قارجىلاندىرۋدىڭ رەكوردتىق كولەمى
2025 جىلى «بايتەرەك» حولدينگى تۇرعىن ءۇي سەكتورىن قوسا العاندا, ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىن قولداۋعا 9 ترلن تەڭگە باعىتتادى. بۇل باستاپقىدا كوزدەلگەن 8 ترلن تەڭگەلىك جوسپاردان اسىپ ءتۇستى, ونىڭ ىشىندە 1 ترلن تەڭگە – كاپيتالداندىرۋ ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلدى. اتالعان كورسەتكىش حولدينگ تاريحىنداعى ەڭ جوعارى دەڭگەي بولىپ, ونىڭ ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ باسىم سالالارىن قارجىلاندىرۋداعى شەشۋشى ءرولىن ايقىندادى. بۇل تۋرالى ۇكىمەتتەگى بريفينگ بارىسىندا حولدينگتىڭ باسقارما توراعاسى رۋستام قاراعويشين مالىمدەدى.
قارجىلاندىرۋدىڭ ەلەۋلى بولىگى ەكونوميكانىڭ نەگىزگى سەكتورلارىنا باعىتتالدى. اتاپ ايتقاندا, «دامۋ» قورى ارقىلى شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋعا شامامەن 1,9 ترلن تەڭگە جۇمسالىپ, 10,6 مىڭنان استام جوبا قارجىلاندىرىلدى. اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋعا 1 ترلن تەڭگەگە جۋىق قاراجات تارتىلىپ, 14,3 مىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن ءوندىرۋشى قامتىلدى. بۇل وڭىرلەردەگى اگرارلىق سەكتوردىڭ تۇراقتى جۇمىس ىستەۋىنە مۇمكىندىك بەردى.
ءىرى كاسىپكەرلىك تە نازاردان تىس قالعان جوق. حولدينگتىڭ ەنشىلەس ۇيىمدارى – قازاقستاننىڭ دامۋ بانكى, ونەركاسىپتى دامىتۋ قورى جانە «Qazaqstan Investment Corporation» ارقىلى 3,3 ترلن تەڭگەدەن استام قارجى باعىتتالىپ, 450-گە جۋىق جوبا قارجىلىق قولداۋعا يە بولدى.
ەكسپورتتىق الەۋەتتى دامىتۋعا دا ەرەكشە ءمان بەرىلدى. وسى ماقساتتا حولدينگتىڭ ەنشىلەس ۇيىمى – قازاقستاننىڭ ەكسپورتتىق-كرەديتتىك اگەنتتىگى ارقىلى 630 ملرد تەڭگەدەن استام قاراجات ءبولىنىپ, 113 ەكسپورتتاۋشى, ونىڭ ىشىندە سىرتقى نارىققا العاش شىققان 18 جاڭا كومپانيا قولداۋ تاپتى.
حالىقتى قولجەتىمدى ءارى ساپالى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ ىسىنە دە حولدينگتىڭ دامۋ ينستيتۋتتارى ايتارلىقتاي ۇلەس قوستى. اتاپ ايتقاندا, قازاقستان تۇرعىن ءۇي كومپانياسى ارقىلى 678,5 ملرد تەڭگە كولەمىندە قارجىلاندىرۋ جۇزەگە اسىرىلىپ, تۇرعىن ءۇي جوبالارىنىڭ ىسكە اسۋىنا سەرپىن بەرىلدى.
ال «وتباسى بانك» جەلىسى بويىنشا بەرىلگەن يپوتەكالىق نەسيەلەر كولەمى 1,5 ترلن تەڭگەدەن اسىپ, ازاماتتاردىڭ باسپاناعا قول جەتكىزۋ مۇمكىندىگىن كەڭەيتتى.
ەكونوميكالىق وسىمگە قوسىلعان ۇلەس
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ باعالاۋىنشا, قولعا الىنعان شارالار جىلدىق جالپى ىشكى ءونىم وسىمىنە 1,3 پايىزدىق تارماق كولەمىندە ۇلەس قوسقان.
جاقىندا 2026–2028 جىلدارعا ارنالعان ۇكىمەتتىڭ, ۇلتتىق بانكتىڭ, قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ بىرلەسكەن ءىس-قيمىل باعدارلاماسى تانىستىرىلعانى بەلگىلى. بۇل – الداعى جىلدارى ەلدەگى ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋگە, ينفلياتسيانى تەجەۋگە, ءوندىرىستى دامىتۋعا جانە ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى قۇجات بولعالى تۇر.
– اتالعان باعدارلامادا «بايتەرەك» حولدينگىنە نەگىزگى ءرول جۇكتەلگەن. ءىس جۇزىندە حولدينگ ۇكىمەتتىڭ ەكونوميكالىق ساياساتىن ىسكە اسىراتىن باستى قۇرالداردىڭ بىرىنە اينالادى. ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرمەن بىرلەسىپ, قارجىلاندىرۋدى ونەركاسىپكە, بيزنەسكە, اۋىل شارۋاشىلىعىنا جانە ينفراقۇرىلىمعا باعىتتايمىز, – دەدى حولدينگ باسشىسى.
«بايتەرەك» حولدينگىنىڭ باستى باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى – وتاندىق كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ. مەملەكەتتىك قولداۋ تەتىكتەرى ارقاسىندا مىڭداعان كاسىپكەر نەسىبەسىن كاسىپتەن تاپتى. كاسىپكەرلەردى قولداۋدا «دامۋ» قورى ارقىلى ىسكە اسىرىلىپ جاتقان «ورلەۋ» باعدارلاماسىنىڭ دا ماڭىزى ۇلكەن.
18 جەلتوقسانداعى جاعداي بويىنشا باعدارلاما اياسىندا 1,9 مىڭعا جۋىق شاعىن جانە ورتا بيزنەس جوباسى 505 ملرد تەڭگە سوماسىنا قارجىلاندىرىلىپ, 1 665 كاسىپكەرگە قولداۋ كورسەتىلدى. بۇل باعدارلامانىڭ ەل كولەمىندە كەڭ اۋقىمدى قامتۋدى قامتاماسىز ەتكەنىن كورسەتەدى.
باعدارلامادا مەملەكەتتىك كەپىلدىكتەر ماڭىزدى ءرول اتقارادى. بيىل 566 كەپىلدىك بەرىلىپ, ولاردىڭ جالپى سوماسى 79 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. بۇل بيزنەسكە كەپىل م ۇلىك جەتىسپەگەن جاعدايدا دا نەسيە تارتۋعا مۇمكىندىك بەردى.
«جىل سوڭىنا دەيىن قوسىمشا 108 ملرد تەڭگەنى يگەرىپ, 400-گە جۋىق كاسىپكەردى قولداۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. وسىلايشا, 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا باعدارلاما شەڭبەرىندەگى قارجىلاندىرۋ كولەمى 613 ملرد تەڭگەگە, ال قارىز الۋشىلار سانى 2 مىڭنان اسادى. 2026 جىلى باعدارلاما جالعاسىپ, اۋقىمى كەڭەيەدى – 1 500 كاسىپكەردى قولداۋ كوزدەلىپ وتىر», دەپ اتاپ ءوتتى رۋستام قاراعويشين.
سونداي-اق وسى جىلدان باستاپ «دامۋ» قورى بازاسىندا ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبالار مەن شاعىن جانە ورتا بيزنەستى نەسيەلەۋگە ارنالعان ەكى كەپىلدىك قورى ىسكە قوسىلعانىن اتاپ وتكەن ءجون. ءىرى باستامالاردى قولدايتىن كەپىلدىك تەتىگى 7 ملرد تەڭگەدەن باستالاتىن جوبالاردى قامتيدى. اتالعان كەپىلدىك قورلار ارقىلى 2,4 مىڭنان استام جوبا قولداۋ تاۋىپ, كرەديتتەردىڭ جالپى كولەمى 424 ملرد تەڭگەدەن استى.
جاڭا ينۆەستيتسيالىق مودەل
ىشكى نارىقتى يمپورتقا تاۋەلدى تاۋارلاردان ارىلتۋ ماقساتىندا «ينۆەستيتسيالارعا تاپسىرىس» باعدارلاماسى ىسكە قوسىلدى. بۇل باستامادا «بايتەرەك» حولدينگى قارجىلىق وپەراتور رەتىندە جوبالاردى سۇيەمەلدەپ, وڭىرلەردەگى وندىرىستەردى ىسكە قوسۋ ءۇشىن ينۆەستيتسيا تارتۋدى قامتاماسىز ەتەدى.
مەملەكەت, وڭىرلەر جانە قارجى ينستيتۋتتارى اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ بىرىڭعاي ەكوجۇيەسى قالىپتاستىرىلدى. نەگىزگى باسىمدىقتار – يمپورتتى الماستىرۋ, وتاندىق وندىرۋشىلەردى قولداۋ, ەنەرگەتيكالىق جانە كولىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ.
«ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندارمەن جانە اكىمدىكتەرمەن بىرلەسىپ, ەلىمىزدىڭ بارلىق 20 وڭىرىندە جۇمىس جۇرگىزدىك. قايتالاناتىن جوبالاردى الىپ تاستاۋ ناتيجەسىندە 1 500 جوباعا جۋىق, جالپى قۇنى 87 ترلن تەڭگە بولاتىن بىرىڭعاي ينۆەستيتسيالىق پورتفەل قالىپتاستى. بۇل 2026–2032 جىلدارعا ارنالعان ەلدىڭ بازالىق ينۆەستيتسيالىق قورى رەتىندە قاراستىرىلادى», دەدى حولدينگ باسشىسى.
پورتفەل قۇرىلىمىندا وڭدەۋ ونەركاسىبى مەن ينفراقۇرىلىم جەتەكشى ورىن الادى – تيىسىنشە 39,1 ترلن جانە 39,7 ترلن تەڭگە. اوك جوبالارىنىڭ ۇلەسى 8,2 ترلن تەڭگە, ياعني جالپى كولەمنىڭ شامامەن 9 پايىزى.
بريفينگ بارىسىندا «بايتەرەك» ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگىن ينۆەستيتسيالىق حولدينگكە ترانسفورماتسيالاۋ ماسەلەسى دە قوزعالدى. بۇل – مەملەكەت باسشىسىنىڭ ناقتى سەكتوردى قولداۋدى كۇشەيتۋ جانە ينۆەستيتسيا تارتۋ جونىندەگى تاپسىرمالارىن ورىنداۋعا باعىتتالعان.
ترانسفورماتسيا اياسىندا حولدينگ ينفراقۇرىلىمدىق, يندۋستريالىق جانە ەكسپورتتىق جوبالاردى قولداۋ فۋنكتسيالارىن كەڭەيتىپ, كاپيتالدى پرواكتيۆتى تارتۋعا, ىشكى ءوندىرىستى دامىتۋعا جانە يمپورتتى الماستىرۋعا باسىمدىق بەرەدى.
2026 جىلى ۇكىمەت حولدينگتى كاپيتالداندىرۋدى جالعاستىرىپ, وسى ماقساتقا 1 ترلن تەڭگە باعىتتايدى. بۇل وڭدەۋ ونەركاسىبى مەن ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى قارجىلاندىرۋ مۇمكىندىگىن كەڭەيتەدى. سونىمەن قاتار حولدينگ ىشكى جانە سىرتقى قارجى نارىقتارىنان جىل سايىن 7 ترلن تەڭگەگە دەيىن قاراجات تارتۋدى جوسپارلاپ وتىر.
الداعى جىلدارى قارجىلاندىرۋ كولەمىن ۇلعايتۋ, بيزنەستىڭ اينالىم قاراجاتىنا دا, ۇزاقمەرزىمدى ينۆەستيتسيالارعا دا قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ كوزدەلگەن. تاۋ-كەن مەتاللۋرگياسى, ماشينا جاساۋ, مۇناي-گاز حيمياسى, ەنەرگەتيكا, تۋريزم جانە تاماق ونەركاسىبى سالالارىندا 15–20 ءىرى جۇيەقۇراۋشى جوبا قولداۋ تابادى. اگرارلىق سەكتوردا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن تەرەڭ وڭدەۋ جوبالارىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى.
ينۆەستورلار مەن بيزنەس ءۇشىن بىرىڭعاي ينۆەستيتسيالىق تەرەزە قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل جوبالاردى ىرىكتەۋ, قۇرىلىمداۋ, سۇيەمەلدەۋ جانە باقىلاۋدى ءبىر الاڭدا جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
وسىلايشا, جاڭا ينۆەستيتسيالىق مودەل «بايتەرەك» حولدينگىنىڭ ەل ەكونوميكاسىن جەدەل ءارى ساپالى دامىتۋداعى ءرولىن كۇشەيتەدى ءارى جاڭارتىلعان ينۆەستيتسيالىق ساياسات ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ باستى قوزعاۋشى كۇشتەرىنىڭ بىرىنە اينالدىرماق.
