ەسكى مەكتەپ, ەنجار كوزقاراس

جانايقاي ءبىزدى دە الىستاعى ايتەكە بي اۋدانى اقكول اۋىلىنا شۇعىل ساپارعا الىپ شىققان وسى حابار بولاتىن. رەداكتسياعا وسى اۋىلدىڭ جيىرما التى تۇرعىنى قول قويعان شاعىم حات تۇسكەن. وندا شاعىم­دانۋشىلار اۋىلداعى اباي اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ اقتوبە وبلىسىنىڭ ماماندان­دىرىلعان اۋدانارالىق ەكونوميكالىق سو­تىنىڭ ۇستىمىزدەگى جىلعى 21 مامىرداعى شەشىمىمەن جابىلعانىن, جاڭا وقۋ جىلى باستالۋعا ازعانتاي ۋاقىت قالسا دا قۇ­لىپ­تاۋلى كۇيىندە تۇرعانىن ايتا كەلىپ, قازىرگى پايدالانىلىپ وتىرعان مەكتەپ عيمارا­تى­نىڭ اپاتتىق جاعدايدا ەكەنىن جەتكىزەدى. حاتپەن قوسا اقتوبە وبلىسىنىڭ مامان­داندىرىلعان اۋدانارالىق ەكونوميكالىق سوتىنىڭ 2010 جىلعى 21 مامىرداعى شە­شىمى جانە اقتوبە وبلىسى سوتتار اكىمشىسى ايتەكە بي اۋماقتىق ۋچاسكەسىنىڭ اعا سوت ورىنداۋشىسى ر.جەتىرۋوۆانىڭ جاساعان اكتىسى جىبەرىلىپتى. مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق ەكو­نوميكالىق سوتقا مەكتەپتى جابۋعا تالاپ ارىز بەرۋشى اقتوبە وبلىستىق سانيتار­لىق-قاداعالاۋ دەپارتامەنتى “ايتەكە بي اۋداندىق سانيتارلىق-قاداعالاۋ باسقارما­سى” مەملەكەتتىك مەكەمەسى اباي اتىنداعى ورتا مەكتەپ عيماراتىنىڭ شارۋاشىلىق قىزمەتىن توقتاتۋدى سۇراپ, تومەندەگىدەي ءمان-ءجايدى حابارلايدى. “مەكەمە مامان­دا­رىمەن وسى مەكتەپتىڭ سانيتارلىق-ەپيدە­ميولوگيالىق جاعدايىن تەكسەرۋ بارى­سىن­دا سانيتارلىق-تەحنيكالىق جاعدايى ناشار دەڭگەيدە ەكەنى انىقتالدى. عي­ماراتتىڭ توبەسىنىڭ جابىندىسى (شيفەرى) توزىعى جەتكەن, جاڭبىر جانە ەرىگەن قار سۋى ىشكە اعىپ, ءبىرىنشى كلاسس بولمەسى, ءدا­لىزدىڭ اۋاسى ىلعال, سىز بايقالادى. ءدا­لىز­دىڭ, 11 جانە 9 كلاسس بولمەلەرىنىڭ توبەلەرى مايىسقان, ءار جەردەن تىرەۋ قويىلعان. الاي­دا, سول ورنا­تىلعان تىرەۋلەردىڭ وزدەرى قۇلاۋ قاۋپىندە تۇر. عيماراتتىڭ سىرتقى كىرپىشتەرى سوگىلىپ, ىرگەتاسى وتىرا باس­تاعانى انىقتالدى. مەكتەپ قۇلاۋ قاۋپىن­دە, وقۋشىلار قۇلاعان قۇرىلىستىڭ اس­تىندا قالۋى بەك مۇمكىن” دەلىنگەن وندا. ءسويتىپ, سوت مەكتەپ عيماراتىنىڭ شا­رۋاشىلىق جۇمىسىن كەمشىلىكتەر جوي­ىلعانعا دەيىن توقتاتۋعا شەشىم العان.حات جازۋشىلاردىڭ حابارلاۋىنشا, ءتورت ايدان بەرى كەمشىلىك جويىلماعان. 2010 جىلعى 11 تامىزدا اقتوبە وبلىسىنىڭ سوتتار اكىم­شىسى ايتەكە بي اۋداندىق ۋچاسكەسىنىڭ اعا سوت ورىنداۋشىسى ر.جەتىرۋوۆا اقتوبە وبلى­سىنىڭ مامانداندىرىلعان ەكونومي­كالىق سوتىمەن بەرىلگەن: “اباي اتىنداعى ورتا مەكتەبى” مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ عي­مارا­تىن پايدالانۋدى كەمشىلىكتەر جوي­ىلعانشا توقتاتۋ تۋرالى اتقارۋ قۇجاتىنا سايكەس عي­ماراتتى پايدالانۋدى ماجبۇرلەپ توقتاتۋعا بايلانىستى اتقارۋشىلىق ءىس-ارەكەتتەر جۇرگىزىلەتىنىن حابارلاي وتىرىپ, عيماراتتىڭ باستى كىرەتىن ەسىگىنىڭ سىرتقى جاعىنان ءۇش جەردەن, ىشكى بەتىنەن سونشا جەردەن سۇرگى سالىپ بەكىتەدى.سالىنعان سۇرگىلەردىڭ بۇزىلماۋىنا جانە سول كۇيىندە ساقتالۋىنا مەكتەپ ديرەكتورى تەمىرحان ساعىندى­­قوۆتىڭ جاۋاپتى ەكەنىن ەسكەرتەدى. ال وسىنداعى 1989 جىلى سالىنعان ءۇش قاباتتى جاڭا مەكتەپتى “قۇرىلىس­ين­جي­نيرينگ­اقتوبە” جشس تەحنيكالىق تەكسەرۋ بوي­ىنشا “اپاتتى جاعدايدا, كۇردەلى ءجون­دەۋ­گە جاتپايدى” دەگەن تۇجىرىمداما جاسايدى. مىنە, اقكولدىكتەردىڭ استاناعا جول­داعان ارىز-شاعىمدارىنىڭ نەگىزگى ءمان-ماعىناسى وسىنداي. ولاردىڭ جانايقايى قانشالىقتى شىندىققا جاناسىمدى ەكەنىن كوزبەن كورمەككە كەلە جاتىپ,ارادا ءبىر ايداي ۋاقىت ءوتتى, ونىڭ ۇستىنە جاڭا وقۋ جىلى باستالىپ كەتتى, قۇزىرلى ور­گاندار جويۋعا پارمەن بەرگەن كەم­شىلىكتەر الدە­قاشان تۇزەتىلگەن بولار دەگەن وي دا جوق ەمەس بولاتىن. وبلىس ورتا­لى­عىنان 250 شا­قىرىمداي قاشىقتاعى اقكول اۋىلىنا قا­رابۇتاققا دەيىن تاس جولدىڭ ارقاسىندا تەز-اق جەتىپ كەلدىك. قارا­بۇ­تاقتان اقكولگە دەيىن وتىز شاقىرىمداي دالانىڭ جولى­مەن تارتتىق. اۋىلعا دەيىن كوتەرمە جول بار ەكەن, بىراق, جاعدايى ءماز ەمەس كورىنەدى. اقكول اۋىلى الدەكىمدەر ايتقانداي, سۇرقى قاشىپ تۇرعان, بولاشاعى ب ۇلىڭعىر ەلدى مەكەن سياقتى ەمەس. اقشاڭقان ۇيلەر, كىرەبەرىستەگى اعاشتارى اسپانمەن تالاسقان شاعىن پارك پەن “جول كارتاسى” باع­دارلاماسى بويىنشا بىلتىر كۇردەلى جوندەۋدەن وتكەن مادەنيەت ءۇيى اۋىلدىڭ اجارىن اشا تۇسكەندەي. جولباسشىمىز ءاي­تەكە بي اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى تە­مىربەك راحمەتوۆ جانە اۋداندىق وقۋ ءبو­لىمىنىڭ باستىعى بايازيت قۇدايبەرگەنوۆپەن بىرگە اباي اتىنداعى ورتا مەكتەپكە دە كەلىپ جەتتىك. مەكتەپ ديرەكتورى تەمىرحان ساعىندىقوۆتى بولاشاقتا قايتا جاراق­تاندىرىلاتىن مەكتەپتىڭ سىزباسىن جاساپ جاتقان جەرىنەن ۇشىراستىردىق . كەلگەن شارۋامىزدى ايتقاننان كەيىن, بىردەن مەكتەپ عيماراتىمەن تانىسۋدى ءجون كور­دىك. ەسىكتەن كىرىپ كەلە جاتىپ ءدالىزدىڭ شا­لا سىرلانعان ەدەنىنە كوزىمىز ءتۇسىپ كەتىپ, بۇلار جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندالماعانى ما دەگەن وي قىلاڭ بەرگەن. ءدالىز قابىر­عاسىنا ىلىنگەن مەكتەپ ءومىرىنىڭ كۇندەلىكتى تىنىس-تىرشىلىگىن بىلدىرەتىن اقپاراتتىق تاقتالار دا جاڭارتىلماعانىن كورگەندە ءىشىمىزدى جيىپ العانىمىز راس. بۇل جاڭا مەكتەپتى جىلىتۋ قيىن بولعاندىقتان قىس­قى كەزدە پايدالانۋعا ىڭعايلاستىرىلعان بۇرىنعى كەڭشار كەڭسەسى ەكەن. كۇنى كە­شەگە دەيىن بالالار قىستا وسىندا, جازدا جاڭا مەكتەپتە وقىتىلىپ كەلىپتى. جاڭا مەكتەپ پايدالانۋعا جارامسىز بولىپ قالعاندا تولىقتاي وسى ىڭعايلاستىرىلعان عيماراتقا قونىس تەۋىپتى. مەكتەپ عيماراتىن ارالاۋدى مۇعالىم­دەر بولمەسىنەن باستادىق. باسقا جاعداي­لاردى بىلاي قويعاندا, ەكى ادام قاتار وتە المايتىنداي تار, توبەسى تەسىلىپ, تۇسۋگە تاياۋ, ونى كارتون قاعازبەن جاماعان بو­لىپتى. ول دا كەلىسىپ تۇرعان جوق. مۇنداي جاماۋ-جاسقاۋ توبەلەردى باسقا دا كلاسس بولمە­لەرىنەن كورۋگە تۋرا كەلدى. جەتىنشى كلاسس وقۋشىلارىنا ورىس تىلىنەن ساباق وتكىزىلىپ جاتىر ەكەن. بولمەنىڭ ورتاسىنان تىرەۋ قويىلعان, بالالار ويناپ ءجۇرىپ ءسۇي­كەنە قالسا, قۇلاپ ءتۇسۋى دە مۇمكىن. ونىن­­شى كلاسس بولمەسى دە تىرەۋدىڭ كۇشىمەن تۇر. كلاسس بولمەلەرىنىڭ ەدەندەرى سىر كورمە­گە­نى بايقالادى. تاقتالار تىم ەسكى, ين­تەراك­تيۆتى تاقتا تۋرالى ايتۋدىڭ ءوزى ۇيات. سەبەبى, بۇل اۋىلعا تەلەفون بايلانىسى جا­قىندا كەلىپتى. سونىڭ وزىندە دە “قاز­تەلەكومنىڭ” اۋداندىق بولىمشەسى ەسكىلەۋ قوندىرعىنى ورناتقان دەيدى اۋىلدىقتار. سودان دا بولار ينتەرنەتتىڭ جىلدامدىعى ناشار كورىنەدى, كومپيۋتەردى پايدالانۋ­­دىڭ ءوزى قيىن. مەكتەپكە دەيىنگى بالالار توبى بولمەسى تار كورىنەدى. بۇل جايلى دايارلىق توبىنىڭ تاربيەشىسى كامشات قاراساەۆا پىكىرىن ءبىلدىردى. سودان كەيىن اۋىلدىقتار اۋىزعا العان جاڭا مەكتەپتى دە ارالاپ كوردىك. سىرتىنان قاراعاندا-اق سيقى كەتكەن عيماراتتىڭ ءىشى ودان دا وتكەن. تەرەزەلەرى سىنعان, ەدەنى وپىرىلىپ تۇسكەن. ىرگەتاس وتىرىپ, قابىر­عالارى جارىلىپ, سىرتقا قاراي قيسايا با­س­تاپتى. كەزىندە ساپاسىز سالىنعان عي­ماراتتى جارامسىز دەپ تانىعان “قۇرىلىس­ين­جي­نيرينگاقتوبە” جشس-ءنىڭ تۇجىرىم­داماسى شىندىققا كەلەدى. اۋداندىق وقۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى بايازيت قۇدايبەر­گە­نوۆتىڭ بۇل عيماراتتى بۇزىپ الۋدان باسقا امال جوق دەۋى دە قيسىنسىز ەمەس سياقتى. مەكتەپكە جينالعان اۋىلدىقتاردىڭ ىشىندە رەداكتسياعا جولدانعان ششاعىم حاتقا قول قويعانداردىڭ ءبىرازى بولدى. اق­كولدىكتەر وسىندا تۇراتىن تۇرعىنداردىڭ ەرتەڭىنە الاڭداۋشىلىق بىلدىرگەن اۋ­ىلداستارىن تولىقتاي قولدايتىندىقتارىن ءبىلدىردى. ەندى سولاردىڭ بىرقاتارىنىڭ پىكىرلەرىنە قۇلاق تۇرەلىك. نەسكەن داۋىلباەۆا, زەينەتكەر: – مەن حاتقا قول قويعانىم جوق, بىراق, سوندا دا ايتىلعاندارعا تولىق قوسىلامىن. وسىن­داعى مالمەن كۇن كورىپ وتىرعان حالىقتىڭ قازىرگى باستى ماسەلەسى – وسى مەكتەپ جايى. ەگەر مەكتەپ جابىلسا نەمەرەلە­رى­مىزدى قايدا وقىتامىز؟ باسشىلار مەكتەپ­تىڭ جاعدايىن كورىپ ءجۇر ەمەس پە, ەرتەرەك ويلاماي ما؟ “مەكتەپكە باراتىن بالا سانى جىل سايىن ازايىپ كەلەدى” دەگەن بوس ءسوز. بىلتىر ەلۋ ءسا­بي دۇنيە ەسىگىن اشتى دەگەندى ەستىدىم. بي­ىل دا شۇكىرشىلىك التىن قۇرساقتى كەلىندەر شىلدەحانا تويلارىن جاساتىپ جاتىر. باقىتكەرەي داۋلەتوۆ, زەينەتكەر: – شىنى كەرەك, ەلباسى الەۋمەتتىك سالانى دامىتۋعا قارجىنى توگىپ-اق جاتىر. اڭگىمە جەرگىلىكتى جەردەگى باسشىلاردا. ايتپەسە, باسپاسوزدەن, تەلەديديردان جەر-جەردە جاڭا مەكتەپتەر اشىلىپ, ەسكىسى قايتا جاراقتاندىرىلىپ جاتقانىن وقىپ تا, تىڭداپ تا ءجۇرمىز.قازىر جۇرتتىڭ ۇدەرە كوشۋى توقتادى. وسى جەردە تابان اۋدارماي تىرشىلىك ەتۋ ءۇشىن مەكتەپتى جاقسارتۋ كەرەك. حالىق بالالارىنىڭ بولاشاعىنا الاڭ­داۋلى.ال ءبىلىم كۇنى باستالعانشا مەكتەپ ەسىگى ق ۇلىپتاۋلى تۇرعاندا مۇنداعىلاردىڭ قوبالجىعانى دا راس. كەنجەباەۆ ورمانتاي, اتا-انالار كو­ميتەتىنىڭ توراعاسى: – شۇكىر, باۋى­رى­مىزدان ورگەن بالالاردان نەمەرەلەر بار­شىلىق. بۇل عيمارات جەتپىسىنشى جىلدارى سالىنعان, سانيتارلىق تالاپتارعا دا, ەتي­كا-ەستەتيكاعا دا ساي كەلمەيدى. باسقا اۋ­ىلداردىڭ بالالارى زاماناۋي قۇرالداردى پايدالانىپ وقىپ جاتقاندا ءبىزدىڭ نەمە­رە­لەرىمىزدىڭ ولاردان ماقۇرىم قالۋى رەن­جىتەدى. “توقال ەشكى ءمۇيىز سۇرايمىن دەپ, قۇلاعىنان ايرىلىپتىنىڭ” كۇيىن كەشە جازدادىق. بيىل مەكتەپ اعىمداعى جەڭىل-جەلپى جوندەۋ كورمەدى. سوت جاپتى دەدى, ءورت مەكەمەسى رۇقسات بەرمەدى دەدى. ايتەۋىر, ساباق باستالعانشا بەكىتۋلى تۇردى. قا­لاي­شا, ءتيىستى ورىندار ءبىر شارا جاسامادى دەگەن وي قىنجىلتادى. عيماراتتى بيىلشا پايدالانىپ شىقساق, كەلەسى جىلى قايتا جاراقتاندىرىپ, كۇردەلى جوندەلەدى دەپ ءتۇسىندىرىپ كەتتى وتكەن جولى قاستارىڭىزدا جۇرگەن اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باستىعى بايازيت قۇدايبەرگەنوۆ. بىراق, بۇدان بۇرىن بىردە 15 ملن., ەندى بىردە 20 ملن.تەڭگە كۇر­دەلى جوندەۋگە بولىنەدى دەگەن جاۋاپتار كەل­گەن. ارتى سيىرقۇيىمشاقتانىپ كەتتى. ال جاۋاپ حاتتار مەندە ءالى دە ساقتاۋلى. “سو­قىردىڭ تىلەگەنى ەكى كوزى” دەگەندەي, اۋىل­دىقتاردىڭ تىلەگى وسى مەكتەپتىڭ ۇستىندە, ايتەۋىر. ءبىز اڭگىمەلەسكەن اۋىل تۇرعىندارى باتىربەك بايىشەۆ, ورىنباسار سمايىلوۆ, مۇراتقان ءدابىلديننىڭ دە ايتاتىندارى اۋىل مەكتەبىنىڭ مۇشكىل ءحالى, باسقا ەشتەڭە دامەتپەيدى. قازىرگى مەكتەپتىڭ ءدالىزىن, قو­سالقى شارۋاشىلىق ورىندارىن قوسقاندا جالپى الاڭى نە ءبارى 480 شارشى مەتر ەكەن. بۇل سانيتارلىق تالاپتىڭ ماڭايىنا دا جولامايتىن كورىنەدى.وسىعان قىسىلىپ-قىمتىرىلىپ 140 بالا وقىتىلۋدا. قىستا ءوزى تار بولمەلەرى ىسىپ كەتىپ, قالىپتى تەمپەراتۋرا ساقتالمايدى. ىسسى بولمەدەن بىردەن دالاعا سۋىققا شىققان بالالار ءجيى اۋىراتىن كورىنەدى. ونى مەكتەپتىڭ مەد­بيكەسى دە راستاپ وتىر. مەكتەپ جاقسارسا قالادان اۋىلعا قونىس اۋدارعىسى كەلە­تىن­دەر دە بار كورىنەدى. ال اۋىلعا بەت بۇرۋ جونىندەگى ەلباسى ءسوزىن ارقالانىپ قالا­داعى نەمەرەلەرىم دە وسىندا كەلىپ وقىر ەدى دەگەندەر دە بولدى. اقكولدىكتەر اۋىز سۋ ماسەلەسىن دە, كو­تەر­مە جولدى تەگىستەۋ ءجايىن دە تىلگە تيەك ەتتى. دانىشپان اقىن اباي اتىنداعى ورتا مەك­تەپتىڭ بولاشاعى نە بولادى دەگەندى ءاي­­تەكە بي اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باس­تىعى بايازيت قۇدايبەرگەنوۆ ءتۇسىندىرىپ ءوتتى. – بۇل مەكتەپتىڭ جاعدايى وبلىس, اۋدان اكىمدىگىنىڭ باقىلاۋىندا. عيمارات كۇردەلى جوندەۋگە كەلمەيدى, ونى قايتا جا­راق­تاندىرۋ كەرەك. ول ءۇشىن توبەسىن اشىپ, بۇرىنعى قۇرىلىستىڭ قابىرعالارىن 50 سانتيمەترگە كوتەرىپ, جانىنان جالعاس­تى­رىپ قوسىمشا قۇرىلىس سالۋ كوزدەلۋدە. سوندا بۇرىنعى عيماراتتىڭ ىشكى قابىر­عالارى الىنىپ, كەي بولمەلەر كەڭەيتىلەدى, ءتورت كلاسس بولمەسى, اكت زالى, شاعىن ورتا­لىق جاڭادان سالىنادى, ەسىك-تەرەزەلەرى, ەدەندەرى جاڭارتىلادى. قىسقا قاجەتتى 54 توننا كومىر جەتكىزىلدى.ورتكە قارسى بەلگى بەرۋ قوندىرعىسىن ورناتۋعا 500 مىڭ تەڭگە ءبولىندى.ونى جۇرگىزەتىن مەكەمە تەندەردى جەڭىپ الدى, ەندى ىسكە كىرىسەدى. كەمشى­لىكتەردى جويۋ كەش تە بولسا قولعا الىنۋدا. ال, بۇل مەكتەپكە نەگە كوڭىل بولىنبەدى دە­گەنگە كەلسەك, اۋداندا بۇدان نا­شار مەك­تەپتەر دە بولدى. سولارعا ءبىرىنشى كەزەكتە باسىمدىق بەرىلدى. سوڭعى ءۇش جىلدا عانا ءتورت ءبىلىم مەكەمەسى پاي­دا­لانۋعا بەرىلدى. بيىل ءتورتىنشىسىن ىسكە قوسۋ كوزدەلۋدە. ال اۋداننان بولىنگەن ازعانتاي قارجىعا تولىقتاي كۇردەلى جوندەۋ جۇمىس­تارىن جۇرگىزۋ مۇمكىن بولمادى. بالا سانى از بولعاندىقتان مۇندا ەلباسىنىڭ “100 مەكتەپ, 100 اۋرۋحانا” باعدارلاماسى بوي­ىن­شا مەكتەپ سالۋ قيىنداۋ بولىپ تۇر. سون­دىقتان قايتا جاراقتاندىرىلاتىن مەكتەپتىڭ سىزباسىن جاساۋ مەكتەپ دي­رەكتورىنا تاپسىرىلدى. سىزبانى تەزدەتىپ جاساپ, جارامسىزدىق-سمەتالىق جوبالاۋ قۇجاتتارىن دايىنداپ, الداعى جىلدىڭ بيۋدجەتىنە قوسۋعا تەزىرەك تاپسىرۋ كەرەك. وتكەن جولى دا كەلىپ, اۋىلدىقتارمەن كەز­دەسىپ بيىلشا شىداي تۇرۋ قاجەتتىگىن ءتۇ­سىن­دىرىپ كەتكەنمىن, ورتاق ءتىل تابىسقان بو­لاتىنبىز. ال جاڭا وقۋ جىلىنا دايىن­دىقتىڭ ناشارلىعى مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ جايباراقاتتىعىنان دەپ ويلايمىن. كەت­كەن كەمشىلىكتەردى جويۋعا ناقتى شارالار الىناتىن بولادى,– دەدى ول مەكتەپ عيماراتىنىڭ اپاتتىق جاعداي­عا جەتكەنى بولماسا, مۇعالىمدەر ۇجىمى شاكىرتتەرگە ءبىلىم بەرۋدە وزدەرىنشە تىرى­سىپ تىرلىك جاساۋدا. بيىل بىتىرگەن مەكتەپ تۇلەكتەرى ۇبت سىناعىندا 81,6 بالل جي­ناپ, اۋدان مەكتەپتەرى اراسىندا الدىڭعى ءۇش­تىك­تەن كورىنىپتى.سوڭعى ەكى جىلدا ءۇش جاس مامان كەلىپتى. بىلتىر ەكى مۇعالىم وبلىس اكىمىنىڭ گرانتىن جەڭىپ السا, بيىل ءبىر مۇ­عالىم يەلەنىپتى. ۇجىمداعى وتىز مۇعا­لىم­نىڭ ون جەتىسى جوعارى ءبىلىمدى ۇس­تاز­دار. بىل­تىر ءبىرىنشى كلاسس تابالدىرىعىن 22 با­لا اتتاسا, بيىل 16 بالا پارتاعا وتىرىپتى. وبلىس اكىمى ەلەۋسىن ساعىندىقوۆ ءبىلىم سالاسىن ۇدايى نازاردا ۇستاپ, قارجىلاي قولداۋدى جىل سايىن ارتتىرىپ وتىرعاندا, قازىرگىدەي جاعدايدا مۇنى سالانىڭ سالاق باسشىلارىنىڭ “جاۋىردى جابا توقۋى” دەمەسكە لاج جوق. ساتىبالدى ءساۋىرباي, اقتوبە وبلىسى.