الماتى وبلىسىنا جۇمىس ساپارىمەن كەلگەن پارتيانىڭ اتقارۋشى حاتشىسى, «جەر اماناتى» كوميسسياسىنىڭ توراعاسى داۋلەت كارىبەك, كوميسسيا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, ءماجىلىس دەپۋتاتى باقىتجان بازاربەك, اشم جەر رەسۋرستارىن باسقارۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى مۇرات تەمىرجانوۆ ەڭبەكشىقازاق اۋدانىندا بولىپ, قازتاي ۇلتاراقوۆ (ماساق) اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ تۇرعىندارىمەن جانە شارۋا قوجالىقتارى يەلەرىمەن كەزدەستى. اشىق اڭگىمە بارىسىندا اۋىل تۇرعىندارى مەن شارۋا قوجالىقتارىنىڭ باسشىلارى جەر تاپشىلىعى ماسەلەسىن عانا ەمەس, قۇدىق جەتىسپەۋشىلىگى, سۋبسيديالاردىڭ ازدىعى, ديزەل وتىنى باعاسىنىڭ شارىقتاپ كەتۋى سىندى بىرقاتار وتكىر دە وزەكتى ماسەلەنى كوتەردى.
بۇعان دەيىن جەرگىلىكتى تۇرعىندار مال جاياتىن جەر قالماعانىن ايتىپ, پارتياعا شاعىمدانعان بولاتىن. ال ىلە الاتاۋى بۇعىتى سىلەمىنىڭ اۋماعىنداعى ۇلكەن جەر ۋچاسكەسى جەكە قولعا ءوتىپ كەتكەن. ناتيجەسىندە, بيىل قىركۇيەك ايىندا «جەر اماناتى» كوميسسياسىنىڭ ارالاسۋىمەن 2,4 مىڭ گەكتار جەر مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلىپ, جالپى پايدالانۋعا بەرىلدى. سونىمەن قاتار وسى جىلى قاراشادا شەلەك اۋىلدىق وكرۋگى اۋماعىندا ورنالاسقان 11,8 مىڭ گەكتار جەر دە مەملەكەت مەنشىگىنە ءوتتى.
«اۋىلدىڭ ءاربىر تۇرعىنى جايىلىمعا قول جەتكىزە الۋى كەرەك. سوندىقتان «جەر اماناتى» كوميسسياسى پايدالانىلماي جاتقان اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەرلەردى لاتيفۋنديستەردەن قايتارىپ الۋ بويىنشا جۇمىس ىستەۋدە. اتاپ ايتقاندا, الماتى وبلىسىندا 213,5 مىڭ گەكتار جايىلىم جەر مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلدى. ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنىڭ قازتاي ۇلتاراقوۆ اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى ىلە-الاتاۋ ۇلتتىق پاركىنىڭ اۋماعىنداعى اسى ءۇستىرتىنىڭ 3,5 مىڭ گەكتار جەرىن قايتارىپ الۋدى تاريحي ادىلدىكتىڭ ورناۋى دەپ سانايدى», دەپ اتاپ ءوتتى كوميسسيا توراعاسى داۋلەت كارىبەك.
ءوز كەزەگىندە اۋىل تۇرعىندارى مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسۋدى ماقسات ەتكەن ادامدار سانى ارتىپ كەلە جاتقانىن العا تارتتى.
«بۇرىن ءبىزدىڭ مۇڭىمىزعا قۇلاق اسقان ادامدى كورمەيتىن دە, ەشتەڭەگە سەنبەيتىن دە ەدىك. اۋىلدىڭ احۋالىن جاقسارتۋمەن ەشكىم اينالىسقان جوق. وسى كۇنى بيلىك پەن «اmanat» پارتياسىنا دەگەن سەنىم ارتىپ كەلەدى. وعان زاڭسىز بولىنگەن جەرلەردىڭ حالىققا قايتارىلۋى دالەل. اۋىل وركەندەسە, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتى جاقسارسا قالا تۇرعىندارىنا دا قولداۋ بولارى انىق», دەيدى اۋىل اقساقالى رىسكەلدى جاقاباەۆ.
كەزدەسۋدە داۋلەت كارىبەك وبلىس بويىنشا مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلعان جايىلىمدىق جەرلەر اۋىلدىق وكرۋگتەرگە بەرىلگەنىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى.
«الاتاۋداي بيىك تۇلعالى الماتىلىق اعايىن ءۇشىن اسى جايلاۋىنىڭ قادىرى مەن قاسيەتى بولەك. مۇنى ءبىز جىل باسىندا وڭىرگە كەلگەندە بىردەن اڭعاردىق. ەكى جارىم مىڭ مەتر بيىكتىكتە ەن جايلاعان قاستەرلى مەكەننىڭ جەكەگە ءوتىپ كەتكەنى جەرگىلىكتى جۇرتتىڭ قابىرعاسىنا قاتتى باتقان. ماسەلەن, ماساق اۋىلدىق وكرۋگى تۇرعىندارىنىڭ بۇعىتى اۋماعىنداعى كولەمى 2,4 مىڭ گەكتار جەر ۋچاسكەسى جەكەنىڭ قولىندا ەكەنىن ايتىپ شاعىمدانعان بولاتىن. بىزدەر بۇل ماسەلەنى باقىلاۋدا ۇستاپ, جىل سوڭىنا دەيىن قايتا كەلەمىز دەپ ۋادە بەرگەن ەدىك», دەگەن كوميسسيا توراعاسى داۋلەت كارىبەك اراعا 5 اي سالىپ, «ىلە-الاتاۋ تۋر» جشس-نان №03-044-184-002 كاداسترلىق نومىردەگى اۋماعى 3500 گەكتار اۋىلشارۋاشىلىق ماقساتىنداعى اتاقتى «اسى» جايلاۋىنىڭ مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلعانىن مالىمدەدى.
«اسى جايلاۋى مەملەكەت مەنشىگىنە ەڭبەكشىقازاق اۋدانى اكىمدىگىنىڭ 2023 جىلعى 1 ماۋسىمداعى №907 قاۋلىسىمەن قابىلداندى. سونداي-اق بۇعىتى قىستاۋىندا 2,4 مىڭ گەكتار اۋىلشارۋاشىلىق ماقساتىنداعى جەرلەر قايتارىلدى. وبلىس بويىنشا بارلىعى 213,5 مىڭ گا جايىلىمدىق جەرلەر اۋىلدىق وكرۋگتەرگە بەرىلدى. بۇل يگىلىكتى ءىستىڭ باسى عانا. كەزىندە جەرگە قيسىنسىز يەلىك ەتىپ, جايىلىم جەردىڭ تاپشىلىعىن قولدان جاساۋشىلارمەن كۇرەس ءالى دە جالعاسا بەرمەك», دەدى ول.
الدىن الا جۇرگىزىلگەن ساراپتاما قورىتىندىسى بويىنشا ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنىڭ وزىندە نىسانالى ماقساتىنا سايكەس پايدالانىلمايتىن 121,2 مىڭ گەكتار اۋىل شارۋاشىلىعى جەرى انىقتالىپ, بيىل وسى جەر كولەمىنىڭ 43,4 مىڭ گەكتاردان استامى مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلعان. ناقتىراق ايتساق, اۆات اۋىلدىق وكرۋگى (ا/و) بويىنشا – 16, اقشي ا/و – 457, اسى ا/و – 10301,79, بايتەرەك ا/و – 3, بالتاباي ا/و – 6, بولەك ا/و – 201,65, ەسىك قالاسىنان – 157, قاراجوتا ا/و – 4121,14, قاراتۇرىق ا/و – 11621,4, قىربالتاباي ا/و – 1942,9, ماساق ا/و – 420, راحات ا/و – 25, سوگەتى ا/و – 14068, شەلەك اۋىلدىق وكرۋگىنەن – 38 گەكتار جەر مەملەكەت مەنشىگىنە وتكىزىلدى.
ءماجىلىس دەپۋتاتى باقىتجان بازاربەك جايىلىمدى جەرلەردىڭ ماسەلەسى قازاقستاننىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە وزەكتى ەكەندىگىن اتادى.
«10 ملن گەكتارعا جۋىق جەر قايتارىلدى. بۇل – ءبىرىنشى كەزەكتە «جەر اماناتى» كوميسسياسىنىڭ جۇمىسى. ءبىز زاڭعا «قوعامدىق جايىلىم» دەگەن ۇعىمدى ەنگىزىپ وتىرمىز. «قوعامدىق جايىلىم» ۇعىمىنىڭ باسىمدىعى, ەندى جەمقورلىققا بەلشەسىنەن باتقان اكىمدەردىڭ قوعامدىق جايىلىمدى جەرلەردى ىعاي-سىعايلارعا بەرۋگە قۇقىعى جوق. سەبەبى ول بازاعا قوعامدىق جايىلىمدىق جەرلەر رەتىندە ەنگىزىلەتىن بولادى. سونىمەن قاتار ناقتى ءبىر ەلدى مەكەندە سوڭعى 5 جىل تۇرعان ازامات ەندى جەر الۋ كەزىندە قوسىمشا ۇپايعا يە بولادى. جايىلىمدى جەرلەردى ەگىستىك جەرلەرگە اينالدىرۋعا بولمايدى. سونداي-اق ەندى اكىمدەر جايىلىمدى جەرلەردى رەزەرۆكە قويۋعا مىندەتتەلەدى», دەدى دەپۋتات.
ايتا كەتۋ كەرەك, «اmanat» پارتياسىنىڭ وڭىرلىك سايلاۋالدى باعدارلاماسىندا 2027 جىلعا دەيىن 260 مىڭ گەكتار جەر تەلىمىن مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارۋ مىندەتى تۇر. قازىر بۇل جوسپار 82 پايىزعا ورىندالدى.
الماتى وبلىسى
