بۇل وزگەرىستەر ەڭ الدىمەن ستيپەنديا تاعايىنداۋ ءۇشىن ۇمىتكەرلەردى كونكۋرستىق ىرىكتەۋ راسىمىنە, سونداي-اق كونكۋرسقا قاتىسۋ ءۇشىن كىرىس ولشەمشارتتارىنا قاتىستى بولماق.
اتاپ ايتقاندا, ستيپەندياتتاردى ىرىكتەۋ ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا اكادەميالىق باعدارلامالار ءۇشىن (ماگيستراتۋرا, دوكتورانتۋرا, رەزيدەنتۋرا) ۇمىتكەرلەردىڭ بارلىق ساناتتارىنا باكالاۆر نەمەسە مامان ديپلومى بويىنشا ورتاشا بالدى 3.3 دەڭگەيىندە بەلگىلەۋ جوسپارلانۋدا.
وسى ماقساتتا, «ماگيستراتۋرا» باعدارلاماسى بويىنشا ۇمىتكەرلەردىڭ كۆوتالىق ساناتتارى ءۇشىن اعىلشىن ءتىلىن مەڭگەرۋ دەڭگەيىنىڭ ولشەمشارتتارىن IELTS جۇيەسى بويىنشا 5.0 بالدان 5.5 بالعا دەيىن جوعارىلاتۋ جوسپارلانۋدا. بۇل رەتتە, «ينجەنەرلىك-تەحنيكالىق ماماندىق» ساناتى بويىنشا ۇمىتكەرلەرگە قويىلاتىن تالاپتار بۇرىنعى دەڭگەيدە – IELTS 5.0 قالادى, بۇل وسى سالاداعى كادرلاردى «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» پرەزيدەنتتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋى اياسىندا ەل ەكونوميكاسىن ۇدەمەلى تەحنولوگيالىق جاڭعىرتۋ ءۇشىن دايارلاۋ مىندەتتەرىنە بايلانىستى تۋىنداپ وتىر.
سونىمەن بىرگە, اعىلشىن ءتىلىن جەتكىلىكتى دەڭگەيدە (IELTS 6.5 جانە ودان جوعارى) مەڭگەرگەن, سونداي-اق GPA 3.3 جانە ودان جوعارى ديپلومى بار تۇلعالارعا كونكۋرسقا قاتىسۋ مۇمكىندىگىن بەرۋ كوزدەلۋدە. وسى شارا كونكۋرسقا قاتىسۋشىلار قۇرامىن كوبەيتۋ جانە ەكونوميكانىڭ باسقا سالالارىندا كادرلاردى دايارلاۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتتارىندا قابىلدانادى. سونىمەن بىرگە, وسى ساناتتا جۇمىس ءوتىلى مەن جۇمىس بەرۋشى ءوتىنىمىنىڭ بولۋىنا تالاپ قويىلمايدى. بۇل سانات ماگيستر دارەجەسىن الۋ ءۇشىن ستيپەندياتتاردىڭ باسقا ساناتتارىمەن قاتار, وقۋ ەلىنىڭ ءبىلىم بەرۋ جانە الەۋمەتتىك-مادەني ورتاسىنا بەيىمدەلۋ ماقساتىندا 2 ايعا دەيىنگى مەرزىمدە وقۋ الدىنداعى دايارلىقتان (Pre-Master's Program) ءوتۋ مۇمكىندىگىن بەرەدى.
بۇعان قوسا, ستيپەنديا تاعايىنداۋ ءۇشىن ۇمىتكەرلەردى كونكۋرستىق ىرىكتەۋ راسىمىنە دە ەلەۋلى وزگەرىستەردى ەنگىزۋ كۇتىلۋدە.
وسى جىلدىڭ ماڭىزدى جاڭالىعى – كونكۋرستىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىندە ۇمىتكەرلەردى ۋاجدەمەلىك جانە ۇسىنىم حاتتار بويىنشا ىرىكتەۋدىڭ ەنگىزىلۋى. ىرىكتەۋدى ءار كاسىبي باعىت بويىنشا بولەك سالالىق ساراپشىلار توپتارى وتكىزەدى. وسىندا ۇمىتكەرلەر ماماندىقتى, وقۋ باعدارلاماسىن, جوعارى وقۋ ورنىن جانە وقۋ ەلىن تاڭداۋ سەبەبى بويىنشا ناقتى دالەلدەمەلەر بەرۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار, ولاردىڭ بولاشاق زەرتتەۋ تاقىرىبى بويىنشا بەلگىلى جۇمىستارى بولۋى, سونداي-اق الىنعان ءبىلىمىنىڭ ەل ەكونوميكاسى دامۋى ءۇشىن تيگىزەتىن ىقپالىن انىق سارالاپ بەرۋى ءتيىس.
ۋاجدەمەلىك ەسسەنىڭ فورماتى بويىنشا ۇسىنىستار كونكۋرستىڭ اشىلۋىنا دەيىن الدىن الا ورتالىقتىڭ رەسمي سايتىندا جاريالانادى. جالپى, ۋاجدەمەلىك جانە ۇسىنىم حاتتار بويىنشا الدىن الا ىرىكتەۋ الەمدەگى كوپتەگەن ستيپەنديالدىق باعدارلامالاردا ايتارلىقتاي تارالعان تاجىريبە ەكەنىن اتاپ ءوتۋ كەرەك.
سونداي-اق, قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسى مەن تاريحىن ءبىلۋدى تەكسەرۋ جانە ۇمىتكەرلەردى پسيحولوگيالىق دياگنوستيكالاۋ تاسىلدەرىن وزگەرتۋ دە جوسپارلانۋدا. قولدانىستاعى جۇيە ۇمىتكەردىڭ بەيىندى دايارلىعى دەڭگەيىن, قاجەتتى بىلىكتىلىكتەر, بىلىمدەر مەن داعدىلاردىڭ بولۋىن, سونىمەن قاتار ولاردىڭ پسيحولوگيالىق قاسيەتتەرىن انىقتايتىن كەشەندى تەستىمەن اۋىستىرىلادى.
تاۋەلسىز ساراپاتامالىق كوميسسيا جۇمىسى ونىڭ قۇرامىنا قويىلاتىن تالاپتاردىڭ قايتا قارالۋىمەن جاڭعىرتىلادى. ياعني, تسك مىندەتى – ۇمىتكەرلەردىڭ كاسىبي دايىندىعىن باعالاۋ عانا, ونىڭ ىشىندە ماماندانۋدىڭ تاڭدالعان سالاسىندا تەوريالىق جانە تاجىريبەلىك بىلىمدەرىن انىقتاۋ. وسىندا ماماندانۋ بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ستراتەگيالىق جانە باعدارلامالىق قۇجاتتارىن ءبىلۋ دەڭگەيى دە انىقتالادى. سوندىقتان, تسك قۇرامى دا ۇمىتكەرلەردىڭ وقۋ بەيىمدەرىنە سايكەس سالالىق ساراپشىلار وكىلدەرىنەن قۇرىلادى.
سونىمەن, كونكۋرس 6 كەزەڭنەن تۇراتىن بولادى.
ءبىرىنشى كەزەڭدە تاۋەلسىز ساراپشىلار ۇمىتكەرلەردى ۋاجدەمەلىك جانە ۇسىنىم حاتتار بويىنشا ازىرلەنگەن ولشەمشارتتارعا سايكەس الدىن الا ىرىكتەۋدى وتكىزەدى. ەكىنشى كەزەڭدە ۇمىتكەرلەردىڭ شەت ءتىلىن مەڭگەرۋ دەڭگەيى انىقتالادى. ءۇشىنشى كەزەڭدە ۇمىتكەردىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرۋ دەڭگەيى سارالانادى. ءتورتىنشى كەزەڭدە ۇمىتكەرلەردى كەشەندى تەستىلەۋ جۇرگىزىلەدى. بەسىنشى كەزەڭدە تسك مۇشەلەرىمەن جەكە اڭگىمەلەسۋ وتكىزىلەدى. سودان كەيىن قورىتىندى ماتەريالدار قر مەملەكەتتىك حاتشىسى توراعالىق ەتەتىن شەتەلدە كادرلار دايارلاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق كوميسسيا قاراۋىنا جىبەرىلەدى.
ۇستىمىزدەگى جىلدا باعدارلاما شەڭبەرىندە تاعىلىمدامادان ءوتۋ تاسىلدەمەلەرى دە وزگەرتىلەدى.
2017 جىلدا شەتەلدىك ۇيىمداردا تاعىلىمدامادان ءوتۋ ءۇشىن كەلەسى ساناتتار: «عىلىمي قىزمەتكەرلەر» جانە «استانا» حالىقارالىق قارجىلىق ورتالىعى قىزمەتكەرلەرى» بەلگىلەندى.
سونداي-اق, شەتەلگە «بولاشاق» باعدارلاماسى ەسەبىنەن الەمدەگى جەتەكشى زەرتحانالار نەگىزىندە بەلگىلى عىلىمي زەرتتەۋلەر مەن تاجىريبەلەردى وتكىزۋدى قاجەتسىنگەن عىلىمي ۇيىمدار, جوعارى وقۋ ورىندارى نەمەسە ولاردىڭ عىلىمي بولىمشەلەرىنىڭ قىزمەتكەرلەرى عانا بارا الادى. بۇل وتاندىق عىلىمي-زەرتتەۋ الەۋەتىن نىعايتۋ ماقساتىندا جاسالادى.
ودان باسقا, سوت, پروكۋراتۋرا, سونداي-اق قارجى سەكتورىنىڭ «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ قۇرىلۋىنا قاتىستى قىزمەتكەرلەرى دە تاعىلىمداماعا جىبەرىلەدى. وسى شارا «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ 2015 جىلعى 25 قاراشاداعى № 144 جارلىعىن ورىنداۋ قاجەتتىلىگىنەن تۋىنداپ وتىر.
سوڭعىسى, مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى تسيفرلاندىرۋ, ىرىكتەۋ اشىقتىعى, بيۋروكراتياعا جول بەرمەۋ ءۇشىن وسى جىلى قۇجاتتاردى حقكو مەن EGOV ارقىلى ەلەكتروندى قابىلداۋعا تولىعىمەن اۋىسۋ قامتاماسىز ەتىلەدى. بۇل كونكۋرستىق ءراسىمدى جەڭىلدەتەدى, سونداي-اق كونكۋرسقا قاتىسۋشى ۇمىتكەرلەردىڭ ۋاقىت جانە قارجى شىعىندارىن ازايتادى.
كونكۋرستىق راسىمدەر مامىر ايىنان قازان ايىنا دەيىن ۇزدىكسىز رەجىمدە وتەدى, بۇل ۇمىتكەرلەرگە شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارىنا ءتۇسۋ ءۇشىن ساپالى دايىندالۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.