كادر بىلىكتىلىگى – باستى ولشەم

قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ جەرگىلىكتى فيليالىندا وتكەن بريفينگ «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى مەن الداعى مىندەتتەرگە ارنالدى. وندا وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى شولپان كارينوۆا باق وكىلدەرىمەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزدى. بۇگىنگى كۇن تالاپتارىنا ءساي­كەس وزگەرىستەر مەن تولىق­تى­رۋ­لار ەنگىزىلگەن «ءبىلىم تۋرالى» زاڭ ءبىلىم بەرۋ مەن ءبىلىم ساپاسىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋگە, حالىق­ارالىق ستاندارتتارعا ءساي­كەستەندىرۋگە, ەلباسىنىڭ «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىندا ال­دىمىزعا قويعان مىندەتتەردى ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكپەن اتقارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, دەي كەلىپ, شول­پان تاڭاتقىزى ودان ءارى ناق­تى ىستەردى باياندادى. وبلىستىڭ ءبىلىم مەكەمەلەرىندە 17 مىڭ­عا جۋىق پەداگوگ ەڭبەك ەتەدى. ولار­­دىڭ 40 پايىزدان استامى جوعارى جانە ءبىرىنشى ساناتتى. 7 كوررەكتسيالىق مەكتەپ-ينتەرناتتا 810 بالا تاربيە الادى. 13 پسي­حولوگيالىق-پەداگوگيكالىق كور­­رەك­تسيالىق كابينەت 322 بالاعا الەۋمەتتىك كومەك كورسەتەدى. 73 لوگوپەدتىك پۋنكت جۇمىس ىستەيدى. «قازاقستان جاڭا جاھاندىق ناق­تى احۋالدا: ءوسىم, رەفورمالار, دامۋ» جولداۋىندا ءبىلىم مەن عى­لىمنىڭ, يننوۆاتسيانىڭ الداعى بيىك مەجەلەرى ايقىندالدى. ولاي بولسا, ورتا ءبىلىم بەرۋ سالاسى ءار­بىر اتا-انا, قوعام, وسكەلەڭ ۇرپاقپەن تىعىز بايلانىستا ءجۇر­گىزىلۋى ءتيىس­تىلىگى, ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ ساپا­سى مەن ناتيجەسى مۇعالىمنىڭ بىلىكتىلىگى مەن كاسىبي شەبەرلىگىنە كوپ قاتىستى ەكەنى ايتپاسا دا ءتۇسى­نىكتى. بايانداماشى 76-شى قادامداعى ەىدۇ ەلدەرى نەگىزىندە ادام كا­­پي­تالىنىڭ ساپاسىن كوتەرۋ, 12 جىلدىق ءبىلىم بەرۋدى كەزەڭ-كەزەڭمەن ەنگىزۋ, فۋنكتسيالىق ساۋاتتىلىقتى دامىتۋ ءۇشىن مەك­تەپتەگى وقىتۋ ستاندارتتارىن جا­ڭارتۋ تالاپتارىنا وراي الدا اتقارىلاتىن شارالارعا توقتالدى. ەكى مەكتەپتە باستاۋىش ءبىلىم بەرۋ مەملەكەتتىك ستاندارتىنىڭ جاڭا اپروباتسياسىن ەنگىزۋ قولعا الىنعان. 3-6 جاستاعى بالدىرعانداردى مەكتەپكە دەيىنگى بىلىممەن قامتۋ 97 پايىزدى قۇرايدى. اتا-انا­نىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردىڭ سانى سوڭعى ءۇش جىلدا 212-گە ازايعان. مەملەكەت-جە­كەمەنشىك ارىپتەستىگى اياسىندا بالاباقشالار سالۋ قارقىن العان. 77-ءشى قادامدا اتاپ كور­سەتىلگەندەي, ەكونوميكانىڭ التى نەگىزگى سالاسى ءۇشىن ون الدىڭعى قاتارلى كوللەدج بەن جوعارى وقۋ ورنىندا بىلىكتى كادرلاردى ازىرلەۋ, كەيىننەن بۇل تاجىريبەنى ەلىمىزدىڭ باسقا وقۋ ورىندارىنا تاراتۋ مىندەتى تۇر. وبلىس كول­لەدجدەرىندە اۋماق ەكونوميكا سالاسى ءۇشىن 75 ماماندىق بويىنشا كادرلار ازىرلەنەدى. 8 مىڭ ستۋدەنت مەملەكەتتىك تاپسىرىس ارقىلى وقىتىلادى. دۋالدى وقىتۋ 24 ماماندىق بويىنشا 12 كوللەدج­گە ەنگىزىلگەن. ولار 80 مەكەمەمەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتقان. «تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدى جەتىلدىرۋ» جوباسى اياسىندا پەتروپاۆل قۇرى­لىس-ەكونوميكالىق كوللەدجى 43 ميلليون تەڭگەنىڭ گرانتىن جەڭىپ العان. دۋالدى ءبىلىم بەرۋ شەڭبەرىندە «سەۆكازەنەرگو» اق سولتۇستىك قازاقستان كاسىپتىك-تەحنيكالىق كوللەدجىندە «ەلەكترمەن جابدىقتاۋ» مامان­دىقتارى نەگىزىندە وقىتۋ پوليگونىن ورنا­­لاس­تىرعان. ج.قيزاتوۆ اتىنداعى ەسىل اۋىلشارۋاشىلىق كول­لەد­جىندە «ەت جانە ەت ونىمدەرى ءوندىرىسى» ماماندىعى بويىنشا ءۇش سىنىپ جابدىقتالعان. ستۋدەنتتەر وقۋ فەرماسىندا 30 باس ءىرى قارا مالىن وسىرۋمەن دە شۇعىلدانادى. ەندى مۇندا قايتا وڭدەۋ سالالارى ءۇشىن ماماندار دايارلاۋ قولعا الىنباق. ش.كارينوۆا پەداگوگيكالىق ادەپ ەرەجەسىنىڭ ەنگىزىلۋىن ماڭىز­دى شارا رەتىندە ماقۇلدادى. سوڭعى ۋاقىتتا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا, ينتەرنەت-رەسۋرستاردا پەداگوگتار مەن وقۋشىلار اراسىنداعى دورەكى قارىم-قا­تىناستار ءجيى كورسەتىلەدى. وسى­عان بايلانىستى جاڭا زاڭعا پە­داگوگيكالىق ادەپ ەرەجەسىنىڭ ەنگىزىلۋى وتە ماڭىزدى. ەرەجە پە­دا­گوگتاردىڭ وزدەرىن ۇستاي ءبىل­ۋىن قالىپتاستىرۋعا, مەكتەپتە قو­لايلى ورتا قۇرۋعا جاعداي جاسايدى. زاڭنىڭ جاڭا رەداكتسياسىندا سى­نىپ جەتەكشىسىنىڭ قىزمەتى دە بەلگىلەنگەن. جۋرناليستەردىڭ ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە مىندەتتى مەكتەپ فورماسىن ەنگىزۋ ماسەلەسىنە قالاي قارايسىز دەگەن ساۋالىنا ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە مىندەتتى مەكتەپ فورماسىن ەنگىزۋ دەر كەزىندە جانە العاش رەت زاڭناما ارقىلى قولداۋ تاپتى. مىندەتتى مەكتەپ فورماسىن ەنگىزۋ وقۋشىلاردىڭ بىرلىگىنە, ۇيىمشىلدىعىنا, ىن­تى­ماعىنا, ورتاق ءىس پەن ماق­سات­تارعا ءبىر كىسىدەي جۇمىلىپ, تال­پىنىس جاساۋلارىنا زور ىقپال جاسارى انىق. مەكتەپ فورماسى وقۋشىلار اراسىنداعى كيىم ءبا­سەكەلەستىگىنىڭ تۋىنداۋىن, ءبى­رىن-ءبىرى كورەالماۋشىلىقتارىن تومەندەتىپ, ءارتۇرلى وتباسىلار­دىڭ ماتەريالدىق جاعدايلارى­نىڭ ايىرماشىلىقتارىن جويادى. سونىمەن قاتار, ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە ساباق وتكىزبەۋ ەرەجەلەرى زاڭدا قاراستىرىلعانىن ايتا كەتكەن ءجون, دەپ جاۋاپ بەردى. ودان ءارى 2012-2016 جىلدارعا ارنالعان وقۋشىلاردىڭ فۋنك­تسيونالدىق ساۋاتتىلىعىن دامىتۋ بويىنشا ۇلت جوسپارىندا قويىلعان مىندەتتەرگە قول جەت­كىزەتىن ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن, ىشكى جانە سىرتقى باعا بەرۋ جۇيەسىنىڭ جاڭاشىلدىعىن تىلگە تيەك ەتتى. ءبىلىم بەرۋدىڭ جاڭا مازمۇنىن ەنگىزۋ وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم باعا­سىنىڭ ولشەمدەرىن بەكىتۋگە جانە ناتيجەگە باعىتتالعان. ءبىز دارىندى بالالاردىڭ دامۋى­نا جانە ولاردى قولداۋعا ۇدايى كوڭىل بولەمىز. زاڭنىڭ جاڭا رە­داكتسياسىندا جالپى ءبىلىم بەرەتىن پاندەردەن حالىقارالىق وليمپيادا­لار, عىلىمي جوبالار بايقاۋىنا قاتىسۋشىلار قۇرامىن جاساقتاۋ, سايىس تالاپتارى, ولاردىڭ وتكى­زىلۋى مەن ۇيىمداستىرىلۋى, ءادىس­تەمەلىك ءىس-شارالاردى قام­تاماسىز ەتۋ ايقىندالعان. حالىق­ارالىق ءپان وليمپيادالارى مەن جارىستاردىڭ جۇلدەگەرلەرى عانا ۇبت-دان بوساتىلۋعا قۇقىلى. بۇل ءارتۇرلى دەڭگەيدەگى ءپان وليمپيا­دالارى مەن عىلىمي جوباعا دارىندى بالالاردىڭ قاتىسۋىنىڭ اشىقتىعىن, ادىلدىگىن قامتاماسىز ەتىپ, ولاردىڭ ءبىلىم ساپاسىن جوعا­رىلاتادى. بريفينگكە پەتروپاۆل قالا­سىن­داعى №1 كوررەكتسيالىق مەك­تەپ-ينتەرناتتىڭ ديرەكتورى ن.حو­ۆانسكي, سولتۇستىك قازاق­ستان كاسىپتىك-پەداگوگيكالىق كول­لەدجىنىڭ باسشىسى جەڭىس ءابىل­ماجىن دە قاتىسىپ, ءوز ويلارىمەن ءبولىستى. ءومىر ەسقالي, «ەگەمەن قازاقستان». سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.