ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىنەن كەيىنگى جۇمىس ساپارى بەيسەنبى كۇنى الماتىدا جالعاستى. پرەزيدەنت «دوستىق ءۇيىن» سالتاناتتى تۇردە اشتى. بۇل عيماراتتىڭ ۇلتىمىز ءۇشىن دە, قازاقستاندا اۋىزبىرشىلىكپەن ءومىر ءسۇرىپ وتىرعان ۇلىستار ءۇشىن دە ورنى بولەك. «دوستىق ءۇيىندە» تاۋەلسىزدىكتى تاتۋلىقپەن تۇعىرلى ەتۋ شارالارى ۇدايى تالقىلانىپ قانا قويماي, ناقتى ىسكە استى. باسقاسىن ايتپاعاندا, تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعىن, ياعني تمد-نى قۇرۋ تۋرالى تاعدىرشەشتى شەشىمنىڭ وسى ۇيدە قابىلدانعانى, قۇجاتتارعا وسى عيماراتتا قول قويىلعانى بەلگىلى.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بەيسەنبى كۇنى قايتا جوندەۋدەن وتكەن, رەسمي تۇردە «دوستىق ءۇيى – ەتنوسارالىق قارىم-قاتىناستاردى زەرتتەۋ جونىندەگى ورتالىعى» دەپ اتالاتىن عيماراتتىڭ قايتا اشىلۋ راسىمىنە قاتىستى. بۇل عيمارات ەكى جىلدان بەرى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلدى. ناۋرىز ايىندا قايتا سالىنعانداي جاڭعىرىپ شىعا كەلگەن «دوستىق ءۇيى» بۇل كۇنى ءوز شەجىرەسىندەگى ايتۋلى ساتتەردى باستان وتكەردى. عيماراتتىڭ كەڭ حوللىندا قازاقستاندا ىنتىماقپەن ءومىر ءسۇرىپ جاتقان ۇلتتاردىڭ كورمەسى ۇيىمداستىرىلدى. سان-الۋان مادەني ورنەكپەن ءبىرىن ءبىرى بايىتقان كورمە بارشامىزدىڭ ورتاق بايلىعىمىز دەگەندەي, بۇل شارا كوڭىلگە شۋاق ۇيالاتتى. بايدىبەك بابا ايتقانداي: «ءبىر ءۇيدىڭ بالاسىنداي, ءبىر قولدىڭ سالاسىنداي» دەيتىن ساليقالى باسقوسۋ, ەمەن-جارقىن, رياسىز جۇزدەسۋلەر – بۇگىنگى قازاقستاننىڭ تىنىس-تىرشىلىگىنىڭ جارقىن كورىنىسى ىسپەتتى اسەر قالدىردى.
سونىمەن, ەلەۋلى شاراعا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنان سايلانعان بىرقاتار ءماجىلىس دەپۋتاتتارى, ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ جەتەكشىلەرى مەن وكىلدەرى جانە مادەنيەت ءمينيسترى مۇحتار قۇل-مۇحاممەد پەن قالا اكىمى احمەتجان ەسىموۆ قاتىستى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ «دوستىق ءۇيىنىڭ» قايتا جوندەۋدەن وتكىزىلگەن عيماراتىن ارالاپ كورىپ, ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ وكىلدەرىمەن اڭگىمەلەستى, وي ءبولىستى.
ايتۋلى وقيعا بارىسىندا ەلباسى تاريحىمىزدىڭ تاماشا جادىگەرى – ساق داۋىرىنەن قالعان التىن ادامنىڭ رەكونسترۋكتسيالانعان جاڭا كوشىرمەسىنە نازار اۋداردى.
قۇرمانعازى كوشەسىندەگى تالاي كەلەلى جيىنداردى قابىلداعان بۇل عيماراتتا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ باسشىلىق ورگاندارى, 19 ەتنومادەني بىرلەستىك, مەملەكەتتىك جانە ءتۇرلى ەتنوس تىلدەرىن وقىتۋمەن اينالىساتىن 9 جەكسەنبىلىك مەكتەپ ورنالاسقان. دوستىق ءۇيىنىڭ عيماراتى 1999 جىلى ۇكىمەتتىڭ ارناۋلى قاۋلىسىمەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ جەتەكشى ورگاندارىنىڭ قۇزىرىنا بەرىلگەن بولاتىن.
«دوستىق ءۇيىنىڭ» جۇمىسىنىڭ باستى باعىتى مەن قىزمەتىنىڭ ماقساتى – وتاندىق مادەنيەت پەن عىلىمدى دامىتۋداعى وندىرىستىك-شارۋاشىلىق قىزمەتتەردى جۇزەگە اسىرۋعا قولداۋ كورسەتۋ ەكەنىن دە ايتا كەتۋ كەرەك.
بۇگىندە «دوستىق ۇيىندە» ۇلتارالىق قاتىناستار پروبلەماسىن زەرتتەۋمەن اينالىساتىن ورتالىق جۇمىس ىستەيدى, ول قازاقستان حالقىنىڭ تىلدەرى مەن مادەنيەتىن جانداندىرۋ ءجونىندەگى الەۋمەتتىك باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىرۋعا, ۇلتارالىق قاتىناستار مەن قوعامداعى ەتنومادەني بايلانىستاردى نىعايتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا عىلىم مەن مادەنيەت سالاسىندا عىلىمي زەرتتەۋ قىزمەتىن جۇرگىزۋگە اتسالىسادى.
«دوستىق ءۇيى» 1972 جىلى ساۋلەتشىلەر ر.سەيدالين, ل.تيمچەنكو جانە ح.ياكۋپباەۆتىڭ جوباسى بويىنشا سالىنعان ەكەن. ساۋلەت ونەرىنىڭ دە تاماشا تۋىندىسىنا اينالعان عيماراتقا 1974 جىلى قازاق كسر مەملەكەتتىك سىيلىعى بەرىلگەن. 2006 جىلدىڭ 29 جەلتوقسانىندا «دوستىق ءۇيى» رمك بازاسىندا ۇلتارالىق قاتىناستار پروبلەماسىن زەرتتەۋ ورتالىعى قۇرىلدى.
تاۋەلسىزدىك تۇسىندا عيماراتتى قايتا تۇلەتىپ, كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن 2008-2010 جىلدارى 726 ميلليون تەڭگە ءبولىندى. كوكتەممەن بىرگە, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 20 جىلدىعىنا وراي, كوركەم كەلبەتكە كوشكەن «دوستىق ءۇيى» ۇلتتىق ناقىشپەن بەدەرلەنگەن.
ءاۋ باستا جوباسى كيىز ءۇي, كۇمبەزى شاڭىراقتى ەتىپ كوتەرىلگەن عيمارات بارلىق كەزدە دە تاتۋلىق شۋاعىن شاشاتىن كيەلى ءۇي بولىپ قالا بەرگەي!
ايناش ەسالي, الماتى.