پىكىر • 15 ماۋسىم, 2024
ايگىلى ماحاتما گاندي: «الەمدى وزگەرتەمىز دەسەك, ءبىز ءوزىمىز سول وزگەرىسكە اينالۋىمىز كەرەك» دەگەنى ءمالىم.
تانىم • 18 مامىر, 2024
تۇرىكمەن مادەني الەمىنىڭ بيىك قۇبىلىسى
ماقتىمق ۇلى تۋرالى قازاق ادەبيەتتانۋىندا, ادەبي بايلانىستار سالاسىندا از جازىلعان جوق. مۇراسى بۇگىنگە دەيىن بىرنەشە دۇركىن جيناق بولىپ شىقتى. شايىر مۇراسى رەسەي مەن ەۋروپاعا پەرسياداعى ورىس ەلشىلىگىندە قىزمەت ەتكەن پولياك اقىنى, شىعىستانۋشى الەكساندر حودزكو-بورەيكونىڭ 1842 جىلى لوندوندا شىققان ەڭبەگى ارقىلى جەتتى دەگەن دەرەك بار. بۇدان كەيىن وسى تۇلعانى تانىتۋدى يليا بەرەزين, ارميني ۆامبەري, فەدور باكۋلين (يرانعا قاراستى استرابادتا كونسۋل بولعان) جالعاستىرعان. دەي تۇرعانمەن ماقتىمق ۇلىتانۋدا كورنەكتى شىعىستانۋشىلار الەكساندر سامويلوۆيچ پەن ەۆگەني بەرتەلستىڭ, تۇرىكمەنتانۋشى الەكساندر پوتسەلۋەۆسكيدىڭ (ولەڭ ءورىمىن زەرتتەگەن) ەڭبەگى زور. ال تۇرىكمەن عالىمدارىنا كەلسەك, اقىننىڭ اكادەميالىق ءومىربايانى مەن مۇراسىن جۇيەلەۋ مەن تانىمالداندىرۋدا اكادەميك بايمۇحامەت كاررىەۆ پەن پروفەسسور مياتي كوساەۆتىڭ زەرتتەۋىن ايرىقشا اتايمىز. بۇل عالىمداردىڭ ىزدەنىستەرىن ابايدى تانىتۋداعى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ تاباندىلىعىمەن سالىستىرۋعا بولادى.
زەردە • 23 ءساۋىر, 2024
كۇنى كەشە استانا تورىندە قازاق پەن قىرعىز ۇلتى زيالىلارىنىڭ, اتاپ ايتساق, مادەني-عىلىمي سالا تۇلعالارىنىڭ, قايراتكەر اقساقالدارىنىڭ كەزدەسۋى ءوتتى. جيىندى ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك كەڭەسشىسى ەرلان قارين جۇرگىزىپ وتىردى. قىرعىز تاراپىنىڭ ءسوز تىزگىنىن وسى ەلدىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى سۇيىنبەك قاسمامبەتوۆ ۇستادى. اعايىن ەكى ۇلتتىڭ ەلەۋلى تۇلعالارى ويىن ورتاعا سالىپ, رۋحاني بايلانىستىڭ جاڭا كەزەڭىنە قاتىستى ءجون-جوباسىن ۇسىندى. ەكسپو-ورتالىعىنىڭ ەكىنشى قاپتالىندا قازاق-قىرعىز جاستارىنىڭ القالى جيىنى ءوتىپ جاتتى.
پىكىر • 12 ءساۋىر, 2024
بۇگىنگى ءبىلىمنىڭ ءمانى – مادەني ترانسفورماتسيادا. سىن-قاتەرلەر تۇسىنداعى سۇراق: قوعامعا كىم كەرەك جانە مامان قوعامنان ءوز ورنىن قالاي تابادى؟ ترانسفورماتسيا ءمانى وسىندا! ىزدەنگەن جاس ازامات باسەكە, كاسىبيلىك تۇرعىسىنان وزىنە قاجەتتى جانە ەلىنىڭ بۇگىنى مەن ەرتەڭىنە كەرەكتى ءبىلىم الا ءبىلۋى ءتيىس.
رۋحانيات • 08 ءساۋىر, 2024
تۇركىستان رۋحاني بىرلىگىندەگى «شاعاتاي ءباسى»
بولشەۆيزم تولىق جەڭگەن ۋاقىتتا تۇركى تۇلعالارىنىڭ, سونىڭ ىشىندە قازاق زيالىلارىنىڭ باسىن كوبiرەك قوسقان بiرەگەي شاھار تاشكەنت ەدi. مۇنىڭ سەبەبi مۇستافا شوقاي مەن تۇرار رىسقۇلوۆ ءار تۇرعىدان كوتەرگەن تاۋەلسiزدىك پەن بىرلىك مۇراتى-تىن. وسى قالادا 1918–1922 جىلدارى وزبەك جاديتشiلدەرiنiڭ «شاعاتاي ءباسi» (تۇپنۇسقادا «چيگاتوي گۋرۋنگي») اتتى مادەني ۇيىمى جۇمىس ىستەدى. ماعىناسى – «شاعاتاي ۇلىسى مۇراگەرلەرىنىڭ پىكىرتالاس, سۇحباتتاسۋ, ءباس تىگۋ الاڭى» (گۋرۋنگي – پارسى ءسوزى).
پىكىر • 22 ناۋرىز, 2024
ءار جىلدىڭ ناۋرىزىندا ەل تاريحىنىڭ جاڭا ءبىر پاراعى اشىلىپ, وتكەن مەن بۇگىننىڭ پارقىن ايقىنداۋىمىزدى – ادىلەتتىكتىڭ ءجونى دەپ قابىلدايمىز. بايسالدى بابالارىمىز «جاڭا ايدا جارىلقا, ەسكى ايدا ەسىركە!» دەگەن تىلەگىن ۇيلەسىمدىلىك يەسىنە باعىشتاعانى انىق.
پىكىر • 14 ناۋرىز, 2024
بۇيىرسا, بۇگىن ۇلىق ۇلىس نەمەسە التىن وردانىڭ ءاز شاھارى سارايشىق جۇرتىندا – اتىراۋدا ۇلتتىق قۇرىلتاي ءۇشىنشى جيىنىنىڭ سەكتسيالار جۇمىسى باستالادى. ەرتەدە جايىق اعىنى قاتتى, ايدىنى شالقار ۇلى سۋ اتالىپتى. اراب ساياحاتشىسى ءابۋ ءات-ءتانجي ياكي يبن باتۋتتا: «دۇنيەدە باعداتتان كەيىن جۇزبەلى كوپىردى وسى سارايشىقتان كوردىم. وتىز سارايى, ءتورت مەشىتى كوز جاۋىن الادى» دەپ جازىپتى. وسى شاھار قورىمىندا موڭكە تەمىر, توقتا حان, جانىبەك, ءامىر وقاس, قاسىم حان, شاھ ماماي, ءجۇسىپ حان سىندى جەتى قاعاننىڭ سۇيەگى باقيلىق مەكەنىن تاپقان. مۇنى پانتەون دەسەك تە بولادى. سارايشىق – بيىل 800 جىلدىعى اتالىپ ءوتىپ جاتقان جوشى ۇلىسىنىڭ وسى وڭىردەگى ساراي باتۋ مەن ساراي بەركەدەن كەيىنگى ءۇشىنشى ءىرى ورتالىعى.
سۇحبات • 06 ناۋرىز, 2024
ناۋرىزباي قاجى تاعان ۇلى: ءداستۇرلى ءدىننىڭ ۋىزىنا جارىعان ۇرپاق جات اعىمعا توتەپ بەرە الادى
– اسسالاۋماعالەيكۋم, قادىرلى ناۋرىزباي قاجى تاعان ۇلى! ۋاقىت تاۋىپ, سۇحبات بەرۋگە كەلىسكەنىڭىزگە راحمەت. ەڭ اۋەلگى ساۋالىمىزدى قوعامنىڭ رۋحاني كەلبەتىنەن باستاساق. جىل باسىندا «Egemen Qazaqstan» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىڭ ساپاسى مەن سالاماتتىلىعىنا ايرىقشا كوڭىل ءبولدى. وسى باعداردا قوعامنىڭ رۋحاني سەنىمىنە جانە ءتۇرلى سىن-قاتەرگە قاتىستى بۇگىنگى وزەكتى ماسەلەلەر تۋرالى بىلگىمىز كەلەدى.
سۇحبات • 03 قاڭتار, 2024
قاسىم-جومارت توقاەۆ: ءبىز وزىق ويلى ۇلت رەتىندە تەك قانا العا قاراۋىمىز كەرەك
– قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى, ۋاقىتىڭىزدىڭ تىعىزدىعىنا قاراماستان «Egemen Qazaqstan» گازەتىنە سۇحبات بەرۋگە كەلىسكەنىڭىز ءۇشىن ريزاشىلىعىمىزدى بىلدىرەمىز. ءسىزدىڭ قوعامدى تولعاندىراتىن ماسەلەلەر تۋرالى پىكىرىڭىز قازاق ءباسپاسوزى ءۇشىن وتە ماڭىزدى. سوندىقتان ءتۇرلى تاقىرىپتا وزىڭىزبەن اشىق اڭگىمە وربىتكىمىز كەلەدى. وتكەن جىل نەسىمەن ەسىڭىزدە قالدى؟
قوعام • 01 قاڭتار, 2024
ءبىز ءار جىلدان جاقسىلىقتى ءۇمىت ەتەمىز. «قاراشا, جەلتوقسانمەن – سول ءبىر ەكى اي» شاماسىندا ءتۇرلى دەڭگەيدە ەسەپ بەرىلەدى, ناتيجە شىعارىلادى. تارازىنىڭ ءبىر باسىنا جوسپار, ەكىنشى باسىنا ونىڭ ورىندالۋى قويىلادى. بىرەۋ قۋانادى, ەكىنشى ويلانادى, ءۇشىنشى سىن ەستىپ شيرىعادى. بۇل دا – تابيعي ۇدەرىس. ءبارى تابان اقى, ماڭداي تەرمەن كەلەدى. بابالارىمىز «ەڭبەككە ەبى جوقتىڭ ەلدىككە سەبى جوق» دەگەن. حالىقتىڭ وسى ەرەكشە ولشەمى قازىر دە كوكەيكەستى.
