ادەبيەت • 26 ناۋرىز, 2021
1. «ول بايعۇس ولگەن شىعار, ولمەسە ءبىر جەردە مۇعالىم بوپ جۇرگەن شىعار». ەسكى جۇرتتان قالعان ءتامسىلدى بەكەر ەسكە الىپ وتىرعام جوق. «اسقار سۇلەيمەنوۆتىڭ «بەساتار» پوۆەسى ون التىنشى جىل تۋرالى ەمەس». ەسىن ەلەس العانداي كۇبىر ەتكەنىن ءوز قۇلاعىممەن ەستىدىم.
تانىم • 26 ناۋرىز, 2021
قازاق حاندىعىن كىمدەر باسقاردى؟
وسىدان التى جىل بۇرىن قازاق حاندىعى قۇرىلۋىنىڭ 550 جىلدىعى ەلىمىزدە كەڭىنەن اتالىپ ءوتىپ, باعزىداعى بابالار تاريحى تۋرالى اڭگىمە تەرەڭنەن قوزعالدى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ سالتاناتتى جيىندا سويلەگەن سوزىندە اتاقتى مۇحاممەد حايدار ءدۋلاتيدىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنە وتىرىپ, 1465 جىلى قوزىباسى تاۋىنىڭ ەتەگىندە بولعان تاريحي وقيعاعا دا توقتالدى. «كەرەي مەن جانىبەك حاندار ابىلقايىر ۇلىسىنان ءبولىنىپ, شۋ مەن تالاستىڭ اراسىندا قازاق حاندىعىنىڭ شاڭىراعىن كوتەردى. التى الاش انتتاسىپ, ايىرىلماسقا ءسوز بايلاسىپ, ۇلىتاۋعا تاڭبالارىن قاشاپ جازدى. وسىلايشا, تاريح ساحناسىنا قازاق دەگەن حالىق شىعىپ, ۇلان-عايىر ولكە قازاق جەرى دەپ اتالا باستادى. ودان سوڭ قاسقا جولدى قاسىم حان حاندىقتىڭ ىرگەسىن بەكىتىپ, كەرەگەسىن كەردى. حاقنازار حان شەكاراسىن ەدىلدىڭ بويىنا دەيىن كەڭەيتسە, تاۋەكەل حان تۇركىستان ولكەسىن تۇگەلدەي قازاق حاندىعىنا قاراتتى. ەڭسەگەي بويلى ەر ەسىم ەلدىڭ ىرگەسىن بەكىتۋ جولىنداعى كۇرەستە قولباسشىلىعىمەن تانىمال بولدى. سالقام جاڭگىر حان وربۇلاق تۇبىندەگى شايقاستا جوڭعارلارعا ويسىراتا سوققى بەرسە, ءاز تاۋكە «جەتى جارعىنى» ەنگىزدى», دەدى ن.نازارباەۆ. بۇگىن ەلباسىنىڭ سول سوزىنە ارقاۋ بولعان قازاق حاندىعىنا بيلىك جۇرگىزگەن حاندار تۋرالى دەرەكتەردى ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىنا وراي وقىرمان نازارىنا ۇسىنىپ وتىرمىز.
الەم • 26 ناۋرىز, 2021
اقش-تىڭ ءۇندى-تىنىق مۇحيتى اسكەري قولباسشىسى قىزمەتىنەن كەتىپ جاتقان ادميرال فيليپ دەۆيدسون 9 ناۋرىزدا وتكەن سەنات كوميتەتىنىڭ جيىنى بارىسىندا قىتايدىڭ الدىمىزداعى التى جىل ىشىندە تايۆانعا شابۋىل جاساپ, ول ەلدى جاۋلاپ الۋدى كوزدەپ وتىرعانى جايلى ايتقان بولاتىن.
پىكىر • 26 ناۋرىز, 2021
بارلىعى ەل مۇددەسىنە باعىتتالۋى قاجەت
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ 2021 جىلعى 25 اقپاندا جەر داۋىنا قاتىستى ماسەلەگە نۇكتە قويعانىن ۇلكەن تاريحي جەتىستىك دەپ ايتار ەدىم. سەبەبى «جەر جەكەمەنشىكتە بولۋى كەرەك» دەگەن نارىقتىق ەكونوميكانىڭ قۇيتىرقى شارتتارىنا باعىنبايتىن, جەردى ساتۋدى انانى ساتۋمەن تەڭ كورەتىن ارلى ەل ەكەنىمىزدى دالەلدەي بىلدىك. ەندىگى كەزەكتە جەر رەفورمالارىنان تۋىندايتىن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلاردىڭ تەك قانا حالىق مۇددەسىنە باعىتتالۋىن قامتاماسىز ەتۋىمىز قاجەت. ول ءۇشىن جەر رەفورماسى جونىندەگى كوميسسيا جۇمىسىنىڭ كۇن تارتىبىنە بىرنەشە ماسەلەنى ەنگىزۋ كەرەك.
قوعام • 26 ناۋرىز, 2021
كاسپي يتبالىعى (تەڭىز سۇتقورەكتىلەرىن قورعاۋعا تۇبەگەيلى بەتبۇرىس)
كاسپي تەڭىزىنىڭ سولتۇستىك-شىعىس بولىگىنىڭ قايراڭىنداعى قاشاعان ءىرى كەن ورنىن يگەرۋشى NCOC كومپانياسى قازاقستان مەن رەسەي عالىمدارىنىڭ كاسپي يتبالىعى پوپۋلياتسياسىنا كەشەندى زەرتتەۋ جۇرگىزۋىنە باستاماشى بولدى.
