قايتا جاندانعان ءداستۇر

كەشە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن ءداستۇرلى بريفينگكە قاتىسقان پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى 5 ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ توڭىرەگىندە اڭگىمە ءوربىتتى. بريفينگتە العاشقى بولىپ جۋرناليس­تەرمەن وي بولىسكەن پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى مۇرات احماديەۆ: «مەملەكەت باسشىسى ءوزiنiڭ «قازاقستان-2050» حالىققا جولداۋىندا قازاقستاندا مادەني ساياساتتىڭ تۇجىرىمداماسىن جاساۋدى جانە بەكiتۋدi تاپسىرعان بولاتىن. مادەني ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەسiندە كەڭەس بەرۋشi ورگان رەتiندە, باسقارۋ جانە مادەني كلاستەردi قۇرۋ جۇمىسىن ۇيلەستiرۋ ءۇشiن پرەزيدەنت جانىنان ادەبيەت جانە مادەنيەت كەڭەسi قۇرىلۋى ىقتيمال», – دەگەن دەپۋتات ءارى قاراي بارلىق قازاقستاندىقتاردى بىرىكتىرەتىن, ەلدىڭ مادەنيەتىن دامىتۋعا ۇلەسىن قوساتىن ينستيتۋت دەپ قازاقستان حالقى اسامبلەياسىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. بiرتەكتi مادەنيەت قالىپتاستىرۋدا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ءوزiنiڭ «ءبىر ەل – بiر وتباسى» اتتى اۋقىمدى شاراسى اياسىندا ۇلكەن جۇمىستار اتقارىپ جۇرگەنىن ايتقان ول قازىرگى كۇنى ونىڭ اياسىندا ەلiمiزدiڭ قازiرگi زامانعى مادەنيەتi مەن تاريحى تۋرالى فيلمدەر, حيكايالار, ارنايى باعدارلامالار تۇسiرiلەتىنىنە دە توقتالدى. ال دەپۋتات ورازكۇل اسانعازى: «ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوز سوزىندە «ءبىزدىڭ قوعامىمىز نەعۇرلىم قۋاتتى جانە ءبىرتۇتاس بولا وتىرىپ, تاريحي تۇرعىدان قاراعاندا, كوپتەگەن تىلدەردەن, مادەنيەتتەردەن قالىپتاس­تى. بۇگىندە ءبىزدى «ماڭگىلىك ەل» قۇندىلىقتارى بىرىكتىرەدى. ەل قۇندىلىقتارى ءبىزدىڭ باي-قۋاتتى بولاشاعىمىزعا باعدار بولادى» دەپ اتاپ وتكەن. قازىرگى «100 ناقتى قادامدا» دا, 5 ينستيتۋتتىق رەفورمادا دا كوتەرىلىپ وتىرعان ماسەلە – ءبىزدىڭ بىرتەكتى مادەنيە­تىمىز. ەلباسىنىڭ تاۋەلسىزدىك العاننان بەرگى ارمانى – ەلدىڭ بىرلىگى. وسى بىرلىك جۇيەلى مەملەكەتتىك ساياساتتان جانە ورتاق مادەنيەتتەن تۇرادى. ياعني, ساياساتىمىز­دىڭ سارابدال بولۋى, تاۋەلسىزدىك العاننان بەرى الەۋمەتتىك-ساياسي جاعدايدا جەتكەن جەتىس­­تىگىمىزدىڭ دۇرىس ەكەنىنە كوزىمىزدى جەتكىزدى. قازاق­تىڭ بايىرعى, باياندى, عاسىردان عاسىرعا ۇزىلمەي كەلە جاتقان مادەنيەتى بۇكىل قازاق­ستاندىقتاردى بىرىكتىرە الاتىن مادەنيەت ەكەندىگىن دالەلدەدى», – دەگەن ول قازاقستان­دىقتاردىڭ بىرتەكتىلىگى تۋراسىندا ءسوز قوزعاعاندا, ونىڭ ىرگەتاسىن قالايتىن ۇلتتىق قۇندىلىقتاردىڭ ماڭىزىنا دەن قويدى. «بىرتەكتىلىككە كەلەتىن بولساق, ناۋرىز مەيرامى – ناعىز بىرلىكتىڭ مەرەكەسى, ارازداسقاندى دوستاستىراتىن, بارلىق وكپەنى ۇمىتتىراتىن مەرەكە. جالپى, سىرعا سالۋدان باستاپ, قىز ۇزاتۋ, ۇيلەنۋ تويى سياقتى قازاقتىڭ كەز كەلگەن ءداستۇرى جاڭا زامانعا لايىقتالىپ, بۇرىنعىنى جاڭارتا وتىرىپ, وتە كەرەمەت مادەنيەتكە اينالدى. كەيبىر اتا-انانىڭ بالاسىنىڭ تۇساۋىن كەستىرمەۋى مۇمكىن شىعار, ال بىراق كەز كەلگەن كاسىپتە مەكەمەلەردىڭ تۇساۋلارىن كەستىرۋ داستۇرگە اينالدى. ايتىس ونەرىنىڭ ءوزى بۇرىنعى تاريحىمىزدى ءتىرىلتتى جانە ناعىز دەموكراتياعا اينالدى. قوعامنىڭ, حالىقتىڭ بيلىككە ايتاتىن ءسوزىن ءبىزدىڭ ايتىس ونەرى جەتكىزىپ وتىر. وسىنىڭ بارلىعى, قازاقتىڭ مادەنيەتى بۇكىل قازاقستاندىقتاردى بىرىكتىرە الاتىنىن كورسەتەدى. سوندىقتان, بىرتەكتىلىك دەگەندە, بىرتەكتى مادەنيەت دەگەندە, ءبىز قايدا بىرىگەمىز دەسەك, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدىڭ, قازاق مادەنيەتىنىڭ اينالاسىنا بىرىگۋىمىز كەرەك», دەگەن دەپۋتات ەلباسىنىڭ قولداۋىمەن جارىق كورگەن قازاقتىڭ «1000 ءانى», «بابالار ءسوزىنىڭ» 100 تومدىق جيناعى مادەنيەتىمىزدىڭ دەڭگەيىن كورسەتەتىنىن اتاپ ايتتى. مۇنان سوڭ دەپۋتاتتار جۋرناليستەر تاراپىنان قويىلعان ساۋالدارعا جاۋاپ بەردى. انار تولەۋحانقىزى, «ەگەمەن قازاقستان».