ساياسات • 30 قاڭتار, 2026

تسيفرلىق جاڭعىرتۋدىڭ ناقتى قادامدارى

20 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

«Amanat» پارتياسىندا تسيفرلىق دامۋ جانە جاساندى ينتەللەكت ماسەلەلەرى جونىندەگى رەسپۋبليكالىق پارتيالىق كەڭەستىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسى ءوتتى. وتىرىستىڭ نەگىزگى تاقىرىبى – تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت جىلىنىڭ باسىمدىقتارىن جۇزەگە اسىرۋ, سونداي-اق مەملەكەتتى تسيفرلىق تۇرعىدا جاڭعىرتۋ جانە ازاماتتاردىڭ تسيفرلىق ساۋاتىن ارتتىرۋ بويىنشا ناقتى قادامدار جاساۋ.

تسيفرلىق جاڭعىرتۋدىڭ ناقتى قادامدارى

تالقىلاۋ بارىسىندا IT-قوعامداستىق پارتيالاستاردىڭ ەل اۋماعىنداعى ءار اۋداندا ءوز IT-حابىن قۇرۋ يدەياسىنا قولداۋ ءبىلدىردى. سونداي-اق كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار پرەزيدەنت ءوز جولداۋىندا جانە ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ V وتىرىسىندا بارلىق سالادا يننوۆاتسيالىق تسيفرلىق شەشىمدەر مەن جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋ بويىنشا اۋقىمدى مىندەتتەر قويعانىن اتاپ ءوتتى.

ءوز كەزەگىندە ءماجىلىس سپيكەرى, «Amanat» پارتياسىنىڭ توراعاسى ەرلان قوشانوۆ پارتيا پرەزيدەنت ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋ ىسىنە بەلسەندى اتسالىسىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى. بۇگىندە ەلىمىز تسيفرلاندىرۋ باعىتىندا جوعارى كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزدى. ياعني بۇۇ يندەكسىنە سايكەس, قازاقستان ەلەكتروندىق ۇكىمەتتى دامىتۋ دەڭگەيى بويىنشا 24-ورىندا تۇر.

«تسيفرلاندىرۋ مەن جاساندى ينتەللەكت – تەك سالالىق ماسەلە عانا ەمەس, تۇتاس ەلدىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەتىن اۋقىمدى, سەرپىندى باعىت. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءوزى بۇل سالاداعى ىرگەلى ىستەرگە تىكەلەي باستاماشى بولىپ, ەرەكشە باقىلاۋىندا ۇستاپ وتىر. جاڭا تسيفرلىق تەحنولوگيالار مەن جاساندى ينتەللەكت حالقىمىزعا, ەلىمىزدىڭ بولاشاعىنا جۇمىس ىستەۋى كەرەك. ءار ازامات, ءار وتباسى, كۇللى قوعام ونىڭ پايداسىن سەزىنۋى قاجەت. «Amanat» پارتياسى پرەزيدەنتىمىزدىڭ قوعامدىق-ساياسي تىرەگى رەتىندە وسى جۇمىستىڭ الدىڭعى شەبىندە جۇرۋگە ءتيىس», دەدى ول.

ءماجىلىس سپيكەرى «Amanat» پارتياسى جاڭا تسيفرلىق مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋعا با­عىت­­­تال­عان بىرقاتار باستامانى جۇيەلى جۇزە­­گە اسىرىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. اتاپ ايت­­­قان­­­دا, «تسيفرلىق قوعام» جوباسى ەلىمىز­­دىڭ بار­لىق ءوڭىرىن قامتىپ, تسيفرلىق ساۋاتتى­لىق­تى ارت­تىرۋعا, سونداي-اق ازاماتتاردى تسيفر­­­لىق تەح­نو­لوگيالاردى كۇندەلىكتى ومىر­­دە قاۋىپ­­سىز ءارى سانالى تۇردە قولدانۋعا ۇيرە­­تۋ باعى­تىندا قولعا الىنىپ وتىر. جوبا اياسىن­­دا تۇر­ع­ىن­داردىڭ الەۋمەتتىك تۇرعىدا وسال تو­بى­نا – زەينەتكەرلەرگە, كوپبالالى انا­لار­­عا, جۇ­­مىس­سىز ازاماتتارعا, ەرەكشە قا­جەت­­­تى­ل­ىگى بار ادامدارعا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى.

وتىنىشتەردى وڭدەۋدىڭ بىرىڭعاي تسيفرلىق جۇيەسىن ەنگىزۋ جانە كەڭەس بەرۋ ماقساتىندا چات-بوتتاردى پايدالانۋ ارقىلى «قارىزسىز قوعام» جوباسى تىڭ سەرپىن الدى. تەك بىلتىردىڭ وزىندە بۇل جوبا اياسىندا 800 مىڭنان استام ادام وقۋدان ءوتىپ, زاڭگەرلىك قولداۋ كورسەتىلدى.

سونىمەن قاتار «Amanat» پارتياسى فراك­تسياسىنىڭ دەپۋتاتتارى تسيفرلىق كودەكس پەن «جاساندى ينتەللەكت تۋرالى» زاڭ جوباسىن ازىرلەۋگە باستاماشى بولدى. بۇل قۇجات­تار ەلىمىزدە جاساندى ينتەللەكتىنى, پلاتفور­مالىق ەكونوميكانى جانە اۋقىمدى دەرەكتەرمەن جۇمىس ىستەۋدى دامىتۋ ءۇشىن زاماناۋي قۇقىقتىق نەگىز قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەردى.

تالقىلاۋ بارىسىندا قاتىسۋشىلار «Amanat» پارتياسى تسيفرلىق تەحنولوگيالار مەن جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋ ىسىندە مەملەكەت, قوعام, ساراپشىلار مەن بيزنەستىڭ كۇش-جىگەرىن بىرىكتىرۋگە ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. وسى ماقساتتا پارتيا جانىنان تسيفرلىق كوميسسار پوزيتسياسىن قۇرۋ تۋرالى ۇسىنىس ايتىلدى. بۇل لاۋازىمعا ءماجىلىس دەپۋتاتى ەكاتەرينا سمىشلياەۆا ۇسىنىلدى.

مۇنداي قوعامدىق لاۋازىم تسيفرلىق ورتادا ازاماتتاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ تەتى­گىنە اينالىپ, جاڭا تسيفرلىق جاعدايدا ءاردا­يىم ادام جاعىندا بولادى. تسيفرلىق كوميس­سار ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە IT سالا­سىنداعى دارىندى جاستاردى قولداۋ جۇمىسىن ۇيلەستىرىپ, شالعاي اۋىلداردى ينتەرنەتپەن قامتۋ بارىسىنا باقىلاۋدى كۇشەيتەدى.

ءوز كەزەگىندە, پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىن­باسارى – جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفر­لىق دامۋ ءمينيسترى جاسلان ماديەۆ مەم­لەكەتتىك جانە قارجى سەكتورلارىنداعى تسيفر­لىق ترانسفورماتسيانىڭ جوعارى قارقى­نىن اتاپ ءوتتى. ول تۇرعىنداردىڭ تسيفر­لىق ساۋاتىن ارتتىرۋ ماقساتىندا جاسان­دى ينتەللەكت مينيسترلىگى مەن «Astana Hub» ەل اۋماعىندا وقىتۋ كۋرسىن وتكىزۋ ىسىندە پار­تياعا قولداۋ كورسەتۋگە ءازىر ەكەنىن مالىمدەدى.

وتىرىس بارىسىندا بىرقاتار مازمۇندى ۇسىنىس ايتىلدى. ماسەلەن, حالىقارالىق IT-ساراپشى اندرەي بيكلەميشەۆ تسيفر­لان­دىرۋ, ەڭ الدىمەن, دەرەكتەر ساپاسى مەن كادر­لىق الەۋەتكە تىكەلەي تاۋەلدى ەكەنىن اتاپ ءوتىپ, وڭىرلەردە ءالى دە دەرەكتەردى قول­مەن ەن­­گىزۋ تاجىريبەسى مەن مامان تاپشىل­ىعى ساق­­تالىپ وتىرعانىنا نازار اۋداردى.

قازاقستان IT-قاۋىمداستىعىنىڭ توراعا­سى ايىمگۇل ءابىلوۆا ينۆەستيتسيالىق احۋال­دى جاقسارتۋ ءۇشىن مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك تەتىكتەرىن كەڭەيتۋ جانە سالاداعى ەكونوميكالىق داۋلاردى قىلمىستىق سيپاتتان ارىلتۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى.

قوستاناي وبلىسى اقپاراتتاندىرۋ باسقار­ماسىنىڭ باسشىسى ازامات كاشيەۆ­تىڭ پىكىرىنشە, قالالارداعى ءىرى وزگەرىستەر الدىن الا تسيفرلىق ورتادا مودەلدەنىپ, ءوڭىردىڭ بىرىڭعاي تسيفرلىق ارحيتەكتۋراسى­نا ەنگىزىلۋى قاجەت. سولاي بولا تۇرا, «اقىلدى قالالار» مەن «اقىلدى وڭىرلەر» تۇجىرىمدامالارى ءار اۋماقتىڭ ەرەكشە­لىگىن ەسكەرىپ, بەيىمدەۋگە بولاتىن ۇلگىلىك تسيفرلىق شەشىمدەر كىتاپحاناسىنا سۇيەنۋگە ءتيىس.

كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا ەلىمىزدەگى تسيفرلاندىرۋ مەن جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن پارتيا مۇشەلەرىنە, سەرىكتەستەر مەن ساراپشىلارعا العىسحاتتار تابىستالدى.

ءىس-شاراعا ءماجىلىس دەپۋتاتتارى, سالالىق ۆەدومستۆولاردىڭ وكىلدەرى, ساراپشىلار جانە تسيفرلىق جوبالاردىڭ جەتەكشىلەرى قاتىستى. ونلاين فورماتتا وڭىرلەر مەن پارتيا فيليالدارىنىڭ وكىلدەرى تالقىلاۋعا قوسىلدى. 

سوڭعى جاڭالىقتار