اقكول وڭىرىندە 2006 جىلدان بەرى عانا جارىق كورە باستاعان ەدى
اقكول اۋدانى تاريحى مول, كونە اۋدانداردىڭ بىرىنە جاتادى. ەلىمىز ەگەمەندىك العاننان كەيىن باسقا ۇلتتىڭ وكىلدەرى تاريحي وتاندارىنا بەت بۇردى دا, شەتەلدەگى ءوز اعايىندارىمىز, الىس اۋدانداردا تۇراتىن قازاقتار استاناعا جاقىنداۋ ماقساتىندا كۇرە جولدىڭ ۇستىندە تۇرعان, تابيعاتى اسەم اقكول اۋدانىنا قونىستانا باستادى. اۋدان ورتالىعىندا قازاقشا وقىتۋدىڭ قاجەتتىلىگى تۋدى. 1990 جىلى ءبارىمىز جابىلىپ ءجۇرىپ, زورعا اشقان ءبىرىنشى قازاق سىنىبى قازاق مەكتەبىنىڭ ىرگەتاسى بولدى دەپ تولىق ايتا الامىز. ونىمەن قوسا, قازاقتار باسىم تۇراتىن اۋىلدارداعى مەكتەپتەردى انا تىلىنە كوشىردىك. قازاقشا تاربيەلەيتىن بالاباقشالار مەن توپتار جۇمىس ىستەي باستادى. مادەنيەت وشاقتارى دا ۇلتتىق سالت-داستۇرلەرىمىزدى دامىتۋ جولىندا بولدى.
ەندى ءتۇيىنى شەشىلمەي تۇرعان ماسەلەنىڭ ءبىرى – انا تىلىندە گازەت شىعارۋ ەدى. العاشقىدا سول كەزدەگى گازەت رەداكتورى ءباتيما قامىسپاەۆا «زناميا رودينى» گازەتىنە قازاق تىلىندە قوسىمشا شىعارىپ ءجۇردى. ول وتە از, مازمۇنى جاعىنان دا تالاپقا ساي بولمايتىن. وسى ماسەلەنىڭ ءتۇيىنى ەگەمەندىك العانىمىزعا 15 جىل بولعاندا عانا شەشىلدى. 2006 جىلدىڭ مامىر ايىندا «اقكول ءومىرى» اتتى قازاقشا گازەتتىڭ ءبىرىنشى سانى شىقتى. العاشقى رەداكتورى قۋانىش داۋلەتحان ۇلى نۇرسادىقوۆ. قۋانىش ىنىمىزگە ءبىراز قيىندىقتاردى جەڭۋگە تۋرا كەلدى. قازاق تىلىندە جازاتىن كادر جوق.رەداكتسيانىڭ عيماراتى بىرنەشە جىل جوندەۋ كورمەگەن. بۇگىنگى كۇن تالابىنا سايكەس كەلەتىن باسپا تەحنيكالارى بولمادى. العاشقىدا ءوزى ءتىلشى, ءوزى رەداكتور. بىرتە-بىرتە قوعامدىق تىلشىلەردى تارتا باستادى. گازەتتى تاراتۋ ماسەلەسى دە قيىندىقتار تۋعىزدى. وسى قيىندىقتاردى جەڭۋگە ءومىر تاجىريبەسى, وتكەن جولدارى ۇلكەن كومەك بەردى.
قۋانىش شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ تابيعاتى اسەم التاي تاۋلارىنىڭ بوكتەرىندە دۇنيەگە كەلگەن. اۋىلدا ءوسىپ, ورتا مەكتەپتى ءبىتىرىپ, جوعارى وقۋ ورنىن ءتامامداعاننان كەيىن قىزمەتكە جولداما الادى. وسى كەزەڭنەن باستاپ قۋانىش داۋلەتحان ۇلى ءوز قىزمەتىنەن باسقا قوعامدىق ومىرگە بەلسەنە ارالاسادى. قاتارداعى ۇستازدان اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسىنە دەيىن كوتەرىلگەن. بۇل جاۋاپتى جۇمىسى كەڭەس وداعى ىدىراپ, ەلىمىز ەگەمەندىك العان كەزگە ساي كەلدى. سول كەزەڭدە ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىز قاتونقاراعاي اۋدانىنىڭ ءبىلىم سالاسىن باسقارعان.
ودان كەيىن اۋدان باسشىلارىنىڭ ۇيعارىمىمەن گازەتكە رەداكتورلىق قىزمەتكە اۋىستىرىلعان. مۇندا دا مول تاجىريبە جيناقتاعان. سول تاجىريبەسى اقكول اۋدانىنا كەلىپ, قازاق ءتىلدى «اقكول ءومىرى» گازەتىن شىعارۋ كەزىندە كوپ سەپتىگىن تيگىزدى. مىنە, اقكولدىكتەردىڭ انا تىلىندە ءوز اۋدانىنىڭ گازەتىن وقي باستاعاندارىنا 10 جىل تولدى. گازەتتىڭ شىعارۋ ساپاسى, مازمۇنى جىلدان جىلعا جاقسارىپ كەلەدى. سوندا دا شەشىلمەگەن پروبلەمالار شاش-ەتەكتەن. ولاردىڭ نەگىزگىلەرى – قارجى, كادر ماسەلەلەرى.
سوعان قاراماستان, گازەت اۋدانىمىزدىڭ مول تاريحىن وقىرماندارعا جەتكىزۋدە. اۋدانىمىزدان شىققان تۇلعالى ازاماتتارىمىز جايىق بەكتۇروۆ, ساعادات نۇرماعامبەتوۆ, بىرنەشە كەڭەس وداعىنىڭ باتىرلارى مەن سوتسياليستىك ەڭبەك ەرلەرى, ت.ب. تۋرالى ماقالالار جۇيەلى بەرىلىپ تۇرادى. اۋداننىڭ بەلگىلى ازاماتتارى تۋرالى «اقكول – ازاماتىمەن اجارلى» دەگەن ايدارمەن ەستەلىك كىتاپتار سەرياسىن شىعارا باستادى.
قۋانىش اقكول اۋدانىنىڭ تاريحىندا كورنەكتى ءىز قالدىرىپ كەلەدى. ول ورىس ءتىلدى اۋداندا ءبىرىنشى بولىپ گازەتتى مەملەكەتتىك تىلدە شىعاردى. ءارى العاشقى رەداكتور, اقكول اۋداندىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى.
ءور التايدا ءوسىپ, سارىارقا توسىنە ەر جاسى 50-ىندە كەلىپ, 10 جىل باسپا جۇمىسىنىڭ قيىنشىلىقتارىن جەڭە وتىرىپ الپىستىڭ اسقارىنا ابىرويمەن شىققان قۋانىش داۋلەتحان ۇلى ادال دا ءادىل مىنەزىمەن, قايسارلىعىمەن اۋدانىمىزدا مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ءوز دارەجەسىنە كوتەرىلۋى جولىندا ءالى تالاي بەلەستەردى باعىندىراتىنىنا زور سەنىممەن قارايمىن.
ەركىن داۋەش ۇلى,
اقكول اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى, قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى
اقمولا وبلىسى