الەمدىك نارىقتىڭ تابالدىرىعىن اتتاۋ مۇمكىندىگىنە يەمىز

زارەتا فاتاليەۆا, «اق-نەك» جشس ديرەكتورى, كاسىپكەر: – ەلىمىزدىڭ دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنا كىرۋى – قازاق­­­­ستاننىڭ حالىقارالىق ارەناعا تانىمالدىعىن ارتتىرا تۇسەدى. ال ساۋدا, ءونىم ءوندىرۋ جاعىنان قان­­­داي مىندەتتەردى العا تارتادى؟ – بۇل بىرنەشە جىلداردان بەرى ايتىلىپ جۇرگەن ماسەلە بولعانى­مەن, مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تياناقتى جۇرگىزىپ وتىرعان ساياساتى, بەرىك ۇستانىمى ناتيجەسىندە قازىر عانا مۇمكىن بولىپ وتىر. ءساۋىر ايىنداعى يناۋ­گۋراتسيادا ەلباسى «100 ناقتى قادام» باعدارلاماسىن ۇسىنىپ, الدىمىزعا 5 اسقارالى مىندەتتى جاۋاپكەرشىلىكپەن جۇكتەدى. ەندى, مىنە, الەمدىك دەڭگەيدەگى ايتۋلى ۇيىمعا مۇشە بولىپ وتىرمىز.  راسىندا, تاۋەلسىز قازاقستان ءۇشىن بۇل قۋانارلىق ءارى قۇپتارلىق جاعداي. ءبىر جاعىنان, ءوزىڭىز ايتقان, قازاقستاندى الەمگە تانىتا ءتۇسۋدىڭ جولى بولسا, ەكىنشى جاعىنان ەكونوميكالىق الەۋەتتى ارتتىرا تۇسەدى. ءىرى ۇيىمعا مۇشە بولۋ تەك قاعاز جۇزىندە قالاتىن نارسە ەمەس, سوندىقتان بىزگە ونىڭ تالاپتارىنا ساي بولۋ مىندەتى تۇر. – دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيى­مىنا مۇشە بولۋ قازاق­­­ستان­نىڭ وتاندىق ونىمدەرىنە قالاي اسەر ەتۋى مۇمكىن؟ – بۇل – قازاقستان ءۇشىن دۇنيە­­­­­جۇزىلىك دەڭگەيدە ساۋدا-ساتتىق كوكجيەگى اشىلدى دەگەن ءسوز. وتاندىق ءونىم وندىرۋشىلەر ءوز ونىمدەرىن شەتكە دە شىعارا الادى, سونىمەن قاتار, قازاقستاندىقتار وزگە ەلدەردىڭ دۇنيەلەرىنىڭ تۇتىنۋشىسىنا دا اينالا الادى. بۇل جاقسى, ال مۇنىڭ قيىندىعى دا بار. قيىندىعى نەگىزىنەن ءونىم وندىرۋشىلەرگە, ياعني كاسىپكەرلەرگە قاتىستى. تالعام وسكەن, تاۋار كوپ الاڭدا ءبىزدىڭ كاسىپكەرلەر ءوز تۇتىنۋشىلارىنان ايىرىلىپ قالماي, ءتيىستى بيىكتىگىن ۇستاپ تۇرۋى قاجەت. ول ءۇشىن ەڭ باستى قاجەتتىلىك – تاۋاردىڭ ساپاسى مەن قولجەتىمدىلىگى. سوندىقتان, وتاندىق كاسىپكەرلەر ساپالى ءونىم ءوندىرۋ ارقىلى عانا الەمدىك باسەكەلەستىككە توتەپ بەرۋگە دايىن بولۋى كەرەك. قورقۋدىڭ, تايساقتاۋدىڭ قاجەتى جوق. كۇنى-بۇگىنگە دەيىن ءوز اياعىنان تۇرىپ, ءوز ونىمدەرىنە تۇتىنۋشىلاردى قالىپتاستىرىپ, ءتىپتى ونىمدەرىن شەتەلگە ەكسپورتتاپ جۇرگەن قازاقستاندىق ءونىم وندىرۋشىلەر جوق ەمەس. ءبىز اتالمىش ۇيىمعا مۇشە بولۋعا دايىندىقسىز ەمەسپىز دەپ ويلايمىن. – اقتاۋدا ءوزىڭىز باسقارىپ وتىرعان «اق-نەك» جاۋاپ­­­­­كەر­شىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىكتىڭ ءسۇت ونىمدەرى كەڭ تانىمال. اتال­مىش ۇيىمعا ەنۋگە جەكە كاسىپ­كەر رەتىنە دايىنسىز با؟ باسە­كەلەستىك اۋقىمى ۇلكەيىپ, تۇتى­­­نۋشىلار قاتارى سيرەي ءتۇسۋى مۇمكىن دەپ قورىقپايسىز با؟ – جوق. مەن كاسىپكەرلىك سالاسىنا كەزدەيسوق كەلگەن ادام ەمەسپىن. جوعارى ءبىلىمدى تەحنولوگ ءارى زاڭگەر رەتىندە نارىقتىق ەكونوميكاعا كوشكەن كەزدەن باستاپ ىسكە كىرىستىم. قازىرگى تاڭدا كاسىبىمنىڭ اۋقىمىن ۇلكەيتىپ, «اق-نان ماڭعىستاۋ» نان زاۋىتىن, «بەرەكەت-ف» قوعامدىق تاماقتاندىرۋ جەلىسىن باسقارامىن. سونداي-اق, «اق-نەك ماڭعىستاۋ» اتتى كاسىپورنىمىزدا  ءسۇت, ىرىمشىك, ايران, قۇرت, جەمىستەن دايىندالعان ايران سىندى بىرنەشە ءسۇت ونىمدەرىن وندىرۋمەن اينالىسامىز.  نان زاۋىتى قالا تۇرعىندارىن نان ونىمدەرىمەن تولىق قامتاماسىز ەتۋدە. ءسۇت زاۋىتىنان جىلىنا 500 توننا, نان زاۋىتىنان 400 تونناعا جۋىق ءونىم تۇتىنۋشىعا جول تارتادى. ال تاماقتاندىرۋ قىزمەتىندە, كونديتەرلىك جانە ءسۇت ونىمدەرىن شىعارۋدا «سايكەستىك سەرتيفيكاتىنا» يە  «بەرەكەت-ف» قىزمەتكەرلەرى باسەكەدەن قورىقپايدى, كەرىسىنشە ونى تاجىريبە شىڭداۋدىڭ تەتىگى رەتىندە قابىلدايدى. تولىقتاي وتاندىق ءوندىرىس تاۋارلارىن, جەرگىلىكتى ەڭبەك رەسۋرستارىن پايدالاناتىندىقتان, وتاندىق قىزمەتتەردى ۇسىنۋشى رەتىندە دە ءوز ورنىمىز بار. ون جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى مەكەمەلەرىن ەمدىك تاعامدارمەن قامتاماسىز ەتىپ كەلەمىز. سونداي-اق, اقتاۋ قالاسىنداعى ءىىم ۋچيليششەسىنىڭ تىڭداۋشىلارىن, ماڭعىستاۋ وبلىسى ءىىد بولىمشەلەرىن, «ماەك-قازاتومونەركاسىپ» جشس قىز­مەتكەرلەرىن ىستىق تاماقپەن قامتاماسىز ەتە باستاعاندارىنا تۋرا ون جىل تولىپتى. سونىمەن قاتار, 2006 جىلدان بەرى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءىىم-گە قاراستى 6656-اسكەري ءبولىمى جەكە قۇرامىن, اقتاۋداعى اسكەري-تەڭىز ينستيتۋتى كۋرسانتتارىن جانە ەلىمىزدىڭ قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ باتىس ايماعى بويىنشا اسكەري بولىمدەرى جەكە قۇرامدارىنا ىستىق تاماق ۇيىمداستىرۋدى دا ءوز مىندەتىمىزگە العانبىز. بۇگىنگى تاڭدا 500-گە تارتا ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرعان جايىمىز بار. الدىمىزدا جوسپارلاپ وتىرعان ءىرى جوبالارىمىز بار. مۇنىڭ ءبارى ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزدىڭ ساپاسى مەن قۋاتىن ارتتىرىپ, دۇنيەجۇزىلىك ساۋ­دا ۇيىمىنا ەلىمىزدىڭ بەلدى مۇشە بولىپ ەنۋىنە ءوز ۇلەسىمىزدى قوسۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىن بولادى. – راحمەت. ىسكە ءسات, زارەتا حانىم! اڭگىمەلەسكەن گۇلايىم شىنتەمىرقىزى, «ەگەمەن قازاقستان».   ماڭعىستاۋ وبلىسى.