اۋىلداعى باستى ماسەلەلەر دەپۋتاتپەن كەزدەسۋدە ءسوز بولدى
شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى جارما اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى نۇرلىبەك ەسبولوۆتىڭ ايتۋىنشا, وڭىردەگى جول, سۋ, تۇرعىن ءۇي ماسەلەلەرى وتكىر كۇيدە قالىپ وتىر. سەبەبى, بۇگىنگى تاڭدا تۇرعىن ءۇي ماسەلەسى كەزەك كۇتتىرمەيتىن شارۋاعا اينالعان. جارما وڭىرىندە جالعىزىلىكتى قارتتار مەن ديپلومىن قولىنا الىپ, اۋىلعا كەلگەن جاستارعا باسپانا كەرەك. اۋىلدا وسىعان وراي ەكى 16 پاتەرلى ءۇيدىڭ جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتارى دايىن ەكەن.
– ەندى وسى جوبا بيىلعا جوسپارلانعاندىقتان قارجى بولسەڭىزدەر دەپ وتىرمىز, – دەدى نۇرلىبەك ەسپولوۆ اۋىلدىڭ جاعدايىن سۇراپ ارنايى ىسساپارمەن كەلگەن پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى نۇرتاي سابيليانوۆقا ءوتىنىش جاساپ. ويتكەنى, ەلدى مەكەندەردە ينفراقۇرىلىمداردى جوندەۋ حالىقتىڭ كوپتەن بەرى كەلە جاتقان پروبلەماسى.
ال اياگوز – وبلىستاعى عانا ەمەس, ەلىمىزدەگى الەۋەتى زور شاعىن قالانىڭ ءبىرى. قالا حالقى نەگىزىنەن تەمىر جولدا جانە اۋماقتا ورنالاسقان بەس اسكەري قالاشىقتا جۇمىس ىستەيدى. جۇمىسسىزدىق پروبلەماسى جوق, بىراق اۋىز سۋدىڭ ازابىن اياگوزدىكتەر ءبىر كىسىدەي تارتىپ كەلەدى. تۇرعىنداردىڭ 60 پايىزى اۋىز سۋعا ءزارۋ, سۋ جانە جىلۋ قۇبىرلارى ەسكىرىپ, توزىپ كەتكەن. تۇرعىن ءۇي دە قات ماسەلە, قالادا سوناۋ 1930 جىلى تۇرعىزىلعان 117 ءۇي بار. ونى ءسۇرىپ تاستاپ, ورنىنا ەكى بەس قاباتتى ءۇيدى تۇرعىزۋ قولعا ەندى عانا الىنعان ءىس.
– شىعىس قازاقستان وبلىسىندا «اقبۇلاق» باعدارلاماسى بويىنشا اۋىز سۋ ماسەلەسىن شەشۋدە 30-دان ارتىق جوبا قارجىلاندىرىلدى, بۇيىرسا اۋىز سۋ كەلىپ قالار. سونداي-اق, جۇرت جيىرما شاقتى جىلدان بەرى كۇتكەن «شار – قالباتاۋ» اراسىنداعى جول سالىنادى. ول ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 2 ملرد 650 ملن تەڭگە كولەمىندە قاراجات ءبولىندى. جۇمىستار اقپان ايىنان باستالادى, – دەدى دەپۋتات نۇرتاي سابيليانوۆ وڭىردەگى كەزدەسۋىندە.
جول ماسەلەسىنىڭ وڭ شەشىمىن تاباتىنىنا اياگوز, جارما اۋداندارىنداعى بىرقاتار اۋىلدار مەن شار قالاسىنىڭ تۇرعىندارى ريزاشىلىق ءبىلدىردى. بىراق, حالىق بۇل ءىس ساتىمەن اياقتالسا جانە جولعا كەتكەن قارجى ءتيىستى ورنىنا جۇمسالسا دەگەندى ايتتى. سەبەبى, جولدى سالعانمەن, ەكى اي وتپەي جاتىپ, ول شۇرق تەسىلىپ, جۇرۋگە جاراماي قالادى. بۇعان مىسال رەتىندە سەمەي قالاسىنداعى جىل سايىن قارجى ءبولىنىپ, جوندەلەتىن, بىراق ساپاسىز بولعاندىقتان, حالىقتىڭ كوڭىلى تولمايتىن جولداردى ايتا كەتۋگە بولادى.
سونداي-اق, الداعى ۋاقىتتا سەمەي قالاسىنىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا كوڭىل بولىنەدى. بۇل دا بولسا قالا شەتىندە اۋىز سۋسىز, جارىقسىز وتىرعان حالىققا يگى كومەكتىڭ ءبىرى. ناقتى ايتقاندا, ەلەكتر جارىعىن تارتۋعا, كوشەلەردى جوندەۋگە ءتيىستى قاراجات ءبولىنىپتى. بىراق سول ءوز ماقساتىندا جۇزەگە اسسا, سوعان وراي حالىق ريزا بولىپ جاتسا, قۇبا-قۇپ. ايتپەسە, قاراجات ءبولىنىپ, سودان ونىڭ قايدا كەتكەندىگىن مايشام الىپ ىزدەۋ, سوتقا جۇگىنۋ كۇندەلىكتى كورىنىسكە اينالىپ بارادى. سوندىقتان دا, بولىنگەن قاراجاتتى ءتيىمدى, ماقساتىنا ساي جۇمسايتىن بولسا, ءار ەلدى مەكەندە ورىن الىپ وتىرعان ءوتكىر ماسەلەلەردى شەشۋگە بولادى.
راۋشان نۇعمانبەكوۆا
شىعىس قازاقستان وبلىسى