گۇزەل تاگيرقىزى مانيۋروۆا
بالۋان. ەڭبەك سىڭىرگەن سپورت شەبەرى
استانا قالاسى
1978 جىلى 24 قاڭتاردا رەسەي فەدەراتسياسى موردۆا رەسپۋبليكاسىنىڭ استاناسى – سارانسك قالاسىندا تۋعان.
2010 جىلعى قاڭتاردان بەرى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتى.
– وليمپيالىق ويىنداردىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى (ريو-دە-جانەيرو, 2016), 75 كگ;
– وليمپيالىق ويىنداردىڭ قولا جۇلدەگەرى (لوندون, 2012), 72 كگ;
– الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى (ستراتكونا, 2012), 72 كگ;
– ازيا ويىندارىنىڭ چەمپيونى (گۋانچجوۋ, 2010), 72 كگ;
– ازيا ويىندارىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى (ينچحون, 2014), 75 كگ;
– ازيا چەمپيونى (نيۋ-دەلي, 2010), 72 كگ;
– ازيا چەمپيونى (تاشكەنت, 2011), 72 كگ;
– ازيا چەمپيونى (كۋمي, 2012), 72 كگ;
– ازيا چەمپيونى (استانا, 2014), 75 كگ.
«قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى.
رەسەي قۇراماسى ساپىندا 2004 جىلعى افينا وليمپياداسىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى (72 كگ), الەمنىڭ 2007 جىلعى كۇمىس جۇلدەگەرى (باكۋ, 72 كگ), ەۋروپانىڭ 2004 جىلعى چەمپيونى (حاپاراندا, 72 كگ), 2008 جىلعى كۇمىس جۇلدەگەرى (تامپەرە, 72 كگ), 2007 جىلعى قولا جۇلدەگەرى (سوفيا, 72 كگ) اتانعان.
جاتتىقتىرۋشىسى: الەكساندر كولىۆانوۆ.
بوز كىلەمنىڭ ارداگەرى اتاناتىنداي جاسقا جاقىنداپ قالعان گۇزەل مانيۋروۆانىڭ ريو-دە-جانەيروداعى وليمپيالىق ويىنداردىڭ فينالىنا دەيىن جەتۋىنىڭ ءوزى ۇلكەن ەرلىككە پارا-پار ءنارسە ەدى. وسىندا 75 كيلوعا دەيىنگى سالماقتا ەل نامىسىن قورعاعان اتلەت التىن مەدال ءۇشىن تالاستا ارىستانداي الىستى. ءبىراق وزىنەن ون جاستاي كىشىلىگى بار قارسىلاسى – كانادالىق ەريكا ۋيبە شالىمدى دا الىمدى كورىندى. باسىندا ءبىراز ىرعاسىپ ءجۇرگەن بالۋاندار اقىرىندا اشىق ايقاسقا كەتتى.
سول كەزدە جاس باسەكەلەستىڭ تىڭ ەكەنى كورىنىپ قالدى. دەگەنمەن, گۇزەل وڭايلىقپەن بەرىلە قويمادى. ول اقىرىنا دەيىن ايقاسىپ باقتى. قوس قارسىلاس اراسىنداعى بەلدەسۋ اسا تارتىستى ءوتتى. ءبىرىنشى كەزەڭدە ەريكا 2 ۇپاي الىپ, العا شىقتى. ەكىنشى كەزەڭدە كانادالىق بالۋان وعان تاعى ەكى ۇپاي قوستى. قورىتىندى ەسەپ 4:0. ناتيجەسىندە ۋيبە باسىم ءتۇستى. التىن مەدال سونىڭ قانجىعاسىندا كەتتى. ال مانيۋروۆا قازاقستانعا بەسىنشى كۇمىس مەدالدى سىيلادى.
ءبىزدىڭ اتلەت بۇعان ماجارستان ءۇمىتى جانەتت نەمەتتى, ودان كەيىن شيرەك فينالدا كامەرۋندىق اننابەل ءاليدى جەڭگەن بولاتىن. ال جارتىلاي فينالدا گۇزەل رەسەيلىك ەكاتەرينا بۋكينامەن كەزدەسۋدى اسا قيىن جاعدايدا ءوز پايداسىنا شەشە ءبىلدى. ول بەلدەسۋ اياقتالۋىنا 8 سەكۋند قالعان كەزدە جەڭىلىپ جاتىر ەدى. كەنەت شالت قيمىل كورسەتىپ, قارسىلاسىن الىپ ۇردى دا, اقىرىنا دەيىن اپارىپ, جاۋىرىنىن جەرگە تيگىزدى.
وسىمەن گۇزەل قاتارىنان ءۇشىنشى رەت وليمپيادادا جۇلدەگەرلەر ساپىنان كورىندى.
دامير قوجامقۇل
ادىلبەك ءسابيت ۇلى نيازىمبەتوۆ
بوكسشى. ەڭبەك سىڭىرگەن سپورت شەبەرى
اقتاۋ قالاسى
1989 جىلى 19 مامىردا وزبەكستاننىڭ قاراقالپاق رەسپۋبليكاسى استاناسى – نوكىس قالاسىندا تۋعان.
– وليمپيالىق ويىنداردىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى (لوندون, 2012), 81;
– وليمپيالىق ويىنداردىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى (ريو-دە-جانەيرو, 2016), 81;
– الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى (باكۋ, 2011), 81 كگ;
– الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى (الماتى, 2013), 81 كگ;
– ازيا ويىندارىنىڭ چەمپيونى (ينچحون, 2014), 81 كگ;
– ازيا چەمپيونى (بانگكوك, 2015), 81 كگ;
– ازيانىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى (اممان, 2013), 81.
«قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى.
جاتتىقتىرۋشىسى: مارات يساعالي ۇلى جاكيەۆ.
ريو وليمپيالىق ويىندارىندا كۇمىس مەدال جەڭىپ العان بوكسشى ادىلبەك نيازىمبەتوۆ بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرى اراسىندا ءجيى كەزدەسە بەرمەيتىن تۇراقتى ناتيجەگە قول جەتكىزدى. ول وسىلايشا 2012 جىلى لوندوندا وتكەن ويىندارداعى جەتىستىگىن قايتالادى. قالاي دەگەندە دە, قاتارىنان ەكى وليمپيادانىڭ فينالىنا شىعۋ وڭاي ەمەس-ءتى.
ۇلىنىڭ وليمپياداداعى ونەرىنە ءتانتى بولعان اكەسى ءسابيت نيازىمبەتوۆ فينالدىق ايقاس اياقتالعان بويدا: «مەن ءۇشىن ۇلىم – چەمپيون» دەگەن ەدى. ءبىز دە سولاي ويلايمىز. ادىلبەك برازيليا جەرىندە دە نامىستى قولدان بەرگەن جوق. ول ناعىز چەمپيونشا شايقاستى. ۇرىستارىنىڭ ءبارىن كلاسسيكالىق ۇلگىدە, وتە تازا ەتىپ وتكىزدى.
بىراق توپجارعاننىڭ ءوزى كىلەڭ ەكىنشى پوزيتسيادا قالىپ قويا بەرگەنىنە رەنىشتى سياقتى.
«ارينە, ريو وليمپياداسى مەن ءۇشىن بۇعان دەيىنگى وليمپيالىق ويىنداردان اۋىر بولدى. شىنىن ايتسام, مەن وندا التىن مەدال ءۇشىن بارعانمىن. حالىقتىڭ, باپكەرلەرىمنىڭ ءۇمىتىن اقتاي الماعانىما بايلانىستى قازىر مۇلدەم كوڭىل-كۇيىم جوق. بۇل سەزىمنەن جاقىن ۋاقىتتا ارىلا المايتىن دا سەكىلدىمىن. البەتتە, وليمپيادانىڭ «كۇمىسىن» الۋ ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولىنان كەلمەيدى, سوندا دا بولسا, مەن الدەنەمدى جوعالتىپ العان سياقتىمىن», – دەيدى ادىلبەك نيازىمبەتوۆ.
سونداي-اق, ول قازىرگى تاڭدا بوكسپەن قوشتاسۋ تۋرالى دا ويلانىپ جۇرگەنىن ايتىپ قالدى. ازىرگە بەلىندەگى جاراقاتىن ەمدەتىپ جاتقان بوكسشى باپكەرلەرىمەن اقىلداسىپ بولعان سوڭ ناقتى شەشىمگە كەلەتىنىن ايتادى.
«ازىرگە ناقتى ەشنارسە ايتا المايمىن. بۇل ماسەلەنى جاتتىقتىرۋشىلارىممەن تاعى اقىلداسىپ شەشەرمىن. قازىر دەمالىپ الامىن, وزىمە كەلۋىم كەرەك. ادامعا ەڭ الدىمەن دەنساۋلىق قاجەت. سول كىسىلەرمەن سويلەسەيىن, بوكستا قالاتىن-قالمايتىنىمدى سودان كەيىن شەشەمىز», – دەپ ويىن تياناقتادى بوكسشىى.
ادىلبەك نيازىمبەتوۆ فينالدا ءوزىنىڭ بايىرعى قارسىلاسى, كۋبالىق حۋليو سەزار لا كرۋزبەن كەزدەسكەن ەدى. بۇعان دەيىن بۇل ەكى بوكسشى الەم چەمپيوناتتارىنىڭ فينالىندا جانە قازاقستان پرەزيدەنتى كۋبوگى ءۇشىن تۋرنيردە ۇشىراسقان بولاتىن. وسى جولعى جەڭىسىمەن بوستاندىق ارالىنىڭ وكىلى بۇل جەكپە-جەكتەردى 3:1 ەتىپ, ءوز پايداسىنا شەشىپ تۇر.
رۋسلان يگىلىك
ەلدوس باقتىباي ۇلى سمەتوۆ
دزيۋدوشى. حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى.
تاراز قالاسى
1992 جىلى 9 قىركۇيەكتە تاراز قالاسىندا تۋعان.
– وليمپيالىق ويىنداردىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى (ريو-دە-جانەيرو, 2016), 60 كگ;
– الەم چەمپيونى (استانا, 2015), 60 كگ;
– ازيا ويىندارىنىڭ چەمپيونى (ينچحون, 2014), 60 كگ;
– ازيانىڭ قولا جۇلدەگەرى (بانگكوك, 2013), 60 كگ.
جاتتىقتىرۋشىسى: ەرمەك يمانباەۆ.
قازاق جاستارى اراسىندا دزيۋدودان الەم چەمپيونى اتاعىنا ءبىرىنشى بولىپ قول جەتكىزگەن ەلدوس سمەتوۆ ريو-دە-جانەيروداعى ايتۋلى الاماننىڭ ءبىرىنشى جارىس كۇنىندە كۇمىس مەدال الىپ, اسحات جىتكەەۆتىڭ 2008 جىلعى بەيجىڭدەگى جەتىستىگىن قايتالادى. ول فينالدا بەسلان مۋدرانوۆپەن بەلدەسۋدىڭ قوسىمشا ۋاقىتىندا ءبىر ادىسكە ءتۇسىپ قالىپ, باس جۇلدەگە جەتە المادى. بەلدەسۋدىڭ نەگىزگى ۋاقىتى 0:0 ەسەبىمەن تەڭ اياقتالعان. العاشقى ۇپاي ءۇشىن بولعان سوڭعى كەزەڭدە رەسەيلىك بالۋان 10 ۇپاي ەنشىلەپ, جەڭىستى قارسىلاسىنان ج ۇلىپ الدى. ال ەل-جۇرتى ەلدوستىڭ وسى كۇمىس مەدالىنىڭ ءوزىن ۇلكەن تابىسقا بالاپ, قاتتى قۋانىپ جاتىر.
– كىشكەنتاي كەزىمنەن تەك قانا ءبىرىنشى ورىن الامىن دەگەن ۇلكەن ماقسات قويعانمىن. بەس جاسىمنىڭ وزىندە قولىممەن جەردى تىرەپ جۇرە الاتىنمىن. جانە سول جاسىمنىڭ وزىندە ءتۇرلى سالتولاردى قينالماي جاساپ, شپاگاتقا ەركىن وتىراتىنمىن. اعالارىم باقبەرگەن, جاندوسپەن جاتتىعۋ زالىنا بارعان كەزىمدە ءوزىم بىلەتىن سپورتتىق ەلەمەنتتەرگە قوسىمشا, جاڭاشا ءبىر دۇنيەلەر قوسىپ ونەرىمدى كورسەتىپ جاتقانىمدا, جاتتىقتىرۋشىم احمەت جۇماعۇلدىڭ: «مىنا بالا كىم؟» دەپ تاڭىرقاي قاراعانى جادىمنان وشپەك ەمەس. سول زالداعى دزيۋدو كۇرەسىنىڭ تاسىلدەرى ماعان بىردەن ۇنادى. كوڭىلىمە قوندى. جاتتىعىپ ءجۇردىم. ۋاقىت وتە كەلە وتباسىمنان كاسىپقوي سپورتشى بولىپ مەن عانا قالدىم, – دەيدى وتكەن شاقتى ەسكە الىپ ەلدوس.
ەلدوستىڭ جارقىن جەڭىستەرىنىڭ ءبىرى – 2014 جىلى وڭتۇستىك كورەيانىڭ ينچحون قالاسىندا وتكەن ازيا ويىندارىنداعى التىن جۇلدەسى. اتالمىش دوداعا تىڭعىلىقتى دايىندالعان سايىپقىران ازيا ويىندارىندا اتوي سالۋ ءۇشىن چەليابينسكىدە وتەتىن الەم چەمپيوناتىن «قۇرباندىققا» شالىپ جىبەردى. ءتورت جىلدا ءبىر وتەتىن قۇرلىقتىق دودادا قارسىلاستارىنىڭ الدى بولۋدى ماقسات ەتكەن ەلدوس ءۇشىن بۇل سىننىڭ ءباسى جوعارى بولاتىن.
مۇندا ول اقتىق سىندا موڭعولدىڭ مىقتى بالۋانى بولدبااتار گانباتتى ساباسىنا ءتۇسىرىپ, چەمپيوندىق اتاققا قول جەتكىزدى. وسىلايشا ول ازيا ويىندارىندا دزيۋدو كۇرەسىنەن العاش رەت چەمپيون اتانعان قازاق بالاسى رەتىندە تاريحقا ەندى.
ازيا ويىندارىندا ءوزىنىڭ شىن مىقتى ەكەنىن دالەلدەي بىلگەن ەلدوس بۇدان كەيىن ءبىراز دودالارعا ءتۇستى. سونىڭ بارىندە جۇلدىزى جانىپ ءجۇردى.
ەندى تارازدىق تارلان توكيودا توپ جارۋدى ارمانداپ ءجۇر.
ورالحان ءداۋىت,
«ەگەمەن قازاقستان»
تاراز
ۆاسيلي الەكسەەۆيچ لەۆيت
بوكسشى. سپورت شەبەرى.
استانا قالاسى
1988 جىلى 24 اقپاندا قوستاناي وبلىسى, فيودوروۆ اۋدانى, فيودوروۆ كەنتىندە تۋعان.
وليمپيالىق ويىنداردىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى (ريو-دە-جانەيرو, 2016), 91 كگ;
– ازيا چەمپيونى (چجۋحاي, 2009), 91 كگ.
قازاقستاندىق 28 جاستاعى بوكسشى ۆاسيلي لەۆيتتىڭ رەسەيلىك ەۆگەني تيششەنكومەن فينالدىق ايقاسى ءالى تالاي جەردە جىر بولاتىن سىڭايلى. كەيىنگى كەزدەرى ەكى جاقتى دا جاقتاۋشىلاردىڭ كوبەيىپ كەلە جاتقانى بايقالادى. ايتكەنمەن, ءبىر نارسە ايقىن: ۆاسيلي وليمپ شىڭىنا شىعۋ ءۇشىن ەشبىر ايانعان جوق. ول وسى جولى چەمپيون بولماسا دا, سوعان ابدەن لايىقتى ەكەنىن كورسەتىپ بەردى. ال بۇعان دەيىن, 2009 جىلى ازيا چەمپيونى دەگەننەن وزگە, حالىقارالىق ارەنادا بىردە-ءبىر ۇلكەن تابىسى جوق بوكسشىنىڭ جارتى الەمدى بۇلايشا وزىنە قاراتۋى شىن مانىندە ۇلكەن ەرلىك ەدى.
– مەنىڭ بوكسشى بولىپ قالىپتاسۋىمنىڭ العاشقى نەگىزىن قالاعان بۇگىندە مارقۇم بولىپ كەتكەن اسىلحان بۇسىرمانوۆ ەسىمدى جاتتىقتىرۋشىم ەدى. سول كىسىنىڭ تاباندى ەڭبەگى مەن ىجداعاتتى ارەكەتىنىڭ ارقاسىندا مەن شىن مانىندە بوكسشى بولىپ شىقتىم, – دەيدى ءۆاسيليدىڭ ءوزى قازىر وتكەن ءومىر جولدارى تۋرالى ءسوز ەتكەندە.
سويتكەن بوكسشىنىڭ باق جۇلدىزى جاسى 21-گە كەلگەندە جاندى. ول 2009 جىلى قازاقستان چەمپيوناتىندا وزدى. التىن مەدال ءۇشىن تالاستا ءوزىنىڭ جەرلەسى جان كوسوبۋتسكيدى ۇپاي سانىمەن ۇتتى. سول جىلى ماۋسىم ايىندا قىتايدىڭ چجۋحاي قالاسىندا وتكەن ازيا چەمپيوناتىنىڭ فينالىندا الاڭ يەلەرىنىڭ ۇكى تاققان ءۇمىتى لي ءبيندى ەكىنشى راۋندتا ىسكە العىسىز ەتىپ ساباپ, قۇرلىقتىڭ دا مىقتىسى اتاندى. ال قىركۇيەك ايىندا يتاليانىڭ ميلان قالاسىندا جالاۋ جەلبىرەتكەن الەم بىرىنشىلىگىنە قاتىسىپ, 1/16 فينالدىق ەكىنشى ۇرىسىندا يتالياننىڭ تاجىريبەلى بوكسشىسى كلەمەنتە رۋسسوعا جول بەردى. بۇل ساتسىزدىك كەلەسى جىلى دا جالعاستى. الدىمەن قازاقستان چەمپيوناتىنىڭ فينالىندا ماناعى جانعا ەسە بەرىپ قويدى. سودان كەيىن قىتايدىڭ گۋانچجوۋ شاھارىندا شارشى الاڭدى تەربەتكەن ازيا ويىندارىنىڭ 1/8 فينالىندا سيريالىق موحاممەد چوسسوۋننان ۇتىلىپ قالدى.
ريوداعى بوكس تۋرنيرىندە ۆاسيلي لەۆيت تەڭدەسسىز ءتورت ۇرىس وتكىزدى. ونىڭ بىرىنشىسىندە قىتايلىق يۋ فەنگكايدى ءۇشىنشى راۋندتا تەحنيكالىق نوكاۋتپەن جەڭدى. ەكىنشى شايقاسىندا ماۆريكيالىق دجەمس كەننەدي ست. پيەررەنى, ال جارتىلاي فينالدا كۋبالىق ەريسلاندي ساۆوندى ۇپاي سانىمەن تىزە بۇكتىردى. بۇل جەڭىس وعان كۇمىس مەدال بولىپ ورالدى.
سەرىك ءپىرنازار,
«ەگەمەن قازاقستان»
استانا
جازيرا ابدىراحمانقىزى جاپپارقۇل
اۋىر اتلەت. حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى. شىمكەنت قالاسى.
1993 جىلى 22 جەلتوقساندا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى, ارىس قالاسى, ماقتالى اۋىلىندا تۋعان.
– وليمپيالىق ويىنداردىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى
(ريو-دە-جانەيرو, 2016), 69 كگ;
– الەمنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى (الماتى, 2014), 69 كگ;
– الەمنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى (حيۋستون, 2015), 69 كگ.
جاتتىقتىرۋشىسى: راشيد تولەگەنوۆ.
اۋىر اتلەت جازيرا جاپپارقۇل دا ءىرى حالىقارالىق جارىستاردا كىل كۇمىس مەدال الاتىندىعىمەن كوزگە ءتۇسىپ ءجۇر. ول ءوزىنىڭ بۇعان دەيىنگى الەم چەمپيوناتىندا العان وسىنداي كۇمىس جۇلدە ءۇردىسىن ريودا دا جالعاستىردى.
– مەن ءوزى «كۇمىس قىز» بولدىم عوي, – دەپ ەمەن-جارقىن كۇلەدى اتلەتتىڭ ءوزى. ول سونىمەن بىرگە 2020 جىلى توكيودا وتەتىن كەزەكتى وليمپيالىق ويىنداردا الاتىن جۇلدەسى التىن بولاتىنىن دا ايتىپ قويادى. لايىم سولاي بولسىن!
جازيرا برازيليادا قازاق جاستارى اراسىندا ويىنداردىڭ جۇلدەلى تۇعىرىنا ءبىرىنشى بولىپ كوتەرىلۋ قۇقىنا قول جەتكىزدى. سايىستا 69 كيلوعا دەيىنگى سالماقتا سىنعا تۇسكەن جەرلەسىمىز قوس جاتتىعۋ قورىتىندىسىندا 259 كيلونى باعىندىرىپ, الدىنا تەك قىتايلىق سپورتشىنى عانا جىبەرىپ الدى.
جۇلقا كوتەرۋدە اۋەلى 111 كيلونى قينالماي كوتەرگەن اتلەت ەكىنشى تالپىنىسىندا 115 كيلونى اسىرا الدى. ال ءۇشىنشى تالپىنىسىندا 117 كيلولىق سناريادتى يكەمگە كوندىرە العان جوق. مۇنداعى باستى فاۆوريت سانالعان قىتاي اۋىر اتلەتى سيان يانمەي جاتتىعۋدىڭ بۇل ءتۇرىن 116 كيلو كورسەتكىشىمەن ءبىتىردى.
سەرپە كوتەرۋ جاتتىعۋىن جازيرا ءساتسىز باستادى. تاپسىرىس بەرىلگەن 140 كيلولىق زىلتەمىردى ءبىرىنشى ۇمتىلىسىندا كوتەرە الماعان ول قالعان ەكى مۇمكىندىگىن دۇرىس پايدالاندى. ءسويتىپ, الدىمەن – 140, سوسىن 144 كيلولىق شتانگىنى كوتەرگەن قازاق قىزى ەكىنشى ورىنعا تۇراقتادى.
ءبىز وسى كۇندەرى جازيرانىڭ ارىس قالاسىنىڭ تۇبىندە تۋىپ-وسكەن اۋىلى – ماقتالىعا ارنايى بارىپ-قايتقان ەدىك. قازاق قىزدارى اراسىنان تىڭنان تۇرەن سالعانداي بولعان ونىڭ سپورتتاعى قازىرگى تابىستارىنا بۇكىل ەل-جۇرتى بولىپ قۋانادى ەكەن. ولار جازيرانىڭ الداعى الاتىن اسۋلارى بۇدان دا جوعارى بولاتىنىنا رياسىز سەنەدى. ءبىز دە سونداي سەنىمدەمىز.
عابيت ساپاربەكوۆ
شىمكەنت