وڭىرلەرگە بارىپ, جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن كەزدەسۋ بارىسىندا جابايى جانۋارلاردى, اڭ-قۇستاردى زاڭدى جانە زاڭسىز اۋلاۋدىڭ كوبەيىپ كەتكەندىگى سەبەپتى ولاردىڭ كەيبىر ءتۇرلەرىنىڭ مۇلدە ازايىپ بارا جاتقاندىعى تۋرالى دەرەكتەردى ەستىدىك.
بۇگىنگى كۇنى قازاقستاندا بالىقتىڭ 104 ءتۇرى, قۇستىڭ 488 ءتۇرى جانە سۇتقورەكتىلەردىڭ 175 ءتۇرى ءومىر سۇرەدى. ولاردىڭ اراسىندا ءسۇت قورەكتىلەردىڭ 34-ءى, قۇس ءتۇرلەرىنىڭ 59-ى اڭشىلىقتىڭ نەگىزگى نىساناسىنا اينالىپ وتىر ەكەن. الايدا, وسى جابايى جان-جانۋارلاردى قورعاۋ ماسەلەسىنىڭ جۇيەلى رەتتەلمەۋىنىڭ جانە ادامداردىڭ قورشاعان ورتاعا كەلتىرىپ وتىرعان زيانكەس ارەكەتتەرىنىڭ سالدارىنان ولاردىڭ سانى ازايىپ, جويىلىپ بارا جاتقاندىعى الاڭداتادى.
ۇكىمەت تاراپىنان جابايى جانۋارلاردى قورعاۋ, ولاردىڭ ءوسىمىن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارىنىڭ ءالى دە جەتكىلىكسىز ەكەندىگىن ايتۋىمىز كەرەك. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ تەك كوكتەم كەزىندە قۇستار مەن جان-جانۋارلاردى اتۋعا ۋاقىتشا تىيىم سالۋ تۋرالى بۇيرىعى بۇل ءماسەلەنى تولىققاندى شەشپەيدى.
رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, قازىر قازاقستاننىڭ كەيبىر قورىقتارىندا قاسقىرلار جوقتىڭ قاسى دەۋگە بولادى. كەزىندە جابايى اڭ-قۇسقا اسا باي بولعان سىر بويىندا وسى كۇندەرى قويان, ارقار, تاۋەشكى, قىرعاۋىل, جابايى شوشقا جويىلىپ كەتۋدىڭ الدىندا تۇر.
جانۋارلار الەمىنە نەگىزگى قاۋىپ-قاتەرلەر ادامدار تاراپىنان جاسالىپ جۇرگەن اڭشىلىق پەن براكونەرلىكتىڭ اسەرىنەن بولىپ وتىر. قازىرگى تاڭدا, ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا, ەلىمىزدە ەسەپكە الىنعان, تىركەلىپ, پايدالانىلىپ جۇرگەن 247 مىڭ اڭشىلىق قارۋ بار كورىنەدى. ءالى دە بولسا تىركەلمەي, قولدا جۇرگەن قارۋدىڭ بار ەكەندىگى دە جاسىرىن ەمەس. كوپتەگەن جابايى جانۋارلار وسى فاكتورلاردىڭ زاردابىنان اۋىپ كەتىپ جاتىر. ساندارى دا جىل وتكەن سايىن ازايا تۇسۋدە.
حايۋاناتتار – تابيعاتتىڭ قايتالانباس, گەنەتيكالىق بىرەگەي تۋىندىسى, ولاردىڭ اربىرەۋىن تولىقتاي قۇرتىپ الۋ دەگەنىمىز – تابيعاتتىڭ باعا جەتپەس سىيىنان ايىرىلۋمەن بارابار. لاستانعان سۋ مەن اۋانى دا تازارتۋعا, قالپىنا كەلتىرۋگە بولادى, ال جويىلىپ كەتكەن بيولوگيالىق ءتۇردى قايتا تۋدىرۋ, دۇنيەگە قايتا كەلتىرۋ مۇمكىن ەمەس!
سوندىقتان وسى اسا ماڭىزدى ماسەلەگە ەل ۇكىمەتىنەن باستاپ, قالعان بارلىق ءتيىستى مەكەمەلەر باسا نازار اۋداراتىن كەز كەلدى دەپ ەسەپتەيمىز. ويتكەنى, ەل ەكولوگياسىندا ۇلكەن ءرول اتقاراتىن جابايى جانۋارلار مەن اڭ-قۇستاردىڭ سانىن ءتيىمدى رەتتەۋ مۇقتاجدىعى پايدا بولىپ وتىر. ولاردى قورعاۋ ماقساتىندا كەيبىر تۇرلەرىن اتۋعا, اۋلاۋعا كەمىندە بەس جىلعا دەيىن موراتوري جاريالانسا, نۇر ۇستىنە نۇر بولماق.
مۇرات باقتيار ۇلى,
سەنات دەپۋتاتى