زاڭدىلىقتى قاداعالاۋ – ۇدايى نازاردا

ەلىمىزدىڭ كولىك پروكۋراتۋراسى ازاماتتاردىڭ قۇقىن قورعاۋدا زاڭدى قاداعالاۋ جۇمىسىن ويدا­عىداي اتقارىپ كەلەدى. ولار 2015 جىلى ءوز ءمىن­دەت­تەرىنە ساي قاداعالاۋ بارىسىندا 41 357 زاڭ بۇزۋشىلىقتاردى انىقتادى, 3 040 پروكۋرورلىق قاداعالاۋ اك­تىلەر ەنگىزىلدى, ونىڭ ىشىندە 1 782 ۇسىنىستار قارالدى, 29 تالاپ ارىز قاناعاتتاندىرىلدى جانە 192 ۇيعارىم ورىندالىپ, زاڭعا 357 ءتۇسىندىرۋ بەرىلدى, 110 ەسكەرتۋ جاسالدى. جۇرگىزىلگەن تەكسەرۋلەردىڭ ناتيجەسىندە 34 سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ باستالدى. قاداعالاۋ شارالارى نەگى­زىندە 2 784 زاڭسىز اكتىلەر بۇزى­لىپ, ءوز­گەرتىلدى جانە ءارتۇرلى جاۋاپ­كەر­شىلىككە 5 مىڭنان اسا ادام تار­­­­تىلدى. ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىن­داۋ ماقساتىندا نەگىزگى كۇش مەملەكەتتىڭ ەكونوميكالىق ءمۇد­­­دەسىن قورعاۋعا, مەملەكەتتىك بيۋدجەتتى ساقتاۋعا باعىتتالدى. بيۋدجەتكە كەلتىرىلگەن زالالدىڭ ورنىن وتەۋ كولەمى 23,3 ملرد. تەڭ­­گەنى قۇراسا, ونىڭ ىشىندە 21,6 ملرد. تەڭگە سالىق جانە باسقا دا ءتو­­لەمدەر مەملەكەتتىڭ بيۋدجەتىنە ءوندىرىلدى. كولەڭكەلى ەكونوميكاعا قارسى ءىس-قيمىل بويىنشا جەكەلەگەن جۇمىستار جۇرگىزىلدى. ەل ازاماتتارىنىڭ قۇقىق­تا­رىنىڭ ساقتالۋىنا قاداعالاۋ جۇرگىزۋگە اسا كوڭىل اۋدارىلادى. قابىلدانعان شارالار نەگىزىندە 49 252 ازاماتتىڭ, ونىڭ ىشىندە 46 677 ادامنىڭ – كونستيتۋتسيالىق قۇ­قىقتارى قورعالدى, 4 مىڭ­نان اسا جۇمىسشىعا 435 ملن. تەڭگەدەن اسا جالاقى بويىنشا بەرەشەك وتەلدى. باس كولىك پروكۋراتۋراسىنىڭ نا­را­زى­لىق­تارىمەن 26 ءىرى كولىك كا­سىپ­ورىندارىنىڭ ۇجىمدىق كە­لى­­سىمدەرى ەڭبەك زاڭناماسىمەن سايكەستەندىرىلدى. مەملەكەتتىك ورگاندار مەن مو­نوپوليستەر تاراپى­نان نەگىز­سىز تەكسەرۋلەرگە, اكىم­شى­لىك شارالارعا جانە باسقا دا قىسىمعا ۇشىراعان 1700-دەن اسا كاسىپكەرلەردىڭ قۇ­قىقتارى قورعالدى, 800-دەن اسا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنە زاڭسىز تەك­سە­رۋلەردىڭ الدى الىندى. سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇ­­رەس سالاسىندا كولىك پرو­كۋ­رورلارى­نىڭ قاداعالاۋ اكتى­لەرىمەن 35 ادام تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە تار­تىلدى, 2 لاۋازىمدى شەنەۋنىك سوت­تالدى. ماسەلەن, الماتى قالاسى كو­لىك­­تىك باقىلاۋ ينسپەكتسياسىنىڭ جە­تەكشى مامانى قك-ءنىڭ 307-با­بى­­نىڭ 2-بولىگى بويىنشا سوتتالدى. سونىمەن قاتار, 28 ملن. تەڭ­گە قۇرايتىن كونتراباندالىق تا­­ۋار­لاردىڭ وتۋىنە سىبايلاسا ات­سا­لىسقان جامبىل وبلىسى بويىنشا ۆەتەرينارلىق باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ ينسپەكتسياسىنىڭ لاۋا­زىمدى قىزمەتكەرى دە سوتتالدى. باس پروكۋرور ا.داۋىلباەۆ­تىڭ بەرگەن تاپسىرمالارىنا سايكەس, كو­لىك پروكۋرورلارى بەس ينس­تي­تۋت­­تىق رەفورمانى ىسكە اسىرۋ بويىنشا «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىن ىسكە اسىرۋ بارىسىندا پروكۋرورلىق قاداعالاۋدىڭ پارمەندىلىگىن ودان ءارى ارتتىرۋدا. مۇنداعى ءبىزدىڭ مىندەتىمىز ءتۇرلى ماڭىزدى مەملەكەتتىك جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ كەزىندە زاڭ­دى­لىقتى قامتاماسىز ەتۋ, اۋە­جاي تاسىمالىنىڭ مەملەكەت­تىك رەتتەۋ تيىمدىلىگىن جاقسارتۋ, ونىڭ ىشىندە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىمەن بىرلەسە جۇمىس ىستەپ, بيۋدجەتتىك قاراجاتتى ماقساتسىز پايدالانۋ فاكتىلەرىنە جول بەرمەۋ بولىپ تابىلادى. ىبىراي تىلەۋعاليەۆ, باس كولىك پروكۋرورى.