قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆتىڭ جولداۋىن العاشقىلار قاتارىندا قولداپ, ارنايى مالىمدەمە جاساعان «اۋىل» حالىقتىق-دەموكراتيالىق پاتريوتتىق پارتياسى جاڭا ءداۋىر جاڭعىرۋىنان جاقسىلىقتار كۇتەدى. ماڭىزدى جوبادا ەكونوميكاداعى تەحنولوگيالىق جاڭارۋدى جەدەلدەتۋ, ەكسپورتتى ءارتاراپتاندىرۋ, ادامي كاپيتال ساپاسىن جاقسارتۋ, كاسىپكەرلىكتى ىنتالاندىرۋ ايرىقشا اتاپ كورسەتىلگەن. بۇل ەل ىشىندەگى سەرپىلىسكە ەكپىن بەرەتىنى اقيقات.
جاھاندىق باسەكەلەستىككە قابىلەتتىلىك سالاداعى ءتيىمدى رەفورمالارمەن قاتار, اگرارلىق عىلىمي زەرتتەۋلەرگە سالىناتىن ينۆەستيتسيا كولەمىن ارتتىرۋدى مىندەتتەيدى. مۇنىڭ ءتيىمدى قايتارىمى بولاتىنى جولداۋدا اشىق ايتىلدى. ءبىزدىڭ عزي جۇمىس تاجىريبەسى نازار سالارلىق ماسەلەلەر قاتارىندا ورمان شارۋاشىلىعىن دامىتۋ قاجەتتىگىن العا تارتادى. قازاقستاندا ورمان تىم از. جاسىل بەلدەۋ قورىنىڭ قۇرامىن نەگىزىنەن قايىڭ, قاراعاي, ەمەن, ۇيەڭكىمەن شەكتەي الامىز. وسىمدىكتەر الەمىنىڭ 17 پايىزى عانا اعاش. ونىڭ ءوزى, كوبىنەسە تابيعاتتىڭ بەرەگەن قولىمەن بوي تۇزەۋدە. بۇل ورايدا دەندروباقتىڭ ء(تۇر مەن تەك قورى) ماڭىزى كۇشەيە تۇسپەك. ءبىز وسىناۋ يگىلىكتى ىسپەن جارتى عاسىر بويى اينالىسىپ كەلەمىز. بىراق, قارجىلاندىرۋ ماسەلەسى قولبايلاۋ جاساۋدا.
1960 جىلى قۇرىلعان دەندروباقتىڭ اۋماعى 44,3 گەكتاردى الىپ جاتىر. مۇندا وسىمدىكتىڭ 2 مىڭنان استام ءتۇرى زەرتتەلگەن. بۇگىندە سونىڭ 30 ۇيالاس تارماعى مەن 95 تەكتى قۇرايتىن 800 ءتۇرى ساقتالىپ قالدى. جاعراپيالىق تەگىن تارقاتساق, دەندروباقتاعى وسكىندەردىڭ 25,6 پايىزى ەۋروپالىق, 22,5-ءى سىبىرلىك, 21,1-ءى سولتۇستىكامەريكالىق, 14,4-ءى قيىرشىعىستىق, 9,2-ءى جاپون-قىتاي اۋماقتىق, 7,2 پايىزى ورتاازيالىق ءتۇپ تامىرعا جاتادى. ولار اعاشتار, بۇتالار, سايالى وسكىندەر جانە جارتىلاي بۇتاق تارامدارى بولىپ, ءۇش ءدالىزدى ءتورت توپقا بولىنەدى. قازىرگى كۇنى عالىمدارىمىز تابيعاتپەن نەعۇرلىم ۇيلەسىمدى بايلانىستى قامتاماسىز ەتەتىن باۋ-باقشا وتىرعىزۋ ونەرىنىڭ قايتالانباس نەگىزىن قالىپتاستىردى.
دەندروباقپەن قولتىقتاس ورنالاسقان اربورەتۋم مەن پوپۋلەتۋمنىڭ قۇندىلىقتارىمىزدى ەسەلەۋدەگى ورنى دا ولشەۋسىز. تابيعاتتىڭ قاتالدىعىنا قاراماستان, وسىناۋ 11 گەكتارلىق القاپتا اسا قۇندى ءوسىمدىكتەر جايقالىپ تۇر. قازىرگى ساقتالعانىنىڭ ءوزى 400 تۇرگە جاقىندايدى. ءارتۇرلى ماقسات-تارداعى اعاشتاردى ايتپاعاننىڭ وزىندە, دارىلىك شوپتەر, سان الۋان گۇلدەر, سايالى بۇتاقتار, جەمىس-جيدەكتەردىڭ قاتارى قالىڭداي تۇسكەن. بۇگىندە بۋراباي دەندروباعىنا قاتىستى 150-دەن استام عىلىمي ەڭبەك جازىلىپ, ۇجىمدىق جيناقتارمەن قاتار, 70-كە تارتا كىتاپ جارىق كوردى. سونداي-اق, وننان استام كانديداتتىق جانە دوكتورلىق ديسسەرتاتسيالار قورعالدى.
قورىتا ايتقاندا, جاڭا ءداۋىردىڭ جولداۋى عالىمدار جۇمىسىن جانداندىرا تۇسەدى دەگەن سەنىمدەمىز.
بولات مۇقانوۆ,
«اۋىل» پارتياسى ساياسي كەڭەسىنىڭ مۇشەسى, قازاق ورمان شارۋاشىلىعى عزي باس ديرەكتورى, اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمدارىنىڭ دوكتورى
اقمولا وبلىسى,
بۋراباي كەنتى