يگى ىزدەنىس

اۋىل مەن قالا مەكتەپتەرىندەگى ءبىلىم دەڭگەيلەرىن تەڭەستىرمەك تەحنيكانىڭ دامۋى, تەحنو­لو­گيانىڭ ورىستەۋى ءبىلىم سالا­سى­نا دا تىڭ وزگەرىستەر اكەلىپ, وقىتۋدىڭ ۇدەمەلى ۇدەرىسىنە جول اشىپ جاتىر. سونىڭ ءبىرى ەلەكتروندىق وقىتۋ جۇيەسى دەر ەدىك. وتاندىق ءبىلىم بەرۋدى دا­مىتۋدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى مەم­لەكەتتىك باسىم باعىت­تا­رى­نىڭ ءبىرى وسى ەلەكتروندىق وقى­تۋ جونىندەگى ىزدەنىس دەۋگە بو­لادى. وسى ماسەلە تۋرالى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىندە ار­نايى بريفينگ وتكىزىلىپ, وقىتۋ­دىڭ جاڭا جۇيەسى تۋرالى جان-جاقتى مالىمەتتەر بەرىلدى. مي­نيسترلىكتىڭ ستراتەگيالىق جوسپارلاۋ جانە اقپاراتتىق تەحنولوگيالار دەپارتامەنتىنىڭ دي­رەك­تورى نۇرعالي ارشابەكوۆ­تىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, العا ماقسات ەتىپ قويعان جاس ۇرپاققا ومىرلىك ءبىلىم بەرۋ قاعيداسى وقىتۋدىڭ جاڭا رەسۋرستارىمەن تولىقتىرىلىپ, جىلدامدىعى 4-10 مبيت/سەك بولاتىن كەڭ جو­لاق­تى ينتەرنەت ارقىلى ىسكە اسى­رىلماق. ياعني, ەلەكتروندىق وقىتۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ ارقىلى وقۋ پروتسەسىن اۆتوماتتاندىرۋ جانە ستاتيستيكانى, ناقتىلاي ءتۇس­سەك ەلەكتروندىق جۋرنال, كىتاپحانا, ساباق كەستەسى, كۇندە­لىك, اتا-اناعا sms-حابارلاما ار­قىلى مالىمەتتەر بەرىپ وتىرۋ كوزدەلگەن. مۇنداي ىزدەنىس جاپونيادا الدەقاشان جۇزەگە اس­ىپ, ءار وقۋشى جەكە كومپيۋتەردى كىتاپپەن قاتار قولدانۋ ار­قىلى ەلەكتروندىق وقۋلىقتى دا قوسا پايدالانا الادى ەكەن. بۇل وقۋشىنىڭ ءبىلىم الۋعا قول جەتىمدىلىگىن ارتتىرۋمەن قاتار, مۇ­عالىمدەردىڭ ىزدەنىسىنە دە ءمۇم­كىندىك تۋعىزىپ, الەمدىك كە­ڭىستىككە شىعۋىنا جول اشادى. باستى ماقساتىنا كەلەتىن بول­ساق, مەكتەپكە دەيىنگى, باستاۋىش سىنىپتاردا وقۋشىلار جاس ەرەك­شەلىكتەرىنە قاراي ويىن تۇرلەرىمەن وي-ءورىسىن كەڭەيتۋ, بەسىنشى سىنىپتان باستاپ وقۋ­لىقتى ىسكە قوسۋعا باۋلۋ, ال جو­عارى وقۋ ورىندارىندا بۇل عى­لىمي زەرتتەۋلەر جاساۋعا جاع­داي جاساۋ, ت.ب. ارينە, مۇنداي الەمدىك ءىستى جۇزەگە اسىرۋعا دايىندىق جۇ­مىس­تارى قالاي اتقارىلۋدا دەگەنگە كەلەر بولساق, ول قازىردەن باستاپ قولعا الىنىپتى. بۇل ەكى كەزەڭ دە جۇزەگە اسىرىلادى. 2011-2015 جىلدارى كەڭ جولاق­تى ينتەرنەتكە قوسىلىپ, ون وقۋ­شى ءبىر كومپيۋتەردە جۇمىس ىستەيتىن بولسا, 2016-2020 جىل­دارى ءاربىر وقۋشىعا جەكە كومپيۋتەر قويىلادى. وسى ىزدەنىس اۋىل مەكتەبى مەن قالا مەك­تەبىنىڭ اراسىنداعى الشاقتىق­تى جويا وتىرىپ, ءبىر دەڭگەيدە ءبىلىم الۋعا جاعداي جاساماق. قا­زىرگى كەزدە اۋىل مەكتەپتەرىندەگى كومپيۋتەر, ينتەراكتيۆتى تاق­تا­لاردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى جويىل­ماق. وسى ءىستىڭ نورماتيۆتىك-قۇ­قىقتىق بازاسىن حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي جاساۋ, ماماندار ازىرلەۋ ماسەلەسى ءبىرىنشى كەزەككە شىعارىلىپتى. مىسا­لى, تاپسىرمالار مەن ەرەجەلەردى, ستاندارتتاردى مەكتەپكە, كا­سىپتىك ءبىلىم بەرەتىن مەكەمەلەرگە, جوعارى وقۋ ورىندارىنا لاي­ىقتاۋ جۇمىسىنا قارجى مو­لىنان قاراستىرىلعان. مىسا­لى, ەلەكتروندى وقۋ جۇيەسىن پاي­دالانۋ بويىنشا بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارىنا بيىل 184,8 ميلليون تەڭگە بولىنسە, 5-11 سى­نىپتارعا ارنالعان ساندىق ءبىلىم رەسۋستارىنا رەسپۋبلي­كا­لىق بيۋدجەتتەن 203, 1 ميلليون تەڭگە قاراستىرىلعان ەكەن. 2011-2012 جاڭا وقۋ جىلىنان باستاپ الماتى, استانا قالا­لا­رى مەن قاراعاندى وبلىسىنىڭ 44 ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسىندە پي­لوت­تىق جوبا ىسكە قوسىلسا, كەلەسى جىلى مۇنداي ىزدەنىس 537 ءبىلىم بەرۋ ۇياسىندا ورنىعاتىن بولادى. 2013 جىلى بۇل كورسەت­كىش 926-عا جەتەدى. جالپى, 2 جىل­عا بولىنگەن قارجى 39,5 ميل­ليارد تەڭگە ەكەن. وسى ارادا مىنا ءبىر نارسەنى ايتا كەت­كەندى ماقۇل كورىپ وتىرمىز. ول – ەلەكتروندىق وقۋلىق كى­تاپ­تىڭ ورنىن باسادى دەگەن وي بولماۋ كەرەكتىگى. كىتاپ قاشاندا ءوز قۇنىن جويمايدى. تەك سول كىتاپقا كومەكشى قۇرال, قا­شىق­تىقتان وقىتۋدى باياندى ەتۋ جۇمىسىن ورنىقتىرۋ. اسىرەسە, بۇل ىزدەنىس وتانىمىزداعى مەكتەپكە بارا الماي وتىرعان 900 مىڭنان اسا ۇل مەن قىزعا ۇلكەن سەپتىگىن تيگىزبەك. ولاردىڭ ءار­قاي­سىسى جەكە كومپيۋتەرگە يە بو­لىپ, قاشىقتىقتان وقىتۋ بوي­ىنشا ۇزدىكسىز ءبىلىم الۋىنا مۇمكىندىك جاسالىنادى. مۇن­داي قادام اۋىل بالاسىنا دا, قالادا تۇراتىن وقۋشىلارعا دا تەڭ دارەجەدە كورسەتىلەدى. سۇلەيمەن مامەت.