ءجۇ­يە­س­ى­نىڭ ساپاسىز جاسالعاندىعىنان ءبىر جا­رىم جىلدان بەرى جەر سىز­دانسا جەلى تۇيىقتالىپ, كاسىپ­ورىن قىزمەت­كەرلەرىن اۋرە-سار­ساڭعا سالىپ كەلە جاتىر. بىراق اعاتتىعىن كەش ءتۇ­سىن­گەن ديرەكتور جارعاق قۇلاعى جاس­تىققا تيمەي شاپقىلاپ ءجۇرىپ, 010 «ەرەكشە قور­عالاتىن تابيعي اۋماق­تار­دى ۇس­تاۋ جانە قورعاۋ» باعدار­لا­ماسى­ن­ا ەنگىزىپ, 2011 جىلى «شىم­كەنت مەملەكەتتىك دەندرولوگيالىق سايا­باعىنىڭ ەلەكتر جۇيەلەرىن ءجون­دەۋ جۇمىستارىنا» ارنالعان «ست­روي­سەرۆيس-7» سەرىكتەستىگىمەن 3 ميل­ليون 100 مىڭ تەڭگەگە №26 كەلىسىم-شارتقا تۇردى. وسىلايشا 2009 جىل­دىڭ اياعىندا جۇرگىزىلگەن جا­رىق­تاندىرۋ جۇيەسى ىسكە اسپاي, جۇم­سالعان قارجى جەلگە ۇشتى. سا­پا­سىز جاسالعان جولدى قاي باع­دار­لاماعا كىرگىزىپ, قاشان جاساي­تىنى بەيمالىم. 2009 جىلى ءجۇر­گىزىلگەن جارىقتاندىرۋ جۇيەسى جەردىڭ اس­تى­مەن جۇرگىزىلگەندىكتەن بوساعان بەتون باعانالاردى ت.سە­رىكباەۆتىڭ كرانىن پايدالانىپ, سۋىرىپ الىپ ساتىپ جىبەرگەندىكتەن, بيىل بەتون با­عانالاردى قاي­تا­دان مەملەكەت ەسەبى­­نەن ساتىپ الۋعا ءماجبۇر بولىپ وتىر. «سامال» ءمول­تەك اۋدانى جاق­تاعى 2010 جىلى ميلليونداعان تەڭ­گە­گە قۇرىلعان بەتون قورشاۋدىڭ ساۋ-تامتىعى قال­ماي قيراتىلعان. سا­پاسى تومەن بەتون قورشاۋدىڭ ور­نىنا ءباي­دى­بەك داڭعىلىعىنىڭ بو­يىنان بوسا­عان ۇزىندىعى 500 مەتردەي كەلەتىن تەمىر قورشاۋمەن ۇزىن­دىعى 300-400 مەتردەي كەلەتىن ساپالى تەمىر-بەتون قورشاۋدى پاي­دا­لانعاندا دۇرىس بولاتىن ەدى. وكى­نىشكە وراي, ولار دا كىرىس-شى­عىس­سىز ساتىلىپ كەتكەن. ساتىلماي قالعان قالدىعى اتقورادا تۇر. قي­راپ قالعان قورشاۋدى قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن تاعى قىرۋار قارجى كەرەك. ەڭ وكىنىشتىسى, بۇل جاعدايلار كا­سىپورىن ديرەكتورى ءا.قۇلا­مەتوۆ­تى ويلاندىرمايتىن سياقتى. ونىڭ مىندەتى كىسى كوپ جۇرەتىن باقتىڭ ور­تالىق بولىگىن سىلاپ-سيپاپ قويىپ, كاسسانىڭ بيلەتتەرىن, كوشەتتەر مەن وتىندى, تەمىر-تەرسەكتەر مەن تاۋ-تاۋ بولىپ ۇيىلگەن قۇرىلىستان شىققان بەتون سىنىق­تارىن ساتۋمەن شەكتەلىپ وتىر. وتىن مەن تەمىر-تەرسەك تا­عى باسقا ماتەريالدىق قۇن­دىلىق­قا جا­تاتىن زاتتاردى ساتۋعا سايا­باقتى كۇ­تىپ-باپتاۋ جانە شارۋا­شىلىق ءبولى­مى­نىڭ مەڭگەرۋشىسى ت.سەر­جانوۆ, سىرت­­تان كەلەتىن جانە ىشتەن شىعاتىن كو­شەت­تەردى ساتۋعا عىلىم جانە مونيتورينگ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋ­شىسى ءا.ارىستانوۆ, ءوزىنىڭ تۋعان قاينى­سى, عىلىمي قىزمەتكەر ق.قايىپوۆ, تۋعان باجاسى ق.شاشەنوۆ, بىرگە وقى­عان, ورالمان دوسى ە.سما­يىلوۆ, ۇلتتىق پاركتە ىستەيتىن, كوشەت ساتۋ ناۋقانىنا دەمالىس الىپ كىرىسەتىن دوسى ازبەرگەن باس­تاعان توپ جۇ­مىل­دىرىلعان. ساياباق كاسساسىن ءوزىنىڭ جەكە مەنشىك مۇلكىندەي سەزىنەتىن ءمۇد­دە­لەسى, باس ەسەپشى ب.قوسشان باقى­لاۋىن­دا ۇستايدى. ول كاسسا­داعى بى­لىق-شىلىق ءۇشىن باسقار­ما تا­راپىنان ەسكەرتۋ مەن سوگىس الىپ, قىزمەتىنەن شەتتەتىلۋگە ۇيعارىم جاسالعان. بىراق ءالى وسى قىزمەتتى ۋىسىندا ۇستاپ وتىر. كاسىپورىندا ساتىلماعان جانە ساتىلمايتىن ءنار­سە قالمادى. بىراق ولار كىرىس-شى­عىس­سىز ساتىلاتىن­دىقتان كاسىپ­ورىن كاسساسىنا قاراباقىر پايدا تۇسپەيدى. بيىل كوكتەمدە «سايرام-تازالىق» مەكەمەسىنە بوساتىلعان جاپىراقتى اعاشتاردىڭ 8 مىڭ كوشەتى مەن 2010 جىلى وبلىستىق كلينيكالىق اۋرۋحاناعا 2 مىڭ تەڭگەدەن ساتىل­عان 250 ءتۇپ ارشا كوشەتىن مىسالعا الۋعا بولادى. كاسىپورىن بولىمدەرىنىڭ قىز­مە­تىن جۇيەلەپ وتىرۋ ديرەكتور ورىن­باسارىنىڭ فۋنكتسيونالدىق مىندەتىنە كىرگەنىمەن, ول پاقىر, ياعني مەن قارا تىزىمگە ىلىنگەندەردىڭ ءبىرىمىن. سەبەبى, ءا.قۇلامەتوۆ 2009 جىلى دي­رەكتوردىڭ مىندەتىن اتقارۋشى بو­لىپ كەلگەننەن وزىنە جاقپايتىن ادام­دار­دى جۇمىستان قۋىپ, ءوزىنىڭ تۋىسقان­دارىن تارتا باستاعانىنا, ءوزىنىڭ تۋ­عان قاينىسىنىڭ جۇبايى, ما­مان­دى­عى ساي ەمەس ق.باقتى­باەۆا­نى كاسساعا قويعانىنا, اۋدانى 200 شارشى مەتر شاماسىنداعى اسحا­نا­نى تاشكەنتتە بىرگە وقىعان, پوليتسيا قىزمەتىنەن قۋىل­عان دوسى باقتيار­عا, كەڭسەنىڭ جوندەۋ جۇمىستارىن ماقتاارالدا تۇ­راتىن تۋعان ىنىسىنە ەشقانداي تەندەرسىز بەرىپ قويعانىن زاڭعا تومپاق ەكەنىن ەسكەرتەمىن دەپ, سوزگە كەلىپ قال­عانبىز. ايتقان اقىل-كەڭەسىمدى قۇلا­عى­نا ىلمەگەن سوڭ باسقارما باستى­عى­نا قىزمەتتىك حات جازعان بولاتىنمىن. سول كۇننەن باستاپ ول كىسى مەنەن قۇ­تىلۋدىڭ امالدارىن قولىنا شىراق الىپ ىزدەستىرۋدە. مىسالى, بىلتىر سالىن­عان كەڭسەدەن ماعان كابينەت بەرمەي, تۇكپىردەگى قوقىسحاناعا اي­نال­عان شارۋاشىلىق ايماعىنداعى كەڭسەگە قۋدى. «قوشقاراتا» ۋچاس­كە­سىنىڭ باس­تىقتىعىنا ۇسىنىپ ەدى, زەينەتكەرلىككە جاقىنداپ قالعانىمدى ايتىپ, باس تارتتىم. قارا تىزىمگە ىلىنگەلى سىرتقا شىعاتىن حاتتاردى جازۋ, ءوت­كىزىلەتىن ءىس-شارالاردىڭ باعدارلا­ماسىن جاساۋ, «قوشقاراتا» ۋچاسكە­سى­نىڭ قۇجاتتارى مەن ەلەكتر جۇيە­لەرى­نىڭ قۇجاتتارىن تۇگەندەۋ, سىرتتاعى ونبەس داۋلاردى داۋلاۋ سياقتى جۇ­مىستار مەنىڭ ەنشىمە تيگەن. بىراق كاسىپورىندا ورىن الىپ وتىر­عان ءىس-ارەكەتتەردى كورگەندە امال­­­­سىز قىنجىلۋعا تۋرا كەلەدى. باسقارما باستىعىنا بيىل 20 ءساۋىر­دە كاسىپ­ورىنداعى ورىن الىپ وتىر­عان كەمشىلىكتەردى جويۋعا ىقپال ەتۋىن سۇراپ, قىزمەتتىك حات جازعان ەدىم, ول جاقتان ەشقانداي پارمەن بول­مادى. ەسەسىنە مەنى ديرەكتور الدىن الا ستسەناريى دايىندالعان جي­نا­لىس­­قا سا­لىپ, ت.سەرجانوۆقا جا­لا جاپ­تىرىپ, ۇجىم الدىندا ابىروي-بەدە­لىمە نۇق­سان كەل­تىرىپ, جۇمىستان قۋعا ارەكەت­تەن­دى. باس­قار­ما تارا­پىنان ەشقانداي ىق­پال جاسالماعان­دىقتان, وبلىس پرو­كۋ­رو­رىنا, قارجى پوليتسياسىنا جانە وب­لىس اكىمىنىڭ اتىنا اشىق حات جازۋعا ءماجبۇر بولدىم. ول جاقتان دا ءالى كۇنگە دەيىن پارمەن بولماي وتىر­عاندىقتان, سىزدەرگە جازىپ وتىر­مىن. كاسىپورىن ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى  كەندەباي احات».   ءبارىن تەكسەرۋ قورىتىندىسى انىقتايدى دەندروساياباققا 2009 جىلدىڭ 22 ساۋىرىندە ديرەكتور بولىپ تا­عايىندالدىم. ماماندىعىم بو­يىن­شا ورمان شارۋاشىلىعى ينجەنەرىمىن. اۋىل شارۋاشىلىعى عى­لىم­دارىنىڭ كانديداتى – دەندرولوگ مامانمىن. دەندروساياباق وب­لىس­تىق مەنشىككە ءوتىپ, وعان قار­جى ءبولۋ زاڭداستىرىلدى. وسىعان باي­لانىس­تى 2009 جىلى وبلىستىق بيۋد­جەتتەن جالپى سوماسى 252 ميلليون تەڭگە قارجى ءبولىندى. ول قار­جى­عا دەندرو­ساياباقتىڭ سۋ جۇيە­لەرى, كىرە بەرىستەگى سالتاناتتى قاق­پا, جا­رىقتاندىرۋ جۇيەلەرى, ىشكى اياق جول­دارى, اتپەن جانە ۆەلوسيپەدپەن سەرۋەندەۋ جول­دارى, ورىن­دىق­تار جانە قوقىس تاس­تاي­تىن ءجا­شىك­تەر, كۇنقا­عار­لار (بەسەد­كا) قو­يىل­­دى. 2009 جى­لى قۇ­رى­لىس جۇ­مىس­­تارىن «ما­مان­داندى­رىلعان قۇرى­لىس باس­قارماسى» سەرىكتەستىگى تو­لىق­تاي ءوز­دەرى جۇرگىز­دى. قۇرىلىس جۇمىستا­رى­نا مەملەكەتتىك تەندەردى وبلىس­تىق قۇرىلىس باسقار­ماسى وتكىزگەن. مەن تاراپى­نان ول مەكەمەگە قوسىم­شا مەردىگەر الۋ تۋرالى ۇسىنىس بەرىلمەدى. قۇ­رىلىس جۇ­مىس­تارىن تولىقتاي ءوز­دەرى اتقا­رىپ شىقتى. قۇرىلىس جۇ­مىستا­رىن­دا كەمشىلىكتەرگە جول بەرىلگەندىكتەن, جۇمىستى قابىلداۋ 2010 جىل­دىڭ اقپان ايىنا دەيىن جال­­عا­سىپ, كەمشىلىكتەر قالپى­نا كەل­تىرىلگەننەن كەيىن كوميسسيا قۇرا­مى­­مەن قابىل­دان­دى. قابىلداۋ كو­ميس­­سيا­سىنىڭ قۇرا­مىندا كەندەباي احات­تىڭ ءوزى دە بار. كۇز, قىس اي­لارىندا جۇرگى­زىل­گەن ارلەۋ, سىرلاۋ جۇمىس­تارىنداعى كەمشىلىكتەر جاز اي­لارىندا بەلگىلى بولعاندىقتان, مەردىگەرگە قالپىنا كەلتىرۋ تۋرالى بىرنەشە حات جول­دان­دى, ورىنداما­عان­نان كەيىن وب­لىس­تىق سوتقا ءماج­بۇر­لەپ ورىنداتۋ تۋرالى ارىز بەرىلىپ, ول تولىعىمەن قاناعات­تان­دى­رىل­دى. 2009-2010 جىل­­د­ارى جۇرگى­زىل­گەن قاي­تا قالپىنا كەلتىرۋ, ابات­تاندىرۋ جانە كوركەيتۋ جۇ­مىس­تارى­نىڭ نەگىزىندە دەندرو­ساياباق اۋ­ماعىنا 1500 دانادان اسا جارىق­تان­دىرۋ شام­دارى ورناتىل­دى. ەكى جەر­دەن تاماق­تاندىرۋ ورنى اشىل­دى. جاڭادان اكىمشىلىك عيما­راتى سا­لىن­­دى. دەن­درو­­ساياباق اۋ­ما­عىن­داعى ەسكى ترانس­فورماتوردى جاڭار­تۋ ءجا­نە ءبىر جاڭا ترانسفورماتور قويۋ تۋرالى شەشىم قابىل­دانىپ, وبلىس­تىق بيۋد­جەتتەن قارجى ءبولىن­دى. بۇل جۇ­مىستاردىڭ 2009 جىلى جۇرگىزىل­گەن جارىقتان­دىرۋ جۇيە­سىن ورناتۋ­عا مۇلدەم بايلا­نىسى جوق. دەندروساياباققا ديرەكتور بو­لىپ كەلگەن كۇننىڭ ەرتەسىنەن باستاپ كاسسادان كاسىپورىنعا كۇندە­لىك­تى اقشا ءتۇسىرىپ كەلەمىز. بىراق كەندەباي احاتتىڭ 2009 جىلدىڭ 7 ساۋىرىنەن باستاپ ديرەكتوردىڭ مىندەتىن اتقارۋشى بولىپ ىستەگەن كەزىندە كاسىپورىنعا ءبىر تيىن اقشا تۇسپەگەن. جينالعان قارجى قايدا كەتكەنى بەلگىسىز. كاسىپورىن 2010 جىلدىڭ كوك­تەمى­نە دەيىن كوشەت ساتۋدان قارجى ءتۇسىرىپ كەلدى. بىراق 2010 جىلدىڭ كۇزىنەن باستاپ كاسىپورىن سىرتقا كوشەت ساتپايدى. وسىرىلگەن كوشەت­تەر تەك قانا كاسىپورىن اۋماعىنا وتىرعىزىلادى. اۋماقتاعى ءدامحا­نا 2009 جىلى جەكە كاسىپكەر بال­عا­باەۆ نۇرجانعا, ال 2010 جىلى «مادلەن» سەرىكتەستىگىنە كەلىسىم-شارت نەگىزىندە جالعا بەرىلىپ, ودان تۇسكەن اقشا كاسىپورىننىڭ ار­نايى ەسەپ-شوتىنا قۇيىلادى. 2010 جىلى ساياباقتى كورىكتەن­دىرۋ جانە اباتتاندىرۋ جۇمىس­تارى­نىڭ ەكىنشى كەزەڭى باستالىپ, بيۋد­جەتتەن 242 ميلليون تەڭگە قار­جى ءبولىنىپ, دەندروساياباقتىڭ اكىم­­­شى­لىك عيماراتىنىڭ الدىندا بوس جات­قان جەرگە «جاس جۇبايلار» ال­لەياسى سالىندى. اكىمشىلىك عيما­راتى جو­با­لىق-سمەتالىق قۇجات­تار­عا سايكەس «بيسترو» ءدامحاناسى بو­لىپ قايتا جابدىقتالدى. كول بو­يى­نان سەرۋەندەۋ جولى سالىندى, كول تولىعى­مەن تازالانىپ, سۋ جىبەرىلدى. ك.احاتتىڭ باسقارما باستىعى ب.كوشەربايعا جازعان قىزمەتتىك حاتى­نان سوڭ باسقارما تاراپىنان كو­ميس­سيا قۇرىلىپ, جۇمىس ءجۇر­گىزۋ­دە. سو­نى­مەن قاتار, ك.احاتتىڭ وبلىس اكى­مى­نە, وبلىس پروكۋرورىنا جانە قار­جى پوليتسياسىنىڭ اتىنا جازعان كەي­بىر گازەتتەگى سىن-ماقا­ل­ا­لارىنا ءساي­كەس, كاسىپورىندا ءوڭتۇس­تىك قازاق­ستان وب­لى­سى بويىنشا ەكو­نوميكا­لىق قىل­مىس­قا جانە سى­بايلاس جەم­قور­لىققا قارسى كۇرەس دەپارتامەنتى, وقو بو­يىنشا سا­لىق دەپارتامەنتى­نىڭ اباي اۋدانى بويىنشا سالىق باسقارماسى, وقو بويىنشا قارجى­لىق باقىلاۋ ينس­پەك­تسياسى, وقو ما­ماندان­دى­رىل­عان تابيعات قورعاۋ پرو­­­كۋراتۋرا­سى­نىڭ قاتىسۋىمەن شۋ-تا­لاس ەكولو­گيا­لىق دەپارتا­­مەنتى­نىڭ وقو في­ليالى, وقو ورمان جانە اڭ شا­رۋا­شىلىعى اۋماقتىق ينس­پەكتسيا­سى­نىڭ مامان­دارى­نىڭ قا­تى­سۋىمەن اۋقىم­دى قار­جىلىق جانە دە باسقا زاڭ بۇزۋ­شى­لىقتار بويىن­شا تەكسەرۋ جۇمىس­تارى جۇرگىزىلۋدە. سون­دىق­تان, ك.احاتتىڭ «ول جاقتان پارمەن بولماي وتىرعان­دىقتان سىزدەرگە جازىپ وتىر­مىن» دەگەنى شىن­دىققا جاناسپايدى. ارىز يەسىنىڭ مەن تۋرالى ۇيىم­­داسقان توپ قۇرىپ, دەندرو­ساياباقتىڭ قۇندىلىقتارىن زاڭسىز ساتتىرىپ جا­­تىر دەپ ايتۋى نەگىزسىز. سەبەبى, ق.قا­يىپوۆ 2003 جىل­دان بەرى وسى دەندروساياباقتا عى­لىمي جۇمىستار اتقارىپ كەلەدى. ە.سمايىلوۆ ورالمان بولعانىمەن, جوعارى ءبىلىمدى ورمان شارۋا­شى­لىعىنىڭ مامانى. ق.شاشەنوۆ تە جوعارى ءبىلىمدى مامان. سونىسىنا قاراماستان, ول دا كۇزەتشى بولىپ جۇ­مىس اتقارۋدا. جال­پى, م­ا­مانداردى جۇمىسقا قا­بىل­داۋ كەزىندە ولاردىڭ ارنايى بىلىمدەرىنە باستى نازار اۋ­دارىلىپ, باسقارمانىڭ كەلىسىمىمەن عانا قا­بىلدانادى. ك.احاتپەن مەنىڭ باس اراز­دى­عىم جوق. بىراق ول كىسىنىڭ مەن دەندرو­ساياباققا ديرەكتور بولىپ كەلگەننەن 12 كۇن وتكەننەن كەيىن, ياعني 2009 جىلدىڭ 4 مامىرىندا مەنىڭ ءۇستىم­نەن ءبىرىنشى ارىزىن جا­زىپ ەدى. سوڭ­عى كەزدەگى كاسىپ­ورىن ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى كەندەباي احاتتىڭ ءوزى­نىڭ مىندەتىن تولىق ورىنداماي, كەرىسىنشە, اياقتان شالۋ, ارتقا تارتۋ, ۇجىم اراسىندا ىرىتكى سالۋ سياقتى ءتىر­­لىكتەرمەن اينالى­سۋى جانە دەن­درو­­ساياباق ۇجىمىن, ونىڭ ىشىندە, كاسىپ­ورىن ديرەك­تو­رىن بۇقارا­لىق اق­پا­رات قۇرالدارى ارقىلى جالا جابۋى ءبىزدىڭ ۇجىمعا ۇلكەن زيانىن تيگىزىپ وتىرعانىن ايتقىم كەلەدى. سوندىق­تان, ك.احات­تىڭ ارىز-حاتىن­دا كور­سەتىلگەن ايىپ­تاۋلارى قۇزىر­لى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ تەكسەرۋلەرىنەن كەيىن ءوزىنىڭ شىنايى باعاسىن الا­تىنىنا سەنەمىن. «شىمكەنت مەملەكەتتىك دەندرولوگيالىق ساياباعى» مكق كاسىپورىن ديرەكتورى,  اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمدارىنىڭ  كانديداتى ءابۋتالىپ قۇلامەتوۆ».

سوڭعى ءسوز ورنىنا

كەندەباي احاتتىڭ رەداكتسياعا جازعان ارىزىنىڭ استارىندا نە جاتقانىن بىلمەيمىز. ونىڭ بۇل حاتتى جازۋداعى نيەتىنەن دە بەيحابارمىز. ءتىپتى, ارىز يەسىنىڭ تۇپكى ماقساتى جوعارىدا اتالعان پرينتسيپتەرگە سۇيەنگەن دەگەن ويدان دا اۋلاقپىز. دەگەنمەن, كەندەباي احاتتىڭ «باسقارما تاراپىنان ەشقانداي ىقپال جاسالماعاندىق­تان, وبلىس پروكۋرورىنا, قارجى پوليتسياسىنا جانە وبلىس اكىمىنىڭ اتىنا اشىق حات جازۋعا ءماجبۇر بولدىم. ول جاقتان دا ءالى كۇنگە دەيىن پارمەن بولماي وتىرعاندىقتان, سىزدەرگە جازىپ وتىرمىن» دەگەن تۇجىرىمى ءسال ارتىقتاۋ ما دەگەن ويدا قالدىق. سەبەبى, ونىڭ ارىزى بويىنشا بارعان كەزىمىزدە ك.احاتتىڭ ارىزىمەن كەلگەن بىرنەشە قۇزىرلى ورىنداردىڭ بىرنەشە تەكسەرۋشىلەرى جۇمىس ىستەپ جاتىر ەكەن. كوپ ۇزاماي رەداكتسياعا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىس­ىنىڭ مامان­داندىرىلعان تابيعات قورعاۋ پروكۋرورىنىڭ كومەكشىسى ە.نايمانباەۆ قول قويعان انىقتاماسى, قر قارجى مينيسترلىگى قارجى­لىق باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ وقو بويىنشا ينسپەكتسياسىنىڭ باس مامانى, باس باقىلاۋشى-تەكسەرۋشىسى ءا.جۇماشەۆ قول قويعان اكتى, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى اكىمدىگىنىڭ تابيعي رەسۋرستار جانە تابيعاتتى پايدالانۋدى رەتتەۋ باسقارماسى باستىعىنىڭ ورىنباسارى ن.ورازىم­بەتوۆ, باس مامان-باس رەۆيزور ا.ءجۇمادىلوۆ, باس مامان ب.تاش­تانوۆ قول قويعان انىقتامالار كەلىپ ءتۇستى. سوڭعى انىقتامادا «جوعارىداعىلاردى ساراپتاي كەلە جۇرگىزىلگەن انىقتاۋ جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە ك.احاتتىڭ قىزمەتتىك حاتىنداعى مالىمەتتەر راستالمادى» دەگەن تۇجىرىم دا جاسالىپتى. البەتتە, قۇزىرلى ورىنداردىڭ تەكسەرۋ قورىتىندىلارى دەندرو­سايا­باقتاعى جاعدايدى وتە جاقسى دەپ بىرجاقتى دا باعالاماعانىن ايتىپ ءوتۋىمىز كەرەك. كەيبىر كەمشىلىكتەر انىقتالىپ, ونى جويۋدىڭ جولدارى دا ۇسىنىلعان. ەڭ باستىسى, دەندروساياباقتىڭ «دەنى ساۋ» ەكەن. باس جارىلىپ, كوز شىعىپ جاتىر دەيتىندەي قىلمىستار انىقتالماعان سياقتى... شارافاددين ءامىر.