ساناۋلى كۇندەردەن كەيىن ساباق باستالادى, ال ەندى وسىعان بايلانىستى تۋىندايتىن مەكتەپ ماسەلەلەرى الماتىدا وتكەن ءداستۇرلى قالالىق ورتا ءبىلىم بەرۋ قىزمەتكەرلەرىنىڭ «ءبىلىمدى ەل – ماڭگىلىك ەل» تاقىرىبىنداعى تامىز پەداگوگيكالىق كەڭەسىندە جان-جاقتى تالقىلاندى.
سونىمەن, اباي اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق وپەرا جانە بالەت تەاترىندا ءوتكەن جيىندا ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ەرلان ساعاديەۆ, الماتى قالاسىنىڭ اكىمى باۋىرجان بايبەك, سونداي-اق, قالالىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتتارى, بعم قىزمەتكەرلەرى, ارداگەر پەداگوگتار, جالپى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ باسشىلارى مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى ءسوز الدى.
قالالىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى راحات شيماشەۆانىڭ مالىمدەۋىنشە, قازىر الماتىدا 244 ورتا ءبىلىم بەرۋ مەكتەبى جۇمىس ءىستەيدى. ولاردا 210 مىڭنان استام وقۋشى بار. سوڭعى جىلدارى مەكتەپتەردە وقۋشىلاردىڭ سانى كۇرت وسۋدە. تەك وتكەن جىلدىڭ وزىندە ءوسىم – 10 مىڭ ادامنان استى.
– بۇل جەردە قازاقتىلدى مەكتەپتەردەگى شاكىرتتەر سانىنىڭ ارتىپ جاتقاندىعىن اتاپ وتكەن ءجون. ەگەر, 2015 جىلى مەملەكەتتىك ءتىلدە ءبىلىم الاتىن وقۋشىلاردىڭ سانى – 90 مىڭدى قۇراسا, 2016 جىلى ولاردىڭ سانى – 96 مىڭعا جەتتى. بيىل قازاق تىلىندە ءبىلىم بەرەتىن جاڭا فيزيكا-ماتەماتيكا مەكتەبى پايدالانۋعا بەرىلەدى. وندا جاڭارتىلعان ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى, سونداي-اق, حالىقارالىق يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار ەنگىزىلەتىن بولادى, – دەدى راحات شيماشەۆا.
جيىن بارىسىندا بيىل ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ قورىتىندىسى بويىنشا, رەسپۋبليكامىزدا 19 تۇلەك ەڭ جوعارى كورسەتكىش – 125 بالدان جيناسا, ونىڭ التاۋى – الماتىلىقتار, ياعني №12, №159, №162, №175 جانە №178-ءشى مەكتەپتەردىڭ تۇلەكتەرى ەكەنى ايتىلدى.
– ءبىر ايتا كەتەرلىك جايت, ولاردىڭ بارلىعى قازاق تىلىندە ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردە وقىعان! قالامىزدا بيىلعى مەكتەپ ءتۇلەكتەرىنىڭ 44 پايىزى تەستىلەۋدە – 100 بالدان جوعارى جينادى. بۇل رەسپۋبليكالىق كورسەتكىشتەن 25 پايىزعا جوعارى! 254 تۇلەك «التىن بەلگىگە» يە بولدى, – دەدى الماتى قالاسى ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى.
سول سياقتى بەس كۇندىك وقۋ اپتاسىنا اۋىسۋ بارىسىندا سەنبى كۇنى دە مەكتەپ وقۋشىلارى ءۇشىن قوسىمشا ءبىلىم الۋ كۇنىنە اينالۋى تيىستىگى ءسوز بولدى.
قاراپ وتىرساق, اتا-انا ءۇشىن دە, مۇعالىمدەر ءۇشىن دە بالالاردىڭ ساباقتان تىس كەزدەگى ۋاقىتتارىن وزدەرىنە پايدالى ەتۋ قاي كەزدە دە وزەكتى. تامىز كەڭەسىندە ۇيىرمەلەر مەن سپورت سەكتسيالارى بويىنشا دا جۇمىستاردى كۇشەيتۋ قاجەتتىگى قارالدى.
وعان قوسا, بۇگىنگى تاڭدا ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋگە بارىنشا كوڭىل بولۋگە قاتىستى شارالار لەگى ايتىلدى.
القالى جيىندا ءسوز العان ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ەرلان ساعاديەۆ اڭگىمەنى بالاباقشالاردان باستادى. سوڭعى جىلدارى بۇلدىرشىندەردى بالاباقشالارمەن قامتۋ كورسەتكىشى ۇزدىكسىز جاقسارىپ كەلە جاتقانىن اتاپ وتكەن ءجون. قازىر ەلىمىزدە 450 مىڭ بالاباقشا بار. جەكەمەنشىك بالاباقشالار سانى 10200-دەي بولادى. بۇگىندە 400 مىڭداي ءبۇلدىرشىندى بالاباقشاعا جىبەرۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك تاپسىرىس جاسالىنعان.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى كەزدەگى وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى – مەكتەپتەردە مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋدا جاڭا وقۋ ادىستەمەلەرىن ەنگىزۋ بولىپ وتىر.
ورىس تىلىندە ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردە قازاق ءتىلى ءپانى وقىتىلاتىنىنا قاراماستان, وقۋشىلار مەملەكەتتىك ءتىلدى قولدانبايدى. سوندىقتان مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرۋدىڭ جاڭا ادىستەمەلەرىن ەنگىزۋ قاجەت. بۇل ىسكە ءبىز وتاندىق عالىمدار مەن ادىسكەرلەردى شاقىرىپ وتىرمىز. ياعني, قازىر جاڭا ادىستەمەلەردىڭ جوباسى دايىن, – دەدى ول ويىن تۇيىندەپ.
پەداگوگيكالىق كەڭەس مۇعالىمدەردىڭ جالاقىسى, كادرلاردى دايارلاۋ ساپاسى, بىرەگەي وقۋلىقتار بازاسى سياقتى پروبلەمالاردى اتتاپ وتپەيتىنى ايان.
جيىندا مينيستر, سونداي-اق, ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ باسشىلارى مەن اتا-انالار كوميتەتىن مەكتەپ فورماسىنا قاتىستى ەلدى ءدۇرلىكتىرمەۋگە شاقىردى.
– مەكتەپ ديرەكتورلارى مەن اتا-انالار كوميتەتىنە ۇلكەن ءوتىنىش, مەكتەپ فورماسىن ساتىپ الۋعا قاتىستى دۇربەلەڭ تۋعىزباڭىزدار. مەكتەپ فورمالارى وقۋ جىلىنىڭ العاشقى توقسانىنا دەيىن ساتىپ الىنسىن. وقۋ جىلى جاقىنداعاندا بارىپ, قيمىلداي باستايتىنىمىز تۇسىنىكتى عوي. مەكتەپ فورماسىنا قاتىستى اناۋ ايتقانداي تالاپتار جوق. تەك سىزدەردەن وتىنەرىم, وسىنىڭ بارلىعى ۋاقىتىمەن جاسالسىن, – دەدى ءبىلىم سالاسىنىڭ ءبىرىنشى باسشىسى.
وسىدان كەيىن مينيستر مەملەكەت تاراپىنان ەڭبەكتەرى ەلەنگەن مۇعالىمدەردى ماراپاتتادى.
سالتاناتتى ساتتەن كەيىن ءسوز كەزەگى قالا اكىمى باۋىرجان بايبەككە ءتيدى. قالا اكىمى سوڭعى بەس جىل بويى الماتى ۇبت ناتيجەسى بويىنشا كوشباسشىلىقتى بەرمەي تۇرسا, ول دا بىلىكتى مۇعالىمدەردىڭ ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسى ەكەندىگىن ايتا كەلە, ۇستازداردىڭ جاڭا اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى ءبىر كىسىدەي مەڭگەرۋىنە قاتىستى ءجايتتەردى جان-جاقتى باياندادى.
كەڭەس بارىسىندا وتكەن وقۋ جىلىنىڭ قورىتىندىسى شىعارىلىپ, ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ الداعى 2016-2017 وقۋ جىلىنا دايارلىعى, ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
سۋرەتتى تۇسىرگەن
سامات قۇسايىنوۆ