فوتو: fingramota.kz
بانكتەردىڭ سەنىمدى قورعاۋىن ەسكەرە وتىرىپ, الاياقتار تەحنيكالىق كەمشىلىكتەردى ەمەس, پايدالانۋشىلاردىڭ قاتەلەرىن كوبىرەك پايدالانادى. سوندىقتان الاياقتاردان ساقتانۋ ءۇشىن مىنا قاعيدالاردى ەستە ساقتاعان ءجون:
قوعامدىق Wi-Fi جەلىسىن قولداناردا اباي بولىڭىز
كافە, ساۋدا ورتالىقتارى جانە قوناق ۇيلەردەگى قوعامدىق Wi-Fi جەلىلەرى قاۋىپسىز بولماۋى مۇمكىن. الاياقتار مۇنداي ورىنداردا جالعان كىرۋ نۇكتەلەرىن قۇرۋعا, ترافيكتى ۇستاپ قالۋعا نەمەسە زياندى ەلەمەنتتەردى ەنگىزە الادى.
ءموبيلدى بانكينگتى قورعاۋ ءۇشىن:
- قاي جەلىگە قوسىلاتىندىعىن, سول ورىننىڭ قىزمەتكەرلەرىنەن جەلىنىڭ رەسمي اتاۋىن سۇراپ, تەكسەرىڭىز;
- ەگەر سايتتىڭ نەمەسە قوسىمشانىڭ ينتەرفەيسى ادەتتەگىدەن وزگەشە بولسا لوگيندەردى, پارولدەردى نەمەسە كارتا دەرەكتەرىن ەنگىزبەڭىز;
- وپەراتسيادان كەيىن سەسسيانى قوسىمشادا اياقتاڭىز.
تەگىن كىتاپتار قاۋىپتى: باس پروكۋراتۋرا ينتەرنەت-الاياقتىقتىڭ جاڭا ءتۇرى تۋرالى ەسكەرتتى
سەنىمدى قۇپياسوزدەردى قولدانىڭىز
بانكتىك قوسىمشانىڭ قۇپياسوزى كۇردەلى جانە بىرەگەي بولۋى ءتيىس. الەۋمەتتىك جەلىلەر نەمەسە ەلەكتروندىق پوشتا ءۇشىن بىردەي قۇپياسوزدى پايدالانباڭىز.
قاۋىپسىزدىكتى ارتتىرۋ ءۇشىن:
- كەمىندە 10 سيمۆول بولاتىن قۇپياسوز ويلاپ تابىڭىز;
- ءتۇرلى تىركەلىمدەردەگى ارىپتەردى, تسيفرلاردى جانە ارنايى سيمۆولداردى قولدانىڭىز;
- قۇپياسوزدەردى تەلەفونداعى جازبالارعا نەمەسە مەسسەندجەرلەرگە جازباڭىز;
- قاجەت بولعان كەزدە قۇپياسوزدەردىڭ سەنىمدى مەنەدجەرىن (مىسالى, Google-عا نەمەسە Apple ID-عا ورناتىلعان) قولدانىڭىز.
ەكى فاكتورلى اۋتەنتيفيكاتسيانى قوسىڭىز (2FA)
ەكى فاكتورلى اۋتەنتيفيكاتسيا – بۇل كىرۋدى بىرجولعى كود ارقىلى راستاۋدى (مىسالى, SMS بويىنشا) تالاپ ەتەتىن قوسىمشا قورعاۋ. ەڭ جوعارى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن:
- بانك قوسىمشاسىنا 2FA-نى ىسكە قوسىڭىز;
- SMS نەمەسە مۇمكىندىگىنشە اۋتەنتيفيكاتسيالاۋ قوسىمشالارىن (Google Authenticator, Microsoft Authenticator جانە ت.ب.) قولدانىڭىز;
- قوڭىراۋ سوعۋشى ءوزىن بانك قىزمەتكەرى رەتىندە تانىستىرسا دا راستاۋ كودتارىن تەلەفون ارقىلى نەمەسە مەسسەندجەر ارقىلى جىبەرمەڭىز.
ينتەرنەت-الاياقتىققا قارسى ناقتى ناتيجە: جەتىسۋدا 600 مىڭ تەڭگە قايتارىلدى
بانكتىڭ حابارلامالارىن ىسكە قوسىڭىز
شوت بويىنشا كەز كەلگەن وپەراتسيا تۋرالى SMS نەمەسە push-حابارلامالار الۋ قىزمەتىن قوسىڭىز. بۇل سىزگە كۇدىكتى ارەكەتتى بىردەن بايقاۋعا جانە ونى دەرەۋ بۇعاتتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
قوسىمشالاردى تەك رەسمي دەرەككوزدەردەن جۇكتەڭىز
ءموبيلدى بانك قوسىمشالارىن تەك رەسمي دۇكەندەردەن (App Store, Google Play) جانە تەك رەسمي ازىرلەۋشىلەردەن ورناتىڭىز. مەسسەندجەرلەردەگى, حاتتارداعى, SMS نەمەسە الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى كۇماندى ورناتۋ سىلتەمەلەرى بويىنشا وتپەڭىز. بۇل زياندى باعدارلامانى ورناتۋعا سەبەپ بولۋى مۇمكىن.
قۇرىلعىعا قولجەتىمدىلىكتى شەكتەڭىز
- بۇعاتتان الۋ ءۇشىن PIN-كود, ساۋساق ءىزىن, نەمەسە Face ID قولدانىڭىز;
- قۇپياسوزدەردى اشىق كۇيىندە, اسىرەسە جازبالاردا نەمەسە اشىق قۇجاتتاردا ساقتاماڭىز;
- تەلەفونىڭىزدى جوعالتىپ العان جاعدايدا سيم-كارتانى جانە قوسىمشالارعا قولجەتىمدىلىكتى دەرەۋ بۇعاتتاڭىز.
قوسىمشا قاۋىپسىزدىك شارالارى
- اۋدارىمدارعا تاۋلىكتىك ليميت بەلگىلەڭىز;
- بانك قوسىمشاسىنداعى بەلسەندى قۇرىلعىلار ءتىزىمىن تۇراقتى تۇردە تەكسەرىپ تۇرىڭىز;
- تەلەفون ءنومىرىڭىزدى اۋىستىرعان جاعدايدا, وپەراتسيالاردى راستاۋ جانە حابارلامالار الۋ مۇمكىندىگىن ساقتاۋ ءۇشىن بۇل تۋرالى بانككە مىندەتتى تۇردە حابارلاڭىز.
سونداي-اق, قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى بانكتەردىڭ قىزمەتكەرلەرى راستاۋ كودتارىن, قۇپياسوزدەردى نەمەسە كارتا دەرەكتەرىن ەشقاشان سۇرامايتىنىن ەسكەرتەدى. ەگەر ءموبيلدى بانكينگتە كۇدىكتى ارەكەتتەردى بايقاساڭىز دەرەۋ بانككە جۇگىنىڭىز.