ءۇش- ءتورت جىل قاتارىنان بولعان قۋاڭشىلىق ءوڭىر ديقاندارىنىڭ كوڭىلدەرىن شايلىقتىرىپ تاستاپ ەدى. الايدا, ءار كوكتەمگە ۇكىلى ءۇمىت ارتاتىن شارۋا قاۋىمى بيىل دا الدەقالاي بولار ەكەن دەگەن كۇپتى كوڭىلمەن ءدان سەپكەن-ءدى. جاڭبىرلى جاز ولاردىڭ بويىندا ءۇمىت وتىن جاققانداي بولعان. ءۇمىت اقتالدى, كوكتەمدە تۇقىم سەپكەن القاپتاردا جايقالعان ەگىن شىقتى. قازىر وڭتۇستىك اۋدانداردا ەگىن وراعى باستالىپ تا كەتتى. مىنە, العاشقىلاردىڭ قاتارىندا التىن ءداندى القاپقا وراق سالعانداردىڭ ءبىرى – «قوبدا- جەر» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى. بۇل اۋدانداعى ءىرى اۋىلشارۋاشىلىق قۇرىلىم بولىپ تابىلادى.
جالپى, ەگىنشىلىكتىڭ تاۋەكەل ايماعىندا ورنالاسقان بۇل وڭىردە نەگىزىنەن مال شارۋاشىلىعىنا باسىمدىق بەرىلەدى. بۇل سەرىكتەستىك سەنىمدى سەرىك ەتىپ جىل سايىن ەگىن سالىپ ءجۇر. ەگىنشىلىك تەحنولوگياسىن ساقتاعاندىقتان بولار, قۋاڭشىلىق جىلدارى دا جەرگە قاراپ قالعان ەمەس, از دا بولسا ءونىم الىپ كەلەدى.
– بيىل 1900 گەكتارعا جۋىق القاپقا ەگىس سالعانبىز. ونىڭ 1673 گەكتارى بيداي, قالعانى ارپا. العاشقىدا كۇزدىك ارپاعا وراق تۇسىردىك. ودان شامامەن گەكتارىنان 15 تسەنتنەردەن ءونىم الدىق. قازىر بيدايدىڭ ءدانى تولىسىپ, جايقالىپ تۇر. بۇل القاپتاردا گەكتار تۇسىمدىلىگى وسى شامادا بولادى دەگەن ءۇمىتىمىز بار. قازىر ءۇش تىركەمەلى «كاماز» استىق تاسىمالداۋدا. جاقىندا تاعى ءبىر كومباين جانە «كاماز» اۆتوكولىگىن شىعارۋدى كوزدەپ وتىرمىز. باستى ماقسات – اۋا رايىنىڭ اشىق-تىعىندا ەگىندى تولىق قامباعا قۇيىپ الۋ, – دەيدى «قوبدا-جەر» جشس ينجەنەرى جولامان موكين.
ەگىنشىلەردىڭ ءبىر القاپتان ەكىنشى القاپقا قونىس اۋدارۋىنا دالا قوسىنداعى ەكى دوڭگەلەكتى ۆاگون دا ءتيىمدى بولىپ تۇر. ونىڭ بىرەۋىندە ەگىنشىلەر دەمالسا, ەكىنشىسى اسحانا رەتىندە پايدالانىلادى.
– سەرىكتەستىكتىڭ ءوز ەلەۆاتورى, ديىرمەنى جانە «اقجول» اتتى ناۋبايحاناسى بار. قازىر استىقتى وسى ەلەۆاتورعا قۇيىپ جاتىرمىز. ارتىعىن «رامازان» جشس-نا تاپسىرامىز. بيىل بيدايدان قور جاساۋدىڭ ءساتى ءتۇسىپ تۇر. ەگىنشىلىكپەن اينالىسقاننىڭ ارقاسىندا ءوز ديىرمەنىمىزدەن شىققان ۇننان نان ءپىسىرىپ, ونىڭ ءبىر بولكەسى وزىمىزگە قارايتىن ءۇش دۇكەندە نەبارى 50 تەڭگەدەن ساتىلۋدا. قازىر كۇنىنە 700-800 بولكە نان پىسىرىلەدى. مۇندا 6 ادام ەڭبەك ەتەدى, – دەيدى «قوبدا-جەر» جشس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى شىنار ۋليانوۆا ريزا كوڭىلمەن.
وتىز شاقىرىمعا جۋىق جەردەگى ەگىن القاپتارىنان تاسىمالدانىپ جاتقان استىق كەرۋەنىندە تولاس جوق. سەرىكتەستىك ديقاندارى ەل ىرىسىن جاۋىن-شاشىنعا ۇرىندىرماي تەز ارادا جيناپ الۋعا جۇمىلۋدا. ولار ۋاقىتپەن ساناسپاي ەڭبەك ەتۋدىڭ ۇلگىسىن كورسەتۋدە.
ساتىبالدى ءساۋىرباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقتوبە وبلىسى,
قوبدا اۋدانى