جيىرما بەس جىل وتكەن سوڭ

جاڭاقالادا ەت كومبيناتى جاڭعىرتىلدى قىرىق جىلدىق جۋرناليستىك تاجىريبە قايدا اپارمادى دەرسىز. وتكەن عاسىردىڭ سوناۋ سەكسەنىنشى جىلدارىنىڭ باس كەزىندە جايساڭ جاندار مەن اقيىق الىپتاردىڭ مەكەنى اتانعان قازاق جەرىنىڭ ءبىر قۇت مەكەنى جاڭاقالاعا جۋرناليستىك ساپارمەن جولىمىز تۇسكەنى بار. اۋدان ورتالىعىندا ەڭ الدىمەن كوزىمىزگە كورىنگەنى ەت كومبيناتىنىڭ اتشاپتىرىم الىپ عيماراتى ەدى. وي مەن قىردان سويۋ ءۇشىن تاسىمالدانىپ جەتكىزىلىپ جاتقان ءىرى قارا مال مەن قوي-ەشكىنىڭ ەسەبى جوقتاي كورىندى. نەسىن ايتاسىز, ەت كومبيناتىنىڭ قىزمەتى بۇل جىلدارى دۇرىلدەپ تۇرعان-دى. ءسويتىپ, اراعا تاعى دا تابانى كۇرەكتەي ون جىل ءتۇستى. بۇل توقسانىنشى جىلداردىڭ باس كەزى ەدى. تاعى دا جاڭاقالا جەرىنە جەتتىك. ەت كومبيناتىنا ەرىكسىز كوزىمىز ءتۇستى. ءبارى زىم-زيا. كومبينات عيماراتى قاڭىراپ بوس قالىپتى. سىرتقى كورىنىسى دە سۇرەڭسىز كۇيگە ەنىپتى. نە دەيىك, «و, زامان-اي», دەپ باسىمىزدى ءبىر شايقاپ قويعانبىز. ال كۇنى كەشە اراعا تاعى ءبىر جيىرما بەس جىل تۇسكەن كەزدە جاڭاقالادان قۋانىشتى حابار كەلدى. قۇلازىپ تۇرعان ەت كومبيناتى جان-جاقتى جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنان كەيىن ىسكە قايتا قوسىلىپتى. وسى جاعىمدى جاڭالىققا كۋا بولعانىڭىزدى قالار ەدىك, دەدى ەلدەن تەلەفون ارقىلى ءتىل قاتىسقان جاڭاقالانىڭ جايساڭ ازاماتتارى. نەسى بار, جاقسىنى كورمەك ءۇشىن دەگەن. جولعا جينالىپ, ءجۇرىپ كەتتىك. باردىق. كوردىك. بۇل جولعى كورىنىس كەڭەستىك كەزەڭدەگىدەن دە اسەرلى بولدى. ەگەر سول كەزدە اۋىلداعى اتالعان تۇتىنۋ قۇرىلىمى تەك ءبىر عانا مالدى سويىپ, سودان كەيىن ەتىن توڭازىتقىشقا قاتىرىپ, ورال ەت كومبيناتىنا جونەلتۋمەن عانا اينالىسقان بولسا, قازىر مۇندا مالدى سويۋمەن قاتار, ەت ونىمدەرىن تىكەلەي ءوندىرۋ مەن وڭدەۋ ءىسى بەلگىلەنىپتى. ەڭ باستىسى, بۇگىنگى زامانعى جاڭا تەحنولوگياعا نەگىزدەلگەن قۇرال-جابدىقتاردى ايتساڭىزشى! ءارى بۇرىنعىداي ەمەس, تار, شەكتەۋلى مۇمكىندىكتەردىڭ بارىنشا كوبەيگەنى بولەك اڭگىمە. قىسقاسى, ايىرماشىلىق جەر مەن كوكتەي. كەڭەستىك نۇسقاداعى كوم­بي­ناتتىڭ ادام تانىماستاي بولىپ, قايتا جاڭعىرتىلۋىنا «قاز­اگروقارجى» اق قوماقتى قار­جىلاي قولداۋ كورسەتىپتى. ەندىگى جەردە وسىنداي جاڭا ءوندىرىستىڭ يگىلىگىن تەك ءوز فەرمەرلەرىمىز جانە جاڭاقالا وڭىرىندەگى جەكە اۋلا يەلەرى عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە كورشىلەس اۋداندارىنىڭ دا مال وسىرۋشىلەرى كورە الادى دەدى, بىزگە جاڭاقالا اۋدانىنىڭ اكىمى لاۆر حايرەتدينوۆ. جاڭاقالا – مالدى ءوڭىر. ت ۇلىك ءوز ءتولى ەسەبىنەن وسەدى دەگەندەي, ءارى مۇندا سوڭعى جىلدارى مال سانى كۇرت كوبەيىپ كەلەدى ەكەن. بۇعان ۇكىمەت تاراپىنان بەرىلگەن جەڭىلدىكتەر مەن مال ءوسىرۋدى ىنتالاندىرۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ شاپاعاتى ءتيىپتى. ءتىپتى, مەملەكەت تاراپىنان بەلگىلەنگەن وسىنداي مۇمكىندىك وڭىردە اسىل تۇقىمدى مال سانىنىڭ جەدەل تۇردە ارتۋىنا دا سەپتىگىن تيگىزىپتى. بۇعان دەيىن رەسپۋبليكانىڭ مال وسىرۋمەن اينالىساتىن كەز كەلگەن اۋىل تۇرعىنىنا ءتان بولعان كورىنىس – اق-ادال ماڭداي تەرىمەن وسىرگەن مالدارى وتە ارزان, سۋ تەگىن باعاعا جۇمىرتقادان ءجۇن قىرىققان الىپ-ساتارلارعا جەم بولىپ كەتۋى دەسەك, شىندىقتان اۋىتقىمايمىز. الىس اۋداندا ەت كومبيناتىنىڭ اشىلۋى مۇنداي «اتتەگەن-ايلاردىڭ» الدىن الۋعا دا العىشارت قالايدى. ويتكەنى, ەندىگى جەردە مال يەلەرى ونى وزدەرىنە ءتيىمدى ءارى ىڭعايلى باعاعا وتكىزە الادى. تاعى دا شەگىنىس جاسار بولساق, جاڭاقالا سەكىلدى شالعايداعى اۋىل تۇرعىندارى وسىرگەن مالدارىن ورال نەمەسە اتىراۋ قالالارىنا پۇلداۋ ءۇشىن كولىك جالداپ الىپ باراتىن جاعدايلار دا ءجيى كەزدەسكەن. كولىكپەن تاسىمالداۋ, تاعى باسقا دا مورالدىق جانە ماتەريالدىق شىعىنداردى ەسەپتەگەندە مۇنداي اۋرەشىلىكتىڭ ناتيجەسى قاراجات قۇراپ جارىتپايتىن. ەندىگى ماسەلە مۇلدەم باسقاشا. مالىڭدى ىرگەدەگى ەت كومبيناتىنا اپار دا وتكىزە بەر. ىزدەگەنگە سۇراعان دەگەن وسى دا. قازىرگى كۇنى جاڭاقالاداعى ەت كومبيناتىندا ءبىر اۋىسىمدا ءجۇز ءىرى قارا مال جانە مىڭنان استام قوي-ەشكى سويىلۋدا. بىراق بۇل مۇمكىندىك شەگى ەمەس, دەيدى مۇنداعى مەنشىك يەلەرى, ەسىمدەرى ورال وڭىرىنە تانىمال كاسىپكەرلەر اسقار سۇڭعاتوۆ پەن مەرلان كەنجەعاليەۆ. ازىرگە تسەحتا ون جەتى ادام جۇمىسقا تارتىلعان. ايتسە دە, تاياۋدا شۇجىق جانە ءسۇت ونىمدەرى تسەحتارىن اشۋدى كوزدەپ وتىرمىز. بۇل ءۇشىن ءسۇتتى باعىتتاعى جيىرما سيىر ساتىپ العان ەدىك. اتالعان جوبا قازىردىڭ وزىندە ءازىر تۇر. ونىڭ ىسكە قوسىلاتىن كۇنى دە الىس ەمەس. سول كەزدە قازىرگى جۇمىس ورىندارى ەكى-ءۇش ەسەگە دەيىن كوبەيەتىن بولادى, دەدى ولار. جاڭاقالادا قايتادان جاڭعىر­تىلعان ەت كومبيناتىندا ءونىم ساپاسىن باقىلايتىن ءارى تەكسەرەتىن ارنايى زەرتحانا جۇمىس جاسايدى. سونداي-اق, مۇندا سانيتارلىق نورمالاردىڭ ساقتالۋى ءۇشىن دە بارلىق جاعدايلار جاسالعانىنا كۋا بولدىق. وسىندايدا بارەكەلدى دەمەگەندە, نە دەمەكپىز. تەمىر قۇسايىن, «ەگەمەن قازاقستان». باتىس قازاقستان وبلىسى, جاڭاقالا اۋدانى.