• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
مەديتسينا 21 ءساۋىر, 2017

قازاقستاندا جاستاردىڭ 79,6%-ى ءدىني كوزقاراستى جاقتايدى

350 رەت
كورسەتىلدى

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا «ايەلدەر ۇيىمدارىنىڭ جاستار اراسىنداعى ءدىني ەكسترەميزمنىڭ الدىن الۋداعى ءرولى» اتتى رەسپۋبليكالىق كونفەرەنتسياعا قاتىستى.

كونفەرەنتسياعا قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا مۇشەلەرى, ورتالىق جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, ۇكىمەتتىك ەمەس جانە حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ, ءدىني بىرلەستىكتەردىڭ وكىلدەرى, ستۋدەنت جاستار مەن ساراپشىلار قاتىستى.

مەملەكەتتىك حاتشى ەلباسىنىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى حالىققا جولداۋىندا ءدىني ەكسترەميزمدى ناسيحاتتاۋدىڭ الدىن الۋ جونىندە جۇمىس جۇرگىزۋ قاجەتتىگى تۋرالى مىندەتتەر قويعانىن جانە بۇل جۇمىستارعا ۇكىمەتتىك ەمەس سەكتور مەن ءدىني بىرلەستىكتەردى بەلسەندى اتسالىسۋعا شاقىرعانىن اتاپ ءوتتى.

بۇگىندە قازاقستانداعى جاستاردىڭ سانى 4 ملن. ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, قازىر جاستاردىڭ 79,6%-ى ءدىني كوزقاراستى جاقتايدى. ولاردىڭ اراسىنداعى ءدىندى بەلسەندى ۇستانۋشىلار ۇلەسى – 9,9%.

2013 جىلدان باستاپ پرەزيدەنت جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا ءدىن ىستەرى جونىندەگى وكىلەتتى ورگانمەن بىرلەسىپ, ەلىمىزدىڭ 10 وڭىرىندە «ايەل جانە ءدىن» اتتى جوبانى جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى.

مەملەكەتتىك حاتشى جاھاندانىپ كەلە جاتقان الەمدە سىن-قاتەرلەر ۇدەپ تۇرعان قازىرگىدەي كەزەڭدە زايىرلى قازاقستاننىڭ باستى مىندەتى ءدىني ەكسترەميزممەن كۇرەس سالاسىنداعى سىندارلى ءارى ءتيىمدى مەملەكەتتىك ساياسات جۇرگىزۋ بولىپ سانالاتىنىن اتاپ ءوتتى.

ءدىندار ادامداردىڭ راديكالدانۋىنا ىقپال ەتەتىن نەگىزگى اقپارات كوزى ينتەرنەت بولىپ وتىر. بيىلعى ءبىرىنشى توقساندا قازاقستاندىق ينتەرنەت كەڭىستىكتە تەرروريزم جانە ەكسترەميزم يدەيالارىن تاراتۋ باعىتىنداعى 100 مىڭنان استام دەرەك انىقتالىپ, ولاردى جويۋ شارالارى جۇرگىزىلدى. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جۇيەلى جۇمىسى ارقاسىندا بىلتىرعى 6 اي ىشىندە ەكسترەميزم جانە تەرروريزم نىشانى بار 315 قىلمىس تىركەلگەن. 12 ەكسترەميستىك اكتىنىڭ جولى كەسىلدى. مەملەكەت تاراپىنان حالىقتىڭ ءتۇرلى توپتارىنىڭ اراسىندا ماقساتتى تۇردە الدىن الۋ جۇمىستارى جۇيەلى جۇرگىزىلۋدە. ءداستۇرلى ەمەس ءدىني باعىتتى ۇستانۋشىلاردىڭ 32%-ى ارناۋلى ساۋىقتىرۋ شارالارىمەن قامتىلدى.

ءدىني ەكسترەميزم مەن تەرروريزمگە قارسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ءىس-قيمىلدىڭ 2013-2017 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ جۇزەگە اسۋى ارقاسىندا ەل تۇرعىندارىنىڭ شامامەن 90%-ىن قامتىعان ءتۇسىندىرۋ جانە الدىن الۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. سالافيلىك اعىمنىڭ 70-كە جۋىق جەتەكشىسى مەن بەلسەندىسىنىڭ قازاقستان قوعامىنىڭ قۇندىلىقتارىنا دەگەن كوزقاراسىنداعى قاتەلىكتەردى تۇزەتىپ, ءداستۇرلى تۇسىنىككە ورالۋىنا جاعداي جاسالدى. شەتەلگە ءوتىپ كەتىپ, تەرروريستەرمەن بىرگە اسكەري ءىس-قيمىلدارعا قاتىسپاق بولعان 91 قازاقستاندىقتىڭ جولىنا توسقاۋىل قويىلدى. تەرروريستىك جانە ءدىني-ەكسترەميستىك سيپاتى بار قىلمىسى ءۇشىن 123 ادام سوتتالىپ, جازاسىن وتەۋدە.

گۇلشارا ابدىقالىقوۆا جاستار مەن ايەلدەردىڭ بويىندا ءدىني ەكسترەميستىك ۇيىمداردىڭ ناسيحاتتارىنا قارسى تۇراتىن بەرىك يممۋنيتەت قالىپتاستىرۋ قاجەتتىگى قازىرگى ماڭىزدى مىندەت بولىپ سانالاتىنىن اتاپ ءوتتى.

ءىس-شارا سوڭىندا مەملەكەتتىك حاتشى ايەلدەر مەن جاستار اراسىنداعى ءدىني ەكسترەميزمگە قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى بىرقاتار ناقتى مىندەتتەردى بەلگىلەپ بەردى.

سوڭعى جاڭالىقتار