ءۇش ءتىلدى ۇزدىك ۇيرەنۋ ءۇشىن

شىعىس قازاقستاندا قاناتقاقتى جوبا قولعا الىندى ەلباسى جولداۋىندا «ەڭ جاقسى جوسپار – ۋاقىت تالابىنا بەيىمدەلە الاتىن جوسپار» دەۋى بۇگىنگى ءسات سايىن قۇبىلاتىن قوعامعا قاجەتتى وڭ وزگەرىستەر مەن جاڭالىقتاردى جاتسىنباۋدىڭ, قايتا ۋاقىت جۇلگەسىمەن جەتكەن جاقسىلىققا بەيىمدەلە ءبىلۋدىڭ دە پايداعا اساتىنىن ايتقانى دەپ تۇسىندىك. پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا سايكەس, وڭىردە جۇزەگە اسىرىلا باستاعان ۇشتىلدىلىكتى دامىتۋ ۇدەرىسى جونىندە شىعىس قازاقستان وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى ايجان سادىقوۆامەن اڭگىمەلەسكەن ەدىك. – ايجان ەرحانقىزى, مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «ۇلت جوسپارى – قازاقستاندىق ارمانعا باس­تايتىن جول» اتتى ماقالاسىندا ءبىلىم بەرۋدىڭ قازاق, ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرىندە جۇرگىزىلەتىنىن ايتتى. وسى ورايدا شىعىس وڭىرىندە كوپتىلدىلىكتى, ناقتى ايتقاندا ۇشتىلدىلىكتى دامىتۋدىڭ كەشەندى جوسپارى قابىلدانعانى ءمالىم. بۇل جوبانىڭ ماڭىزى نەدە؟ – قاي كەزەڭدە دە كوپ ءتىل بىلەتىن ازاماتتار مەملەكەتتىڭ ءتول مادەنيەتىمەن قاتار, الەم مادەنيەتىن تانيتىن, حالىقارالىق دوستىق پەن بىرلىكتىڭ ارتۋىنا كەپىلدى كۇش سالاتىن ازاماتتار بولماق. سوندىقتان, ءوزىنىڭ ومىرشەڭدىگىمەن كوپشىلىكتىڭ قولداۋىنا يە بولعان ۇشتۇعىرلى ءتىل باعدارلاماسىنىڭ كەلەشەككە بەرەرى مول. اسىرەسە, قابىلەتى جوعارى, دارىندى بالالاردىڭ مەكتەپ قابىرعاسىندا وزدەرى وقىپ جۇرگەن پاندەردىڭ مازمۇنىن شەت ەل تىلدەرىندە ەركىن جەتكىزۋى جانە ونى تۇسىنە ءبىلۋى – ۇلكەن جەتىستىك. مەكتەپتەگى ءبىلىم بەرۋ مازمۇنىن جاڭار­تۋ­داعى مۇعالىمنىڭ اتقاراتىن ماڭىزدى ءرولىن ەسكەرە وتىرىپ, ەسەپتى كەزەڭدە وبلىسىمىزدا پەداگوگ قىزمەتكەرلەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ بويىنشا ارنايى بەكىتىلگەن وقۋ جوس­پارىنا ساي اۋقىمدى جۇمىستار جۇرگىزىلدى. مۇعالىمدەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا وتاندىق جانە شەتەلدىك عالىمداردى تارتۋ كوزدەلىپ وتىر. وعان جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن قوماقتى قارجى قاراستىرىلدى. ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «ءبىلىم سالاسىندا قىزمەت ەتكەننىڭ ءبارى قازاقستاننىڭ كەلەشەگىنە قىزمەت ەتەدى» دەگەن سوزىندە ۇلكەن ءمان جاتىر. بۇل ۇلاعاتتى ءسوز ەڭ الدىمەن مۇعالىم قاۋىمىنا ەرەكشە جۇك ارتىپ وتىر. – وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆ وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ قازاق تىلىندە ءبىرلى-ەكىلى ءسوز سويلەپ, ءان شىرقاعانىنا ريزا بولىپ وتىرۋدىڭ زامانى وتكەنىن, ءتىلدى مەڭگەرۋدە ناقتى ناتيجەلەرگە كوشۋ كەرەكتىگىن باسا ايتقان بولاتىن. ياعني, ءتىلدى وقىتۋ شارالارىنىڭ ەرەكشەلىگى نەدە؟ – پرەزيدەنت بەس ينستيتۋتتىق رەفورما مەن «100 ناقتى قادامدا» مەكتەپتەر باسەكەگە قابىلەتتى بولۋى ءۇشىن ءبىلىم سالاسىندا ساتىلاپ, اعىلشىن تىلىندە وقىتۋعا كوشۋ كەرەكتىگىن تاعى ءبىر ناقتىلادى. وسى ورايدا شىعىس قازاقستان وبلىسىندا اتالعان ۇشتۇعىرلى ءتىلدى ەنگىزۋ مىندەتىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا بىرقاتار جۇمىستار قولعا الىندى. ءوڭىر باسشىسى دانيال احمەتوۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا, بىلتىر 11 ماۋسىمدا 2015-2019 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپار قابىلداندى. بۇل رەتتە وبلىستىڭ بىلىكتى پەداگوگتارىنان ارنايى جۇمىس توبى قۇرىلىپ, ونىڭ قۇرامىنا سارسەن امانجولوۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ, «ورلەۋ» ۇلتتىق بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ينستيتۋتىنىڭ وبلىستىق فيليالى مەن ءوڭىر مەكتەپتەرىنىڭ قازاق, ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرىنەن وزىق ءبىلىم بەرىپ جۇرگەن جاڭاشىل مۇعالىمدەرى ەنگەن-ءدى. كەشەندى جوسپاردىڭ باستى ماقساتى وقۋ­شىلاردىڭ قازاق, ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرىن مەڭگەرۋىنە وراي ۇيىمداستىرۋشىلىق, ادىستەمەلىك, قارجىلىق جاعىنان جاعداي جاساي وتىرىپ, ولاردىڭ تىلدەردى ەركىن يگەرۋىنە جول اشۋ بولسا, مىندەتى كوپ ءتىلدى وقىتۋ باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا وتاندىق جانە حالىقارالىق تاجىريبەلەردى مەڭگەرۋ, كوپتىلدىلىكتى ەنگىزۋ بارىسىندا ناقتى وقۋ-ادىستەمەلىك قۇرالداردى شىعارۋ جانە تاعى باسقا شارۋالار بولىپ تابىلادى. 2015-2019 جىلدارى تولىعىمەن جۇزەگە اسىرۋ كوزدەلىپ وتىرعان جوسپار نەگىزىنەن ءۇش كەزەڭدە ورىندالماق. ياعني, ءبىرىنشى كەزەڭ – 2015-2016, ەكىنشى كەزەڭ 2016-2017, ال سوڭعى, ءۇشىنشى كەزەڭ 2018-2019 وقۋ جىلدارىندا ىسكە اساتىن بولادى. اتالعان شارۋالاردىڭ جۇيەلى ورىندالۋى ءۇشىن تىلدەردى وقىتۋ ساعاتتارىن كوبەيتۋ, بىرىڭعاي وقۋلىقتار ساتىپ الۋ, ءپان مۇعالىمدەرىن قايتا دايارلاۋ كۋرستارىنان وتكىزۋ, اتالعان پاندەر بويىنشا وقۋ-ادىستەمەلىك كەشەنىن جاساۋ, زاماناۋي ساندىق ءبىلىم رەسۋرستارىمەن قامتىلۋى ءۇشىن مەكتەپتەردى ينتەرنەت جۇيەسىنە قوسۋ جانە پاندىك سالادا (فيزيكا, حيميا, ينفورماتيكا, بيولوگيا, تاريح جانە قازاق ادەبيەتى) ۇشتىلدىلىكتى وقىتۋعا كوشۋ بويىنشا كادرلىق جانە ادىستەمەلىك جاعداي جاساۋ باسقا دا كوپتەگەن جۇمىستار قولعا الىنىپ وتىر. اتقارىلعان ءىس ناقتى ناتيجە-قورى­تىندى ارقىلى كورىنەتىنى بەلگىلى. رەسپۋبليكا بو­يىنشا ۇشتۇعىرلى ءتىلدى مەڭگەرۋ جونىنەن قاناتقاقتى وبلىس رەتىندە الىنىپ وتىرعان وڭىرىمىزدەگى بۇل كەشەندى جوس­پاردان دا ۇلكەن ناتيجە كۇتىلۋدە. سونىمەن, 2019 جىلى وبلىسىمىزدا ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى تىلدىك پاندەر مۇعالىمدەرىنىڭ كاسىبي قۇزىرەتتىلىگى وسەدى, قازاق, ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرى بويىنشا بىرىڭعاي وقۋ-ادىستەمەلىك كەشەنى ەنگىزىلەدى جانە وقۋشىلاردىڭ بىرنەشە تىلدە سويلەۋى بو­يىنشا تىلدىك بىلىمدىلىگى قالىپتاسادى دەگەن ءۇمىت مول. – ءۇش ءتىلدى ۇزدىك مەڭگەرۋگە قانداي كەپىلدىك بەرىلەدى؟ – جان-جاقتى قامتۋدى قاجەت ەتەتىن جانە ءتورت جىلعا نەگىزدەلگەن بۇل باعدارلامانى ءساتتى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا قاراجات قاراستىرىلىپ وتىر. جالپى, بىلتىردان بەرى قولعا الىنعان بۇل كەشەندى جوسپار بويىنشا كوپتەگەن جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. ماسەلەن, وتكەن جىلى قاراشا ايىندا ى.التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق ءبىلىم اكا­دەمياسىنىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنان, «نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى» ااق ءبىلىم باعدارلامالارى ورتالىعىنان جانە «اقپاراتتىق تالداۋ ورتالىعى» اق مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ مەن تاربيەلەۋدى دامىتۋ دەپارتامەنتىنىڭ عالىمدارىنان قۇرالعان ساراپتاۋ كوميسسياسى وبلىسقا ارنايى كەلدى. ولار وڭىردە قولعا الىنعان ۇشتۇعىرلى ءتىلدى مەڭگەرۋ ماسەلەسىمەن ەگجەي-تەگجەيلى تانىسىپ, ءوز ەسكەرتپەلەرىن جاسادى. سونداي-اق, جۇمىس قورىتىندىسىندا بۇل باعىتتاعى شارۋالار باستاماسىنا وڭ باعاسىن بەردى.  اڭگىمەلەسكەن دۋمان اناش, «ەگەمەن قازاقستان»  شىعىس قازاقستان وبلىسى