ادەبيەت • 24 مامىر, 2022
قازاق ادەبيەتى كلاسسيكتەرىنىڭ ءبىرى عابيت ماحمۇت ۇلى مۇسىرەپوۆ سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ جامبىل اۋدانىنداعى جاڭاجول اۋىلىندا 1902 جىلدىڭ 22 ناۋرىزىندا دۇنيەگە كەلىپ, 1985 جىلعى 31 جەلتوقساندا الماتى قالاسىندا ومىردەن ءوتتى. بيىل 120 جىلدىعى اتاپ وتىلگەلى وتىرعان ول قازاق ادەبيەتى الىپتارىنىڭ اراسىندا بارلىق قۇرمەتكە بولەنىپ, بارلىق اتاق-داڭققا قول جەتكىزىپ, باياندى دا ۇزاق عۇمىر كەشكەن باقىتتى جان دەپ ايتۋعا بولادى. پروزا جانرىندا ءونىمدى ەڭبەك ەتىپ, دراماتۋرگيا مەن سىن سالاسىندا دا تەر توككەن ول مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى بولدى, قازكسر عا اكادەميگى, سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى جانە قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى اتاندى. جەتى وردەن, بەس مەدالمەن ناگرادتالعان. كسرو مەن قازاق كسر جوعارعى كەڭەستەرىنىڭ دەپۋتاتى, ونىڭ ىشىندە ءبىر جىل قازاق كسر جوعارعى كەڭەسىنىڭ توراعاسى بولسا, ەكى رەت جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى, قازىرگى «ەگەمەن قازاقستان», «قازاق ادەبيەتى» جانە «ارا-شمەل» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى سىندى جاۋاپتى لاۋازىمداردا بولدى.
رۋحانيات • 24 مامىر, 2022
اتام قازاق: «التاۋ الا بولسا – اۋىزداعى كەتەدى, تورتەۋ تۇگەل بولسا – توبەدەگى كەلەدى» دەگەن ەمەس پە؟ ال التاۋدى الا بولدىراتىن نە؟ ارينە, الاۋىزدىق. وسى قاسىرەتتىڭ زاردابىن كوپ تارتقان حالىقتىڭ ءبىرى – قازاق. ونىڭ بۇل وسالدىعىن جاۋلارى جاقسى پايدالانا ءبىلدى. اباي اتامىز ءۇشىنشى قاراسوزىندە: «قازاقتىڭ ءبىرىنىڭ بىرىنە قاسكۇنەم بولماعىنىڭ, ءبىرىنىڭ تىلەۋىن ءبىرى تىلەسپەيتۇعىنىنىڭ, راس ءسوزى از بولاتۇعىنىنىڭ, قىزمەتكە تالاسقىش بولاتۇعىنىنىڭ سەبەبى نە؟» دەپ ناليتىنى بار دا, ءارى قاراي وزىنە-ءوزى «مۇنداي كۇيگە قالاي تۇستىك؟» دەپ كولدەنەڭ ساۋال تاستايدى دا, وعان «ەتىنەن وتكەن, سۇيەگىنە جەتكەن, اتادان ميراس العان, انانىڭ سۇتىمەنەن بىتكەن ناداندىق الدەقاشان ادامشىلىقتان كەتىردى» دەپ (41-قاراسوز) جاۋاپ بەرەدى.
ادەبيەت • 24 مامىر, 2022
شاقىرۋ قاعازىنان تۋعان شالقىما
الماتىداعى كىتاپ دۇكەندەرىنىڭ بىرىندە ەسكى كىتاپ اراسىنان فاريزا وڭعارسىنوۆانىڭ تۋعان كۇنىنە شاقىرۋ قاعازى تابىلىپتى. 1979 جىلى جازىلعان. قوناقتار – تاتيانا مەن ەدۆارد. جارتى عاسىرعا جۋىق ۋاقىتتان كەيىن كوزگە تۇسكەن ەستەلىك اسا ءبىر كوركەم شىعارمالىق ماڭىزعا يە بولماسا دا اقىن تۋرالى ادەبي دەتال رەتىندە كوڭىلگە ىستىق. ال ولەڭسۇيەر وقىرماندارعا قۇندى ولجا سانالادى. سونىمەن فاريزا تۋعان كۇنىنە شاقىرعان تاتيانا مەن ەدۋارد دەگەن كىمدەر؟ مەرەيلى قىرىق جاسقا ارنالعان وتىرىسقا باسقا قاي قالامگەرلەر قاتىستى؟ قىسقاسى, تۋعان كۇنگە كەلگەن قوناقتاردى «تۇگەندەپ» كوردىك...
تاريح • 24 مامىر, 2022
جاڭگىر حاننىڭ نەمەرەسى, بەلگىلى اقىن, اعارتۋشى شاڭگەرەي بوكەەۆتىڭ قازاقتان شىققان تۇڭعىش فوتوگراف ەكەندىگى ارا-تۇرا ايتىلىپ ءجۇر. بىراق وكىنىشكە قاراي, شاڭگەرەيدەن قالعان وسى مۇرا ءالى تولىق جيناقتالىپ, زەرتتەلگەن ەمەس.
رۋحانيات • 24 مامىر, 2022
«جاھان-ناما»: سەگىز عاسىر بويى اشىلماعان سىر
ەلىمىزدىڭ رۋحانيات الەمىندە ۇلكەن جاڭالىق بولدى. بۇل – XIII عاسىردا پارسى تىلىندە جازىلعان مۇحاممەد يبن ناجيب باكراننىڭ «جاھان-ناما» كىتابىنىڭ تۇڭعىش رەت قازاق, ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرىنە اۋدارىلىپ, باسپادان جارىق كورۋى جانە تۇساۋى كەسىلىپ وقىرمانعا جول تارتۋى. ماڭعىستاۋلىق اۋدارماشى عالىم, اعىلشىن, پارسى تىلدەرىنىڭ مامانى نياز توبىش اتالعان ەڭبەكتى قازاق جانە اعىلشىن تىلدەرىنە اۋدارۋعا ۇزاق جىلدارىن ارنادى.
