سۇحبات • 19 جەلتوقسان, 2025
انار فازىلجان: ءماتىندى جاساندى جادقا ءتىلتانۋشىلار بەيىمدەدى
قازاق ءتىلىن تسيفرلاندىرۋعا بەيىمدەۋ ا.بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتىندا وتكەن عاسىردىڭ 70-جىلدارى قولعا الىندى. وسى كەزەڭدە قولدانبالى لينگۆيستيكا بولىمىندە قازاق سوزدىكتەرىنىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان بازاسى جاسالدى. اراعا جىلدار سالىپ جاندانعان ۇلتتىق كورپۋس قازىرگى تاڭدا 100 ملن-نان استام قازاق سوزىمەن تولىقتى. جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندە ۇلكەن تىلدىك مودەلدەر وسى ۇلتتىق كورپۋستاعى ساپالى ءارى جۇيەلى دەرەككوزدى پايدالانادى. عالىمدار ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسىندە كورسەتكىش كەلەر جىلى 200 ملن-عا دەيىن ۇلعايادى (qazcorpus.kz). ءبىز بۇگىن ينستيتۋت ديرەكتورى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى انار فازىلجانمەن قازاق ءتىلىنىڭ باي قورىن جاساندى جادقا ەنگىزۋ تۋرالى اڭگىمەلەستىك.
ءبىلىم • 13 جەلتوقسان, 2025
گەومەتريا – ماتەماتيكالىق ءبىلىمنىڭ نەگىزى
ءبىرازدان بەرى ورتا ءبىلىم جۇيەسىندە بىرقاتار پاندەردى بىرىكتىرىپ وقىتۋ تۋرالى ايتىلىپ كەلەدى. الگەبرا مەن گەومەتريانى – «ماتەماتيكا», حيميا, فيزيكا, بيولوگيا – «جاراتىلىستانۋ عىلىمدارى», دۇنيەجۇزى تاريحى مەن قۇقىق نەگىزدەرىن «الەۋمەتتىك عىلىمدار» پانىنە بىرىكتىرۋ كوزدەلگەن. قازىرگى تاڭدا مەملەكەتتىك جالپىعا مىندەتتى ءبىلىم ستاندارتى اپروباتسيادان ءوتىپ جاتىر. جاقىندا وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا پاندەردى بىرىكتىرىپ وقىتۋدى قايتا قاراۋدى قاجەت ەتەتىنىن ءارى ماقساتى مەن تاقىرىبى بولەك پاندەردىڭ ارقايسىسىن جەكە ءپان رەتىندە دەربەس وقىتۋ تۋرالى ايتقان-دى.
ءبىلىم • 02 جەلتوقسان, 2025
ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە قاتەرلى دەرتكە قارسى زەرتتەۋلەر جۇرگىزەتىن قازاقستان-امەريكا تسيتوماتريتسا ورتالىعى اشىلدى.
ءبىلىم • 28 قاراشا, 2025
گەوگرافيا ءپانىن وقىتۋداعى جۇيەسىزدىك
مەكتەپتە گەوگرافيا ءپانى ءوز دەڭگەيىندە وقىتىلماي كەلەدى. تۇيتكىلدى ماسەلەگە الاڭداعان 500-گە جۋىق مۇعالىم وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى جۇلدىز سۇلەيمەنوۆاعا اشىق حات جولدادى. حاتتا ۇستازدار ورتا ءبىلىم جۇيەسىندە ىسكە اسىپ جاتقان اۋقىمدى رەفورما كەزەڭىندە گەوگرافيا ءپانىنىڭ وقىتىلۋىنا قاتىستى ءارى وقۋ جوسپارىنا ەنگىزۋ تۋرالى ۇسىنىسىن جەتكىزدى. ايتىلعان ماسەلەگە وراي مينيستر ى.التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق ءبىلىم اكادەمياسى ماماندارىمەن جيىن وتكىزدى. وسى جيىندا پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-ءدىڭ پروفەسسورى, گەوگرافيادان رەسپۋبليكالىق اتاۋلى مەكتەپ جەتەكشىسى ۇلجالعاس ەسنازاروۆا قوردالانىپ قالعان بىرقاتار ماسەلەنى ايتىپ بەردى. ەندىگى كەزەكتە ۇستازدار قاۋىمى گەوگرافيا ءپانىن وقىتۋ جۇيەلەنەدى دەپ ۇمىتتەنىپ وتىر.
قوعام • 28 قاراشا, 2025
قازاق ءتىلىن تسيفرلاندىرۋ قاجەت
جاقىندا ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە «قازاق ءتىلىن جانە تەحنولوگيالىق ءۇردىستى قولداۋ ءۇشىن ۇلكەن تىلدىك مودەل (LLM) ازىرلەۋ» جوباسى اياسىندا انا ءتىلىمىزدى تسيفرلىق ورتاعا بەيىمدەۋمەن اينالىسىپ جۇرگەن جەتەكشى عالىمدار, ينجەنەرلەر مەن زەرتتەۋشىلەردىڭ باسىن قوسقان جيىن ءوتتى.
عىلىم • 27 قاراشا, 2025
داقىلعا قاجەت قورەك – كارباميد
بيىل «قازمۇنايگاز» ۇك» اق مەن «CNPC» كومپانياسى كارباميد جانە باسقا دا ونىمدەردى بىرلەسىپ ءوندىرۋ تۋرالى ىنتىماقتاستىققا قول قويدى. وسى ارىپتەستىك اياسىندا كارباميد وندىرەتىن گاز-حيميا كەشەنىن اقتوبە وبلىسىندا سالۋ تۋرالى كەلىسىم جاسالدى. كارباميد وندىرىسىنە قاتىستى جوبانى «قازمۇنايگاز» ۇك» اق ەنشىلەس كومپانياسى «KMG PetroChem» جشس ىسكە اسىرادى. وسىعان وراي, پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسى «KMG PetroChem» كومپانياسىمەن بىرلەسىپ, كارباميدتى ءارتۇرلى اگروكليماتتىق ايماقتاردا قولدانۋ ءۇشىن كەشەندى وندىرىستىك سىناق پەن عىلىمي زەرتتەۋ جوباسىن العاش رەت قولعا الدى.
ونەر • 27 قاراشا, 2025
بيىل «سالتانات» مەملەكەتتىك بي ءانسامبلىنىڭ قۇرىلعانىنا – 70 جىل. اتى اڭىزعا اينالعان ۇجىم حالقىمىزدىڭ بي ونەرىن الەمگە ايگىلەپ كەلەدى.
ءبىلىم • 19 قاراشا, 2025
ءبىلىم كەلەشەگى – اباي مەن احمەت تىلىندەگى مەكتەپ
الماتىدا اتا-انالاردىڭ نارازىلىعىن تۋعىزعان مەكتەپ داۋى ءالى شەشىلگەن جوق. «كەلەشەك مەكتەپتەرى» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا قالانىڭ بوستاندىق اۋدانىندا سالىنعان №224 مەكتەپ جارعىسىنا سايكەس مەملەكەتتىك تىلدە اشىلۋعا ءتيىس ەدى. الايدا نارازى توپ ءبىلىم ورداسىنىڭ ارالاس مەكتەپ بولۋىن تالاپ ەتىپ وتىر. بالالارىن انا تىلىندە وقىتقىسى كەلەتىن اتا-انالاردىڭ دەنى بۇعان ءۇزىلدى-كەسىلدى قارسى. مەكتەپ تاپشىلىعىنان بالالارىن قاشىققا تاسىپ قاجىعان ولار قازاق تىلىندە اشىلۋىن قالايدى.
الماتى • 14 قاراشا, 2025
الماتىنى «اقىلدى» تەحنولوگيا باسقارادى
«تازا قازاقستان» اكتسياسى ەلىمىزدەگى كوپتەگەن يگىلىكتى ءىستىڭ باستاۋىنا اينالدى. جاقىندا پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسى الماتى قالاسى اكىمدىگىمەن بىرلەسىپ «الماتى 2035: تازا اۋا جانە تۇراقتى ينفراقۇرىلىم» فورسايت-سەسسياسىن وتكىزدى. بۇعان دەيىن ۇعا ەلىمىزدىڭ اۋماقتارىندا بىرقاتار فورسايت-سەسسيا وتكىزىپ, ونىڭ بارىسىندا زەرتتەۋ نىسانىنا ىلىكپەگەن, دامۋعا مۇقتاج سالالاردى زەرتتەدى. بۇل جولعى فورسايت-سەسسيا قالا ەكولوگياسىنداعى تۇيتكىلدى جاعدايدى نىساناعا الىپ, ەكوجۇيە, قاۋىپسىز ورتا مىندەتتەرىن تالقىلادى.
تالبەسىك • 05 قاراشا, 2025
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس ەلىمىزدە الماتى اپورتىنا قاتىستى اۋقىمدى جوبا قولعا الىندى. جوبا اياسىندا قازاق جەمىس-جيدەك جانە كوكونىس شارۋاشىلىعى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ المالىقتاعى تالعار ايماقتىق فيليالىندا 10 گا جەرگە 2 080 ءتۇپ اپورت كوشەتىن وتىرعىزۋ جۇمىسى باستالدى.
