ەلباسى ن.نازارباەۆ حالىققا ارناعان جولداۋىندا: «قازاقستان – جاس, كوپۇلتتى, بولاشاعىنا سەنىمدى جانە قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان مەملەكەت! الدىمىزدا قانداي قيىندىقتار كەزدەسسە دە, ولاردى ەڭسەرە الاتىنىمىزعا سەنىمدىمىن. ءبىزدىڭ باستى كۇشىمىز – بىرلىكتە», دەگەن بولاتىن. وسى ورايدا, ياعني ەلدىڭ ىنتىماق-بىرلىگىن ساقتاۋدا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنا مول جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلىپ كەلەدى.
جاسىراتىنى جوق, ەتنومادەني ءبىرلەستىكتەردىڭ جۇمىسى ۇلكەن مەرەكەلەر مەن ايتۋلى كۇندەردە وتكىزەتىن مادەني ءىس-شارالارى ارقىلى كوبىرەك كورىنەدى. دەگەنمەن, تۇرعىندار اراسىنداعى تاتۋلىقتى نىعايتۋدا اتقارىپ وتىرعان, «جارنامالانبايتىن» جۇمىستارى ەرەن. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ جىل سايىن وتەتىن سەسسياسىندا نەگىزگى باعىتتار ايقىندالادى, جەرگىلىكتى جەرلەردە ءىس-شارالار جوسپارى بەلگىلەنەدى. ياعني, قوعامعا قاجەتتىلىگىن, ەل دامۋىنا اۋقىمدى ۇلەس قوسا الاتىنىن دالەلدەگەن, ءارى دۇنيە جۇزىندە بالاماسى جوق ينستيتۋت جۇمىسىندا سەسسيانىڭ الار ورنى ۇلكەن.
– ءبىز اسسامبلەيا سەسسياسىن شىن ءمانىندە اسىعا كۇتەمىز. سەبەبى, ءار سەسسيادا ناقتى تاپسىرمالار بەرىلەدى, باعىتتار ايقىندالادى. باعدارلامالار جاسالىپ, جوسپارلار تۇزىلەدى. مىسالى, بىلتىرعى جىلى سەسسيا «تاۋەلسىزدىك. كەلىسىم. بولاشاعى ءبىرتۇتاس ۇلت» تاقىرىبىندا ءوتتى. سول باسقوسۋدا قازاقستان پرەزيدەنتى بۇكىل ەل بويىنشا 1993 قوعامدىق كەلىسىم كەڭەسى جانە 820 انالار كەڭەسى قۇرىلعانىن, ولار حالىقتىڭ ناقتى ماسەلەلەرىن شەشۋمەن, جەرگىلىكتى دەڭگەيدە جانە ۇجىمداردا قاقتىعىستاردىڭ الدىن الۋمەن اينالىساتىنىن اتاپ ءوتتى. وسى ورايدا, وڭىرىمىزدە ارنايى جيىندار وتكىزىلىپ, قازاقستاندىق بىرتەكتىلىك پەن جالپىۇلتتىق بىرلىكتى نىعايتۋ مەن دامىتۋدىڭ ىرگەتاسى رەتىندە وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى نىعايتۋ جۇمىستارى تالقىلاندى.
سونىمەن قاتار, جاستار تاربيەسى باعىتىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردى دامىتۋدىڭ جايى سارالاندى. انالار كەڭەسىنىڭ جۇمىسىن اۋىل-ايماقتاردا جانداندىرۋ ماسەلەسى دە نازاردان تىس قالعان جوق. حالىققا جاقىنداسۋ ارقىلى وزگەرۋىمىز كەرەكتىگى ايتىلدى. كوپ ءىس-شارالاردى حالىقپەن بىرگە شەشۋىمىز كەرەك. مىنە, بۇل سەسسيادان كەيىنگى جۇمىستاردىڭ ءبىرى عانا. «ءبىز دوستىقتى قازاقستاندىقتاردىڭ بارلىق بۋىنىنىڭ باستى يگىلىگى رەتىندە ساقتاي بىلدىك. ءبىزدىڭ بىرەگەي جولىمىز – تەڭ قۇقىقتىلىق, ءبىر شاڭىراق استىندا ءومىر سۇرەتىن بارلىق ەتنوستىڭ بىرلىگى مەن كەلىسىمى حالىقتىڭ تىلەك-قالاۋىمەن تاڭدالدى. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى – تاۋەلسىزدىك جەمىسى. اسسامبلەيا كەز كەلگەن سىن-قاتەر تونگەن كەزدە جانە تاۋەلسىزدىكتىڭ بارلىق كەزەڭىندە ءاردايىم بيىكتەن تابىلدى», دەگەن ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ سول سەسسيادا ايتقان ءسوزى ءبارىمىزدىڭ جادىمىزدا. بۇل جولعى وتەتىن باسقوسۋدا تىڭ باستامالار كوتەرىلەتىنىنە كامىل سەنىمدىمىن. تۇراقتىلىق, بىرلىك, كەلىسىم – ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العالى بەرى ەلباسى الىپ كەلە جاتقان ەڭ ۇلكەن يدەيا, يدەولوگيا جانە ونى ءبىز ءاردايىم قولدايمىز. وسى باعىتتا جۇمىس ىستەيمىز. ياعني, الداعى ۋاقىتتا دا تەك قانا مادەني ءىس-شارالارمەن شەكتەلمەي, بۇگىنگىدەي باعدارلامالار بويىنشا جۇمىستى جالعاستىراتىن بولامىز. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ححV سەسسياسىنا وڭىردەگى دەلەگاتسيا قۇرامىندا قاتىسۋ مەن ءۇشىن ۇلكەن قۇرمەت پەن سەنىم دەپ بىلەمىن. الداعى سەسسيا بىزگە تىڭ كۇش, جاڭا سەرپىن بەرىپ, ناقتى ماقساتتار مەن مىندەتتەر قوياتىنى ايقىن. جانە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى. بىزگە ارتىلعان سەنىم ۇدەسىنەن شىعۋ ماقساتىندا جۇمىس ىستەيتىن بولامىز, – دەيدى «ىنتىماق» ەتنوسارالىق مادەني بىرلەستىگىنىڭ ءتورايىمى گاۋھار تولەپوۆا.
وسى ارادا ايتا كەتەلىك, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا 3 ميلليونداي حالىق, ونىڭ ىشىندە 700 مىڭعا جۋىعى وزگە ۇلت وكىلدەرى تاتۋ-ءتاتتى ءومىر سۇرۋدە. جالپى سانى 20 وبلىستىق ەتنومادەني بىرلەستىك جۇمىس ىستەيدى. ولاردىڭ اۋداندار مەن قالالاردا 51 فيليالى مەن 17 جاستار قاناتى, 11 جەكسەنبىلىك مەكتەبى بار. وڭىردە جىل سايىن ءار ەتنومادەني بىرلەستىك ءوزىنىڭ ءتىلى, مادەنيەتى جانە ءداستۇرى كۇندەرىن اتاپ وتۋدە. سونىمەن قاتار, ءار سالادا جەتىستىككە جەتكەن بەلسەندى ەتنوس وكىلدەرى جىل سايىن وبلىس اكىمىنىڭ «باۋىرمال» سىيلىعىمەن ماراپاتتالادى. قايىرىمدىلىقتى ۇيلەستىرۋدە «قامقور», «جۇرەكتەن جۇرەككە» اكتسيالارى ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى. سونداي-اق, ءوڭىر تاريحىندا العاش رەت ەتنومادەني بىرلەستىكتەر اراسىندا «دوستىق سىيى» اكتسياسى باستاۋ الىپ, «مەنىڭ ەلىم – قازاقستان!», «تاۋەلسىزدىك تۇعىرى – ماڭگىلىك ەل!», «قازاق داستارقانى», «يگراي, گارمون!», «دوستىق تىلەگى» سىندى بىرەگەي ءىس-شارالار وتكىزىلۋدە.
سونداي-اق, سەسسيا دەلەگاتتارى ەلىمىزدەگى بىرلىك پەن قوعامدىق كەلىسىمنىڭ باستاۋى – قازاقستان حالقىنىڭ ورتاق تاريحى ەكەنىن, عاسىرلار بويى تاعدىر تالايىنا ۇشىراعان حالىقتاردى قۇشاعىنا سىيدىرا بىلگەن قاسيەتتى ۇلى دالا كوپتەگەن ۇلىس پەن ۇلتتىڭ قۇتتى قونىسىنا اينالعانىن ايتۋدا. «باق تا, تاق تا تالاسقانعا بۇيىرمايدى, حالىقتىق ىستە جاراسقانعا بۇيىرادى», دەگەن دانا بابالارىمىز. ياعني, ەلىمىزدەگى ۇلت پەن ۇلىستار بىرلەسە اتقاراتىن يگىلىكتى ىستەر حالقىمىزدىڭ بىرلىگى مەن ىنتىماعىن بەرىك ەتە تۇسەتىنى ايقىن.
عالىمجان ەلشىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى