ءورىسى كەڭ وركەندى ىستەر

اقتوبەگە ءبىر كۇندىك جۇمىس ساپارىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى بەردىبەك ساپارباەۆ كەلىپ قايتتى. ول تۇسكە دەيىن قوبدا اۋدانىندا بولىپ, كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى ءاليا مولداعۇلوۆانىڭ 90 جىلدىق مەرەيتويىنا قاتىستى, اۋدان تۇرعىندارىمەن كەزدەستى, مەملەكەت پەن جەكە ارىپتەستىك نەگىزىندە سالىنعان بىرقاتار نىساندارمەن تانىستى. تۇستەن كەيىن پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى بەردىبەك ساپارباەۆ «تۋعان جەرگە تاعزىم» كاسىپكەرلىكتىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى بويىنشا وڭىرارالىق سەمينار-كەڭەس جۇمىسىنا قاتىستى. وعان اقتوبە, اتىراۋ, قىزىلوردا, ماڭ­عىستاۋ جانە باتىس قازاقستان وبلىس­تارىنىڭ بيزنەس قۇرىلىمدارىنىڭ, قار­جى ينستيتۋتتارىنىڭ, مەملەكەتتىك ور­گانداردىڭ, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارىنىڭ وكىل­دەرى قاتىستى. سەمينار-كەڭەستىڭ ماق­ساتى – بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى سالاسىندا تاجىريبە الماسۋ بولىپ تابىلادى. وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ قىسقاشا ءسوز سويلەدى. بۇل باعىتتا وبلىستا ۇلگى الارلىق, ۇيرەنەرلىك يگى ىستەر بارشىلىق. وڭىردە 2012-2014 جىلدارى «كوركەيە بەر, تۋعان جەر» اكتسياسى ناتيجەلى وتكىزىلىپ, وعان 4 مىڭنان استام كاسىپورىن, زاڭدى جانە جەكە تۇلعالار اتسالىسقانى بەلگىلى. وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى روزا كەمالوۆا اكتسيا قورىتىندىلارى جانە ءوڭىر كاسىپكەرلەرىنىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى حاقىندا باياندادى. ونىڭ ايتۋىنشا, وسى اكتسيا وتكىزىلگەننەن باس­تاپ جالپى سوماسى 6 ميلليارد تەڭگەنىڭ الەۋمەتتىك جوبالارى مەن ءىس-شارالارى جۇرگىزىلگەن. «قازحروم» اق سوڭعى ءۇش جىلدا 980 ميلليون تەڭگە, ال «سنپس- اقتوبەمۇنايگاز» اق 1,5 ميلليارد تەڭگە دەمەۋشىلىك جاساعان. – وڭىردەگى جەكە كاسىپكەرلەر بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگىن جەتە تۇسىنۋدە. «التىن قىران» كومپانيالار بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى يسلامبەك سالجانوۆتىڭ ءوزى تۋعان قوبدا اۋىلىنا جالپى قۇنى 460 ميلليون تەڭگە تۇراتىن زاماناۋي جابدىقتالعان 150 ورىندىق ءساندى بالاباقشا سالىپ بەرگەنىن ايتساق تا جەتكىلىكتى. اقتوبەلىك كاسىپكەرلەر «تۋعان جەرگە تاعزىم» رەسپۋبليكالىق اكتسياسىنا بەلسەنە قاتىساتىنىنا سەنىم مول, – دەدى روزا كەڭەسقىزى. سودان كەيىن اتىراۋ وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ايگۇل اجىعاليەۆا, باتىس قازاقستان وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى باقتيار ماكەن ۇلى, قىزىلوردا وبلىستىق ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ باسشىسى عاينوللا جارقىنباەۆ سويلەپ, بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگىنىڭ ءوز وڭىرلەرىندە قالاي ورىندالىپ جاتقانى جايلى مالىمدەدى. بەردىبەك ماشبەك ۇلى ولارعا ءار جىلدارعى مەكتەپ تۇلەكتەرىنىڭ مۇمكىندىگىن تۋعان جەرىن تۇلەتۋگە جۇمىلدىرۋداعى جۇمىستىڭ ءالى دىتتەگەن دەڭگەيدەن كورىنبەي جاتقانىن ەسكەرتتى. ءىرى كومپانيالاردىڭ اكىم­دىكپەن اراداعى مەموراندۋمى اياسىنداعى اتقارىلعان شارۋا­لار­دى مالدانۋدى قوياتىن كەز كەل­گەنىن قاداپ ايتتى. تۇلەك­تەردى تۋعان جەردى تۇلەتۋگە جۇمىل­دىرۋعا نازار اۋداردى. سەمينار-كەڭەستى قو­رى­تىندىلاعان پرەمەر-مي­نيستر­دىڭ ورىنباسارى بەردىبەك ساپار­باەۆ ەلباسىنىڭ 2007 جىلى جەزقازعاندا وتكەن كاسىپ­كەر­لەردىڭ فورۋمىندا كاسىپكەرلىكتىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى تۋرالى تاپسىرما بەرگەنىنە توقتالدى. – مەملەكەت كاسىپكەرلىكتى قول­داۋعا باسا نازار اۋدارىپ كەلەدى. سونىڭ ارقاسىندا قازىر كاسىپكەرلەر اياعىنان تۇردى, ەندى ولار ەلگە قاراي بۇرىلۋى كەرەك. ۇكىمەت كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا سەرپىن بەرەتىندەي باعدارلامالار قابىلداپ, جۇزەگە اسىرۋدا. سونىڭ ءبىرى – «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى دەۋ ورىندى. تابىس تاۋىپ, پايدا كورىپ وتىرعان كاسىپكەرلەر تۋعان جەرلەرىنە بارىپ, اۋىلداستارىمەن, وقۋشىلارمەن كەزدەسىپ, ءوزىنىڭ وسى جەردەن ءبىلىم جانە تاربيە الىپ, قاتارعا قوسىلعانىن كورسەتۋلەرى قاجەت. بۇل كەيىنگى جاس ۇرپاققا وي سالادى, جاقسى وقىپ, ازامات بولۋعا تالپىندىرادى. سونداي-اق, پاتريوتتىققا تاربيەلەيدى, تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىك سەزىمىن قالىپتاستىرادى. مىنە, «تۋعان جەرگە تاعزىم» اكتسياسىنىڭ ماقساتى دا, ءمانى دە وسىندا, – دەدى بەردىبەك ماشبەك ۇلى. ول بۇل سەمينار-كەڭەس وتكىزىلىپ وتىرعان اقتوبەدە ۇيرەنەتىن ۇردىستەر بار ەكەنىنە توقتالدى, كەيبىر اكىمدەردىڭ اكتسيانىڭ ءمانىن ءالى دە جەتە تۇسىنبەگەنىنە قىنجىلىس ءبىلدىردى. بەردىبەك ساپارباەۆ وبلىس ورتالىعىنداعى بىرقاتار نىسانداردا بولىپ, جۇمىستارىمەن تانىستى. «نۇر-اقتوبە» شاعىن اۋدانىنداعى 1200 ورىندىق مەكتەپتىڭ بيىل پايدالانۋعا بەرىلەتىنىن ەستىپ, ريزاشىلىق تانىتتى. جالپى قۇنى 1693899 ميلليون تەڭگە تۇراتىن ورتا مەكتەپتىڭ قۇرىلىس جۇمىس­تارىنىڭ 60 پايىزى جۇزەگە اسىرىلعان. «كلينيكا دارۋ» مەديتسينالىق ساۋىقتىرۋ ورتالىعىندا دا بولدى. كلينيكا ديرەكتورى عالىمجان ەلەۋوۆ جوبانىڭ 1,6 ميلليارد تەڭگەگە تۇسكەنىن جەتكىزدى. ونىڭ 414,7 ميلليون تەڭگەسى مەملەكەتتىك قولداۋ رەتىندە, سونىڭ ىشىندە, 385,4 ميلليون تەڭگەسى «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى بويىنشا بولىنگەن. وسى جەردە ول ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك سالا قىزمەتكەرلەرىمەن كەزدەستى. پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى بەردىبەك ساپارباەۆ «اقتوبەرەنتگەن» اق-تا بولىپ, وندىرىسپەن تانىستى, جەرگىلىكتى ۇلەستى دامىتۋ جانە وبلىس كاسىپورىندارىنداعى ەڭبەك قاتىناستارىنىڭ اعىمداعى جاعدايى ماسەلەلەرىنە ارنالعان كەڭەسكە قاتىستى. ساتىبالدى ءساۋىرباي, «ەگەمەن قازاقستان».