“بالاپان” قانات قاقتى

قازاق ءتىلدى بالالار تەلەارناسى­نىڭ قاجەتتىگى تۋرالى باياعى, كەڭەس زامانىندا-اق ايتىلا باستاعان بو­لاتىن. دەربەس دامۋ جولىنا تۇسكەن­نەن كەيىن بۇل ماسەلە ءوز قاراكوز­دە­رىمىزدىڭ ءتىل ۇستارتۋ قۇرالى رەتىندە قاجەتتىگى تۇرعىسىندا كوتەرىلىپ كەلە جاتىر ەدى. وعان ەلباسىنىڭ ءوزى قوزعاۋ سالىپ, “بالاپان” تەلە­ارناسىنىڭ اشىلعانى قۋانىشتى جاعداي. تەلەارنا جۇمىسىنا ساتتىلىك تىلەيىك. كەشە ەلوردادا دۋمان ويىن-ساۋىق ورتالىعىندا ەلىمىزدە العاش دۇنيەگە كەلگەن “بالاپان” بالالار تەلەارنا­سى­نىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى ءوتتى. وعان پرەزي­دەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىن­با­سا­رى ماۋلەن اشىمباەۆ, پرەمەر-مينيستر كەڭسەسىنىڭ باسشىسى عابيدوللا ءابدىراحيموۆ, بايلانىس جانە اقپارات ءمينيسترى اسقار جۇماعاليەۆ, سونداي-اق “قازاقستان” ۇلتتىق ارناسىنىڭ باس­شىسى جاناي وماروۆ قاتىستى. العاش ءسوز العان پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ماۋلەن اشىمباەۆ “بۇگىن ۇلكەن باستاماعا, ياعني ءجۇز پايىز تولىقتاي قازاقشا حابار تاراتاتىن بالالارعا ارنالعان تۇڭعىش تەلەارنامىزدىڭ تۇساۋكەسەرىنە جينالىپ وتىرمىز. وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, وتكەن جىلى ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ 100 پايىز قازاقشا حابار تاراتاتىن ءۇش تەلەارنا قۇرۋ كەرەك دەي كەلىپ, ناقتى مىندەتتەر جۇكتەگەن بولاتىن. ونىڭ ءبىرىنشىسى بالالارعا ارنالعان تەلەارنا بولسا, قالعانى مادەنيەت پەن ءبىلىم سالاسىنا ارنالعان تەلەارنالار بولۋى ءتيىس. مىنە, ەلباسى تاپسىرماسىن ورىنداپ, بۇگىن اتالعان تەلەارنانىڭ تۇساۋكەسەرىنە جينالىپ وتىرمىز. بۇل “بالاپان” تەلەارناسى, بۇيىرتسا, بولاشاق ۇلكەن كوپتەگەن كورەرمەنى بار, كوپتەگەن جاقسى باعدارلامالار ۇسىناتىن تەلەارنا بولادى دەپ سەنەمىن. سونىمەن قاتار وزگە ۇلت وكىلدەرىنە قازاق ءتىلىن ۇيرەتۋدە بۇل باعدارلامانىڭ ۇلكەن ءرول اتقاراتىنىنا دا سەنىمىمىز كامىل, دەگەن ول “بالاپان” تەلەارناسىنىڭ اشىلۋىمەن بارلىق اتا-انالار مەن بۇلدىرشىندەردى قۇتتىقتادى. پرەمەر-مينيستر كەڭسەسىنىڭ باسشىسى عابيدوللا ءابدىراحيموۆ تەلەارنانىڭ اشىلۋىنا دەگەن تىلەگىن ايتا كەلە, ۇكىمەت باسشىسى كارىم ءماسىموۆتىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن وقىپ بەردى. اتالمىش شاراعا كەلگەن اتا-انالار مەن ۇستازدار, سونىمەن قاتار, ارينە, اسىرەسە بالالار قۋانىشتارىندا شەك جوق. استاناداعى №59 مەكتەپ-ليتسەيدىڭ باس­تاۋىش سىنىپ مۇعالىمى كلارا نۇرلى­بەكقىزى ““بالاپان” تەلەارناسىنىڭ اشىلۋى بۇلدىرشىندەرمەن قاتار مەنى دە قاتتى قۋانتىپ وتىر. بالالارعا ەرتە­گىلەردى كىتاپتان وقۋ ءبىر باسقا دا, كوزبەن كورىپ ەكران ارقىلى تاماشالاۋ وزىندىك ءبىر سەرپىن بەرەدى. سوندىقتان دا بارلىق ۇستازدار قاۋىمى مەن بالالاردى وسى تەلەارنانى كورۋگە شاقىرامىن” دەسە, اتالعان مەكتەپ-ليتسەيدىڭ وقۋشىلارى ەركىن  جاقسىلىق, تەمىرلان مۇقاجانوۆ, ارايلىم قۋانىشەۆا دا تەلەارنانى اسىعا كۇتىپ وتىرعاندىقتارىن ايتادى. ءبىز سونداي-اق وسى جەردەن بەلگىلى پەداگوگ بالالار جازۋشىسى ايسا حامزە ۇلىن دا كەزدەستىردىك. قالامگەر دە بۇل باستامانى بارىنشا قولدايتىندىعىن ايتتى. ەكى جاسار ەرسۇلتانمەن كەلگەن جاس انا ءزۇلفيا قابىلقىزى دا وسىنداي تەلەارنانى كۇتكەنىنە ءبىراز بولعانىن ايتادى. تاربيە باسى – تالبەسىك دەيدى حالقىمىز. ەرتەڭگى ەل بولاشاعى سانالا­تىن ءبۇلدىرشىننىڭ ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى بويىنا ءسىڭىرىپ ءوسۋى ءۇشىن وعان ءتىلى شىققان ساتتەن باستاپ انا تىلىندە تاربيە بەرۋدە العاشقى كەزەكتە ورىن الاتىن اتا-انانىڭ جاناشىر قامقورلىعى دەسەك, بالالارعا ارنالعان تەلەارنانىڭ دا ودان بىردە ءبىر كەم تۇسپەيتىنى بەلگىلى. سول ءۇشىن دە مەن “بالاپان” تەلەارناسىن ۇزبەي كورەتىن كورەرمەننىڭ ءبىرى بولارمىن دەپ ويلايمىن, دەدى ول. “بالاپان” بالالار تانىمدىق ويىن-ساۋىق تەلەارناسىنىڭ ماقساتى ءوسىپ كەلە جاتقان جاس بۋىننىڭ ۇلتتىق جانە مادەني تۇلعاسىن قالىپتاستىرۋ, وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىك پەن ۇلكەندەردى سىيلاۋعا ۇيرەتۋ بولىپ تابىلادى. تەلەارنانىڭ باعدارلامالارى ءۇش جاستان ون جاسقا دەيىنگى جاسوسپىرىمدەرگە ارنالعان. “قازاقستان” تەلەارناسى بازاسىندا قۇرىلعان جاڭا تەلەارنا كابەلدى جۇيەدە ساعات 10.00-دەن 22.00-گە دەيىن مەملەكەتتىك تىلدە جۇرگىزىلەدى. 2010-2011جىلدارعا “الاقاي, بالاقاي!” (سپورتتىق ويىن-ساۋىق باعدارلاماسى), “ايجۇلدىز” (كەش­كى­لىك تانىمدىق باعدارلاماسى), “كەل, وي­نايىق!” (تانىمدىق ساۋىقتىرۋ شوۋ باع­دارلاماسى), “شەبەرحانا” (وقۋ-تانىمدىق باعدارلاماسى), “الىپپە” (وقۋ-تانىمدىق باعدارلاماسى), ء“ان سالايىق!” (بارلىق وتباسى ءۇشىن مۋزىكالىق ويىن-ساۋىقتىرۋ شوۋ باعدارلاماسى), “عاجايىپستانعا سايا­حات” (وقۋ-تانىمدىق انيماتسيالىق سە­ريالى) باعدارلامالاردى شىعارۋ جوسپار­لانسا, “قازاقستان” رترك مۇراعاتىنان جاس كورەرمەندەر ءۇشىن حابار تاراتۋ تورىنا جاس كورەرمەندەرگە تانىمال بولعان “ايگولەك” مۋزىكالىق شوۋ باعدارلاماسى, “ەركەتاي” وقۋ-تانىمدىق جانە “تولاعاي” وتباسىلىق-سپورتتىق شوۋى ەنەدى. سونىمەن قاتار الەمدەگى بالالارعا ارنالعان ەڭ ۇزدىك انيماتسيالىق فيلمدەر قازاق تىلىنە اۋدارىلعان. تەلەارنانىڭ لوگوتيپى كىشكەنتاي سارى بالاپان بولماق. ەفيرگە ارنا دۇيسەنبى, ياعني قىركۇيەكتىڭ 27-سىنەن باستاپ شىعادى. ءابدىراحمان قىدىربەك. ---------------------------------- سۋرەتتەردى تۇسىرگەن سوۆەتبەك ماعزۇموۆ.