وسى تاپسىرمانى ورىنداۋ شەڭبەرىندە اكادەميا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسى بولىپ قايتا قۇرىلىپ, وعان مەملەكەتتىك مارتەبە بەرىلدى. بۇل جۇمىس شەتەلدىك ۇزدىك تاجىريبەنى ەسكەرە وتىرىپ, قالىپتاسقان عىلىمي قۇرىلىمدى بۇزباي, قوسىمشا اكىمشىلىك ۇيىم قۇرماي جۇزەگە اسىرىلدى. بۇگىنگى تاڭدا جاڭارعان اكادەميانىڭ ينستيتۋتسيونالدىق قالىپتاسۋى تولىق اياقتالىپ, ونىڭ قىزمەتىن رەتتەيتىن زاڭنامالىق بازا دايىندالدى.
الەمنىڭ جەتەكشى اكادەميالىق بىرلەستىكتەرىنىڭ تاجىريبەسى ەسكەرىلە وتىرىپ, اكادەميانى دامىتۋدىڭ 2035 جىلعا دەيىنگى كەزەڭگە ارنالعان ستراتەگياسى ازىرلەنىپ, قابىلداندى, ميسسياسى مەن پايىمى ايقىندالدى. باسقارۋدىڭ زاماناۋي ۇيىمداستىرۋشىلىق مودەلى قالىپتاستى. نەگىزگى باعىتتار بويىنشا 19 اكادەميك تولىق مۇشە بولىپ سايلاندى. «قر ۇعا» رقب تاراتىلۋىنا بايلانىستى ونىڭ 150 مۇشەسى اكادەميا قۇرامىنا قۇرمەتتى اكادەميكتەر رەتىندە ءوتتى. اكادەميا تاريحىندا العاش رەت 4 شەتەلدىك مۇشە سايلاندى, ولاردىڭ ارقايسىسى عىلىم مەن تەحنولوگيانىڭ جاڭا جانە ەڭ وزىق سالالارىنداعى كورنەكتى عالىم سانالادى.
وتاندىق عىلىمنىڭ جاي-كۇيىنە كەشەندى باعالاۋ جۇرگىزىلىپ, الەمدىك تاجىريبە زەردەلەندى. عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەلىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا اكادەميا دامىعان ەلدەردىڭ تاجىريبەسىن ەسكەرە وتىرىپ, باسىمدىقتاردى انىقتاۋدىڭ 4 دەڭگەيلى مودەلىن ازىرلەدى, ول عىلىمي تاقىرىپتاردى قالىپتاستىرۋدىڭ بۇرىنعى ءتاسىلىن تۇبەگەيلى وزگەرتىپ وتىر. بۇل مودەل قارجى رەسۋرسىن عىلىمي باعىتتار اراسىندا بىركەلكى ءبولۋدىڭ ورنىنا ولاردى ەكونوميكانىڭ باسەكەگە قابىلەتتى ءارى اسا ماڭىزدى سالالارىنا باسىمدىقپەن شوعىرلاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە عىلىمي زەرتتەۋ قىزمەتى ناتيجەسىنىڭ تيىمدىلىگىن بارىنشا ارتتىرۋعا جول اشىلادى. اتالعان مودەل وسى جىلدىڭ 2 اقپانىندا ۇكىمەت وتىرىسىندا تانىستىرىلىپ, ەل پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ قولداۋىنا يە بولدى. كەلەسى جىلدان باستاپ ول جعتك (جوعارى عىلىمي تەحنيكالىق كوميسسيا) عىلىمنىڭ باسىم باعىتتارىن ايقىنداۋدىڭ نەگىزى رەتىندە قابىلداناتىن بولادى.
كەلەسى ماڭىزدى باعىت – فورسايتتىق زەرتتەۋلەردى جۇيەلى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرۋ. وكىنىشكە قاراي, بىزدە عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ تاقىرىپتارى كوبىنەسە ەكونوميكانىڭ سۇرانىسىنان ەمەس, عالىمداردىڭ مۇمكىندىكتەرىنەن تۋىندايدى. ال دامىعان ەلدەردە زەرتتەۋ قىزمەتى باسقاشا جولمەن قۇرىلادى: ونىڭ باسىمدىقتارى بيزنەستىڭ سۇرانىسىن ەسكەرە وتىرىپ, ياعني تۇراقتى فورسايتتىق زەرتتەۋلەر نەگىزىندە ايقىندالادى. سوندىقتان اكادەميا فورسايتتىق زەرتتەۋدى جوسپارلاۋدىڭ تۇراقتى قۇرالىنا اينالدىردى: مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, عزي, جوو جانە بيزنەستىڭ قاتىسۋىمەن 75 وڭىرلىك جانە سالالىق سەسسيا وتكىزىلدى, 220 پەرسپەكتيۆالىق مىندەت قالىپتاستىرىلدى, سونىڭ نەگىزىندە باعدارلامالىق-نىسانالى قارجىلاندىرۋعا 65 عىلىمي-تەحنيكالىق تاپسىرما دايىندالدى. ءبىزدىڭ ۇسىنىستارىمىز العاش رەت جعتك بەكىتكەن عىلىمي تاقىرىپتاردى انىقتاۋ كەزىندە ەسكەرىلە باستادى.
وتاندىق فورسايتتىڭ مۇمكىندىكتەرىن ودان ءارى كەڭەيتۋ ماقساتىندا اكادەميا حالىقارالىق اقپاراتتىق جۇيەلەرمەن تىعىز ينتەگراتسيالاۋ جۇمىسىن قولعا الدى. بۇل بىزگە تەك عىلىمداعى وزەكتى ترەندتەردى باقىلاپ قانا قويماي, بولاشاقتاعى دامۋ باعىتتارىن دا بولجاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسى ماقساتتا الەمدەگى جەتەكشى تالدامالىق ورتالىقتاردىڭ ءبىرى – كورەي عىلىم جانە تەحنولوگيالىق اقپارات ينستيتۋتىمەن (KISTI) بىرلەسىپ, «AI SilkNet» فورسايت جانە پرەديكتيۆتىك اناليتيكا ورتالىعى قۇرىلدى. ول عىلىمي جاريالانىمداردى, پاتەنتتەردى, جوبالاردى جانە كادرلىق الەۋەتتى بىرىڭعاي ينتەللەكتۋالدىق ەكوجۇيەگە بىرىكتىرەدى. اتالعان ورتالىقتىڭ دەرەكتەرى قاي سالالارعا ينۆەستيتسيا سالۋ كەرەكتىگىن, قانداي تەحنولوگيالاردى قولداۋ قاجەتتىگىن, قاي جەردە تاۋەكەل بارىن, قاي جەردە جاڭا مۇمكىندىك اشىلاتىنىن ايقىنداۋعا ىقپال ەتەدى. بۇعان دەيىن مۇنداي جۇيە بىزدە بولعان جوق. قازىر جاھاندىق اقپاراتتىق جەلىگە قول جەتكىزىپ, الەمدىك عىلىمداعى ۇدەرىستەرگە جەدەل دەن قويا الامىز.
قازىر عىلىمدى دامىتۋدىڭ ەكستەنسيۆتى مودەلى ءوز مۇمكىندىگىن سارقىعانىن كورىپ وتىرمىز. مۇنداي جاعدايدا باسقارۋ تەتىكتەرىن وزگەرتپەي, تەك قارجىلاندىرۋ كولەمىن ۇلعايتۋ ءتيىستى ناتيجە بەرمەيدى. سوندىقتان كەلەسى ماڭىزدى ماسەلە – قولدانبالى عىلىم جۇيەسىن تۇجىرىمدامالىق تۇرعىدا وزگەرتۋ بولماق. ەل پرەزيدەنتىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس اكادەميا اشىق قولدانبالى عىلىم مودەلىنىڭ جاڭا تۇجىرىمداماسىن ازىرلەدى. ونىڭ نەگىزگى ءمانى – بيزنەستىڭ سۇرانىسىنا باعدارلانۋ, وسىنىڭ نەگىزىندە بىتىراڭقى اكادەميالىق تاقىرىپتاردى قارجىلاندىرۋدان باس تارتىپ, ناتيجەگە جەتكىزەتىن تولىق تسيكلدى قارجىلاندىرۋعا ستراتەگيالىق كوشۋ. بۇل رەتتە باستى نازار عىلىمي ناتيجەلەردى ەنگىزۋگە, ساتىپ الۋعا, كوممەرتسيالاندىرۋعا قاتاڭ تۇردە باعىتتالادى. بۇل رەتتە عىلىمي جانە (نەمەسە) عىلىمي-تەحنيكالىق قىزمەت ناتيجەلەرىنىڭ تۇپكى تۇتىنۋشىلارى (رننتد) رەتىندە بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ عىلىمي جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا مىندەتتى تۇردە قاتىسۋى, ءتيىستى دەڭگەيدە بىرلەسىپ قارجىلاندىرۋى نەگىزگى شارتتاردىڭ بىرىنە اينالادى. قولدانبالى عىلىمي زەرتتەۋلەردى ۇيىمداستىرۋ, ولاردىڭ ناتيجەلىلىگىنە جاۋاپكەرشىلىك ناقتى ەكونوميكا سەكتورىمەن تىعىز بايلانىستى ءارى ونىڭ پروبلەمالارىن جاقسى بىلەتىن ءتيىستى سالالىق مينيسترلىكتەر مەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا جۇكتەلەدى. ەڭ باستىسى, عىلىمي جوبالاردى ىسكە اسىرۋدىڭ بارلىق كەزەڭى تسيفرلىق فورماتتا باقىلانىپ, مينيسترلەر مەن اكىمدەر قىزمەتىنىڭ نەگىزگى تيىمدىلىك كورسەتكىشتەرى (KPI) بويىنشا باعالانادى.
اكادەميا قىزمەتىنىڭ كەلەسى باعىتى – عىلىمي بەلسەندىلىكتەگى وڭىرلىك تەڭگەرىمسىزدىك ماسەلەسىن شەشۋ. قازىر عالىمداردىڭ 61%-ى, بيۋدجەتتىك قاراجاتتىڭ 71%-ى الماتى مەن استانادا شوعىرلانعان. ياعني عىلىمي قۇزىرەت تۇرعىسىنان وزگە وڭىرلەر ءالسىز كۇيدە قالىپ وتىر. ال دامىعان ەلدەردىڭ ەكونوميكالىق تابىسىنىڭ نەگىزى – ءدال وسى قۋاتتى وڭىرلىك عىلىم ەكەنى بەلگىلى.
بىزدە PhD دايارلاۋ ساپاسى دا وتە تومەن دەڭگەيدە, ال جان باسىنا شاققانداعى زەرتتەۋشىلەر سانى بويىنشا الەمدىك ورتاشا دەڭگەيدەن 25%-عا ارتتا قالىپ كەلەمىز. دوكتورانتتاردىڭ نەبارى 15%-ى عانا وقۋ مەرزىمى ىشىندە ديسسەرتاتسياسىن ۋاقتىلى قورعايدى. عالىمدار زاماناۋي عىلىمي ينفراقۇرىلىمعا اسا مۇقتاج. ءبىز جۇرگىزگەن ساۋالناما ناتيجەسىنە سۇيەنسەك, عالىمداردىڭ 70%-ى قىمبات عىلىمي قۇرال-جابدىقتىڭ كەم دەگەندە ەكى بىرلىگىنە قاجەتتىلىك بار ەكەنىن كورسەتكەن. ءتىپتى عىلىمي ۇيىمداردىڭ باسىم بولىگى شوعىرلانعان الماتىنىڭ وزىندە جوعارى اجىراتىمدىلىقتاعى بىردە-ءبىر يامر-سپەكترومەتر جوق ەكەنى انىقتالدى. وسىنداي جاعدايدا عىلىمي زەرتتەۋلەر ساپاسىنىڭ الەمدىك ستاندارتتارعا سايكەستىگى تۋرالى قالاي ايتا الامىز؟ اكادەميا اتالعان ماسەلەلەردى شەشۋگە قاتىستى ناقتى ۇسىنىستارىن ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگانعا جولدادى.
قولدانبالى جوبالاردىڭ فورماتىن وزگەرتۋ كەرەك, ولاردىڭ ۇزاقتىعى كەمىندە 5–6 جىل بولۋى كەرەك. 3 جىل ىشىندە جاڭا تەحنولوگيانى ازىرلەۋ, ونى ءبىر مەزگىلدە وندىرىسكە ەنگىزۋ مۇمكىن ەمەس.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ وڭىرلىك عىلىمدى دامىتۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا اكادەميا «قۋاتتى وڭىرلىك عىلىم – قۋاتتى ءوڭىر» باعدارلاماسىن باستادى. ونىڭ اياسىندا اكادەميا پرەزيديۋمىنىڭ جەرگىلىكتى جەرلەردە 11 كوشپەلى وتىرىسى وتكىزىلىپ, وڭىرلەردە عىلىمي الەۋەتتى دامىتۋدى قولداۋ تۇجىرىمداماسى قابىلداندى, ءىرى وڭىرلىك جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ بازاسىندا اكادەميانىڭ قولداۋىمەن فورسايتتىق زەرتتەۋ ورتالىقتارى اشىلدى, وبلىس اكىمدەرىمەن بىرلەسىپ وڭىرلىك عىلىمدى دامىتۋ جوسپارلارى بەكىتىلدى, عىلىم جانە تەحنولوگيالار جونىندەگى وڭىرلىك كەڭەس تۋرالى ۇلگىلىك ەرەجە, ونىڭ جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋ تۋرالى ۇسىنىمدار, قولدانبالى زەرتتەۋلەر كونكۋرستارىن وتكىزۋ جونىندەگى نۇسقاۋلىقتار ازىرلەندى.
اكادەميا ءوز باستاماسىمەن سالانىڭ اسا ماڭىزدى ماسەلەلەرىن جىلدام شەشۋگە باعىتتالعان كوشباسشىلىق عىلىمي باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا سالالىق مينيسترلىكتەرمەن تىكەلەي جۇمىس ىستەي باستادى. اتاپ ايتقاندا, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ بيوتەحنولوگيالار نەگىزىندە جوعارى ءونىمدى وسىمدىك سورتتارىن شىعارۋ, اتوم ەنەرگياسى جونىندەگى اگەنتتىكپەن – ەنەرگەتيكادا سيرەك جەر مەتالدارىن ءوندىرۋ جانە قولدانۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىمەن بيومەديتسينانى دامىتۋ باعىتىندا جوبالار قولعا الىندى.
ولاردىڭ ىشىندە ەكونوميكا ءۇشىن ەڭ وزەكتى ءارى ماڭىزدىسى – جاساندى ينتەللەكت نەگىزىندە سۋ رەسۋرستارىن كەشەندى باسقارۋ ماسەلەسىن شەشۋ. وسى ماقساتتا اكادەميا قىتاي عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميكتەرىمەن, چجەتسزيان تەحنولوگيالىق ۋنيۆەرسيتەتىمەن, قىتايدىڭ جەتەكشى تەحنولوگيالىق كومپانيالارىمەن بىرلەسىپ, قازاقستاندىق DeepBas تسيفرلىق گەواقپاراتتىق مودەلىن قۇرۋعا كىرىستى. بۇل جۇيە عارىشتان, اۋەدەن, جەردەن جانە سۋدان الىناتىن دەرەكتەردى بىرىكتىرىپ, ولاردى جاساندى ينتەللەكت ارقىلى تالداۋ نەگىزىندە ءۇش نەگىزگى ماسەلە بويىنشا شىنايى ۋاقىت رەجىمىندە وڭتايلى شەشىمدەر ۇسىنادى. اتاپ ايتقاندا, سۋ رەسۋرستارىن باعالاۋ, ولاردى بولجاۋ جانە كەشەندى باسقارۋ; توتەنشە جاعدايلار كەزىندە جەدەل ءىس-قيمىل جوسپارلارىن ازىرلەۋ جانە قۇتقارۋ جۇمىسىن ۇيلەستىرۋ; سونداي-اق ەگىستىكتەردىڭ تسيفرلىق ەگىزدەرىن قۇرۋ جانە «اقىلدى» اۋىل شارۋاشىلىعىن جۇرگىزۋگە ارنالعان دەرەكتەر بازاسىن قالىپتاستىرۋ. بۇل جوبا جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ, سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا مينيسترلىكتەرى تاراپىنان قولداۋ تاپتى. كەلەر جىلدان باستاپ جوبا اياسىندا سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن ەلدەگى ءۇش ءىرى سۋ باسسەينى: ارال-سىرداريا, بالقاش-الاكول جانە شۋ-تالاس باسسەيندەرى نەگىزىندە قاناتقاقتى رەجىمدە مەگاجوبانى ىسكە اسىرۋ باستالادى. وسىلايشا, ەلىمىزدە سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋدىڭ وسى ۋاقىتقا دەيىن بولماعان زاماناۋي تسيفرلىق مودەلى قالىپتاسادى.
سونىمەن قاتار اكادەميا قاناتقاقتى جوبالاردى تىكەلەي وڭىرلەردە جۇزەگە اسىرۋعا كوشتى. ماسەلەن, قوستاناي جانە الماتى وبلىستارىندا تۇقىم شارۋاشىلىعىنىڭ تسيفرلىق جۇيەسى قاناتقاقتى رەجىمدە ەنگىزىلىپ جاتىر. الماتىدا العاش رەت قالانىڭ جاسىل قورىن دامىتۋدىڭ تسيفرلىق پلاتفورماسى قۇرىلۋدا, ونىڭ ناتيجەسىندە ءاربىر جاسىل جەلەكتىڭ وزىندىك تسيفرلىق پاسپورتى بولادى. اقتوبە, اقمولا, الماتى, قوستاناي وبلىستارىندا وتاندىق كارباميد ءوندىرىسىن عىلىمي سۇيەمەلدەۋ بويىنشا «KMGPetroChem» جشس-مەن بىرلەسكەن جوبا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر.
سونداي-اق اكادەميا قىتايمەن بىرلەسكەن قازاقستان-قىتاي كەڭىستىكتىك-ۋاقىتتىق جاساندى ينتەللەكت ورتالىعىن, رەسەي عىلىم اكادەمياسىمەن (رعا) سەرىكتەستىكتە كومىرتەكتى ەگىنشىلىك پوليگونىن, گەرمانيانىڭ تاجىريبەسىن ەسكەرە وتىرىپ, ورتالىق ازياداعى سۋ رەسۋرستارىن ترانسشەكارالىق ۇيلەستىرۋ مودەلىن ازىرلەۋ, سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ مەن كليماتتىڭ وزگەرۋى سالاسىنداعى عىلىمي جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان قازاقستان-گەرمانيا NEXUS ينستيتۋتىن قۇردى.
وسى جانە باسقا دا جوعارىدا اتالعان ورتالىقتاردى قۇرۋعا شەتەلدىك ارىپتەستەر تاراپىنان تارتىلاتىن ينۆەستيتسيانىڭ بولجامدى كولەمى 70 ملرد تەڭگە دەڭگەيىندە باعالانىپ وتىر.
اكادەميا جانىنان عىلىمنىڭ بىزدە كەنجەلەپ قالعان باعىتتارى بويىنشا جاڭا عىلىمي ينستيتۋتتار مەن ورتالىقتار ۇيىمداستىرىلدى. مىسالى, نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىمەن بىرلەسىپ جاڭا ەنەرگەتيكالىق تەحنولوگيالار مەن ماتەريالدار بويىنشا INMET قۇزىرەتتىلىك ورتالىعى; «شىمكەنت جۇرەك ورتالىعى» كەاق بازاسىندا – جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارىنىڭ مونيتورينگى بويىنشا پەرسپەكتيۆالى كارديولوگيالىق زەرتتەۋلەر ورتالىعى; م.تىنىشباەۆ اتىنداعى ALT ۋنيۆەرسيتەتى بازاسىندا ەلىمىزدىڭ كولىك جۇيەسىن باسقارۋ جانە جەتىلدىرۋ بويىنشا كولىك عىلىمدارى جانە تەحنولوگيالار ينستيتۋتى (ITST) قۇرىلدى. سونداي-اق يادرولىق فيزيكا ينستيتۋتى بازاسىندا لانچجوۋ ۋنيۆەرسيتەتىمەن (قحر) بىرلەسىپ قازاقستاندا يادرولىق مەديتسينانى دامىتۋعا باعىتتالعان راديوفارماتسەۆتيكا جانە تەرانوستيكا پانارالىق عىلىمي-كلينيكالىق ورتالىعىن قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
قازىر جاس عالىمدار مەن وقۋشىلاردى قولداۋدان باستاپ ەتيكالىق جانە رەداكتسيالىق ستاندارتتاردى قالىپتاستىرۋعا دەيىن عىلىمدا ادام كاپيتالىن دامىتۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلىپ كەلەدى. اكادەميا جانىنان جاس عالىمدار كەڭەسى قۇرىلىپ, تالانتتى وقۋشىلاردى عىلىمعا تارتۋ ماقساتىندا كىشى اكادەميا ۇيىمداستىرىلدى. عىلىمدى ناسيحاتتاۋ جانە ۇزدىك تاجىريبەنى ىلگەرىلەتۋ ماقساتىندا اكادەميانىڭ قولداۋىمەن 13 عىلىمي جۋرنال شىعارىلادى, ەكى جىل ىشىندە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا عىلىمدى دامىتۋ تۋرالى 1 150-دەن استام ماتەريال جاريالاندى, 76 عىلىمي ءىس-شارا, كونفەرەنتسيا, فورۋم مەن سەمينار وتكىزىلدى.
وسىلايشا, بۇگىندە اكادەميا ءوزىنىڭ ناقتى ىستەرىمەن اناليتيكا ورتالىعى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار وتاندىق عىلىم جۇيەسىن وزگەرتۋگە, ەل الدىندا تۇرعان جاھاندىق مىندەتتەردى شەشۋ ءۇشىن عىلىمي قوعامداستىقتى بىرىكتىرۋگە قابىلەتتى قۇرىلىم بولا الاتىندىعىن دالەلدەدى.
ەندى باستالعان رەفورمالاردى جالعاستىرىپ قانا قويماي, جيناقتالعان تاجىريبە مەن ۇزدىك الەمدىك تاجىريبەنى ەسكەرە وتىرىپ, ولاردى تەرەڭدەتۋگە قول جەتكىزۋگە ءتيىسپىز. ول ءۇشىن اكادەميا قىزمەتىندەگى بىرقاتار جۇيەلى ماسەلەلەردى شەشۋ كەرەك.
بىرىنشىدەن, ونىڭ اۆتونومياسىن زاڭنامالىق دەڭگەيدە قامتاماسىز ەتۋ قاجەت, ويتكەنى بۇل – بۇكىل الەمدەگى اكادەميالىق قوعامداردىڭ قىزمەت ەتۋىنىڭ نەگىزگى قاعيداتى. وكىنىشكە قاراي, بۇگىندە اكادەميا عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ عىلىم كوميتەتىنە قاراستى وكىلەتتىگى شەكتەۋلى جانە ۆەدومستۆولىق شەشىمدەرگە قاتتى تاۋەلدى ۇيىمعا اينالدى. مىسالى, اكادەميانىڭ جارعىسى مەن اكادەميكتەردى سايلاۋ ءتارتىبى ءالى كۇنگە دەيىن ءمينيستردىڭ بۇيرىعىمەن بەكىتىلەدى.
ەكىنشىدەن, ونى قارجىلاندىرۋ ماسەلەلەرىن شەشۋ قاجەت. سەبەبى قازىر عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ عىلىم كوميتەتىنە قىزمەت كورسەتۋ جونىندەگى جىل سايىنعى شارتتار نەگىزىندە ءبىر جىلدىق قىسقامەرزىمدى قارجىلاندىرۋ اكادەميانىڭ الدىندا تۇرعان ستراتەگيالىق مىندەتتەردى تولىق كولەمدە ورىنداۋىنا مۇمكىندىك بەرمەيدى. سوندىقتان
3 جىلدان 5 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە ترانسفەرت تۇرىندەگى تۇراقتى ءارى ۇزاقمەرزىمدى قارجىلاندىرۋ قاجەت.
وسى ماسەلەلەردىڭ شەشىلۋى اكادەميانىڭ الەۋەتىن تولىق اشۋعا, ونى عىلىمي وي مەن تالداۋدىڭ شىنايى ورتالىعىنا, باسەكەگە قابىلەتتى, بەدەلدى ءارى الەمدىك عىلىمي قاۋىمداستىق مويىنداعان اكادەميالىق قۇرىلىمعا اينالدىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىنە, سونداي-اق ونىڭ ۇسىنىستارى مەن ۇسىنىمدارىن سۇرانىسقا يە ەتىپ, وتاندىق عىلىمدى قوعام دامۋىنىڭ قوزعاۋشى كۇشىنە اينالدىرۋعا جول اشاتىنىنا سەنىمدىمىز.
اقىلبەك كۇرىشباەۆ,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى
